Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • COLUMN: Klokkenluiders

COLUMN: Klokkenluiders

10/01/2017 14:00

Gerold Rozenblad

Gerold Rozenblad  

Vandaag maakt de assemblee een doorstart met de behandeling van de Anticorruptiewet, het raamwerk dat vooral onze leiders moet omtoveren van wolven in schaapsvacht in goedheilig mannen en vrouwen. Ik kan u nu al zeggen dat het niet gaat werken. Althans niet in die mate waarin het zou moeten en kunnen. Op de site van de assemblee is te merken dat er behoorlijk is gesleuteld aan het origineel en is geprobeerd vooral de klokkenluider te beschermen.

Niet minder dan negen artikelen moeten garanderen dat de aangever op geen enkele manier represaille ondervindt van zijn werkgever, nadat hij melding heeft gemaakt van de misstand. Maar toch mis ik iets belangrijks in het hele document. Geld! We kennen ongetwijfeld de bouwfraude kwestie in Nederland. Ad Bos, zelf een leidinggevende in de bouwwereld maakte wereldkundig dat aannemingsmaatschappijen prijsafspraken maakten, waardoor een soort kartel gevormd werd rond overheidsopdrachten.

Begin 1999 bracht hij de zaak aan bij de Justitie. Acht jaar daarna was de man berooid, omdat niemand hem meer werk gunde en aangezien hij zelf ook niet schoon was - hij had ook meegedaan aan de kartelvorming - was ook veel geld naar advocaten gegaan. Maar uiteindelijk betaalden de bouwmaatschappijen dankzij Bos wel zeventig miljoen euro boete aan de fiscus. Een lange strijd om tipgeld volgde en uiteindelijk kreeg de man van de Nederlandse staat een geheim gehouden bedrag. Ik vermoed dat het in de zeven cijfers ligt.

In Suriname zijn ook voorbeelden, maar met een ander einde. Ik ken uit mijn periode als jonge journalist nog een kwestie waarbij een werknemer van één van de bauxietmaatschappijen melding maakte van illegaal dumpen van caustisch soda. Er volgde een trammelant, dat uiteindelijk op niets uitliep. Nou, de man werd uiteindelijk ontslagen. Recenter is er ook de kwestie van een mevrouw die op het ministerie van Justitie en Politie melding maakte van fraude met paspoorten. Het gevolg was een woordenstrijd wat maakte dat de vrouw haar heil in het buitenland moest zoeken. De overeenkomst tussen de Nederlandse en Surinaamse zaken?

De klokkenluider gaat altijd door een hel. Het verschil: Bos liep uiteindelijk weg met een vette buidel. Dan kan je wel zeggen Gerold, die Arthur Tjin A Tsoi die je vaak ophemelt voor het aanbrengen van de EBS kwestie kreeg er toch ook niets voor? Maar hoezeer ik Tjin A Tsoi zal blijven ophemelen voor zijn daad, het was bij de NPS-er niet ontdaan van politiek motief. En Arthur is geen werknemer, maar succesvol zakenman die op financieel stuk geen represaille hoefde te vrezen.

Regels om (financiële) tegenwerking op de werkvloer tegen te gaan en een speciale commissie die de aangebrachte zaken verder onderzoekt en blootlegt (want fraude is getuige de twee Surinaamse zaken vaak ingewikkeld) zijn mooi, maar wat houdt de klokkenluider over voor zijn heldendaad? Stel je voor wat iemand op Openbare Werken ondanks de beschermingsregels zal ondergaan als hij onfrisse zaken van zijn superieur blootlegt. In de VS hebben ze het pragmatisch aangepakt en hoop ik dat de assemblee daarvan wat meeneemt. Het staat allemaal opgetekend in "the whistleblowers handbook", geschreven door Stephen Kohn, een advocaat die gespecialiseerd is in deze zaken.

Tijdens een anti-corruptietour vorig jaar georganiseerd door de ambassade van de VS mocht ik hem ontmoeten en kregen we een exemplaar van het boek. Daar maken ze het simpel. De klokkenluider krijgt een vast percentage van de boete die wordt opgelegd. Gezien de hoogte van de boetes worden mensen daar miljonair van het aangeven van fraude. Suriname is geen boeteland, maar waarom stellen we niet gewoon vast dat de klokkenluider een percentage krijgt van de financiële omvang van de vastgestelde fraude? Tjin A Tsoi zou spoedig geen enkeling meer zijn. Het boek met de tips van Kohn heb ik voor alle zekerheid al naast mijn bed liggen!

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina