Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • 'Suriname geeft 4,5 miljard US dollar op'

ACHTERGROND: 'Suriname geeft 4,5 miljard US dollar op om SRD 1 te besparen'

30/08/2018 20:54 - Ivan Cairo

ACHTERGROND: 'Suriname geeft 4,5 miljard US dollar op om SRD 1 te besparen'

Foto: Jason Leysner  

Met de nieuwe overeenkomst die de regering wil sluiten met multinational Alcoa geeft Suriname 4,5 miljard US dollar aan inkomsten op om SRD 1 te besparen. Dat is de trieste conclusie, die volgens fiscalist Roy Shyamnarain getrokken kan worden na de parlementsvergadering van maandag over de Alcoa-kwestie. Wat volgens hem de zaak nog erger maakt is dat waarnemend president Ashwin Adhin “in een vurig betoog DNA en de Surinaamse gemeenschap een heel ander beeld probeerde voor te spiegelen”.

Gewapend met de bevindingen uit een rapport van de consultant firma Worley Parsons probeerde de waarnemend president te rechtvaardigen dat de regering de aluinaardefabriek te Paranam niet over heeft genomen en door hard ball te spelen toch een heel goede deal uit het vuur heeft weten te slepen. Shyamnarain is het niet eens met het laatste.

"Suriname heeft na alle offers die het land zich heeft getroost om Suralco te accommoderen beslist beter verdiend. Nu worden wij eigenlijk zo een beetje afgescheept met de kwijtschelding van een achterstallige energierekening over 2014 van 48 miljoen US dollar en de toezegging van Alcoa dat zij de kosten van een feasibility-studie voor West-Suriname voor ons zal betalen. Deze kosten zijn geraamd op 50 miljoen US dollar. Dat weegt niet op tegen tegen het nadeel voor de Surinaamse economie, dat het wegvallen van de jaarlijkse bijdrage van de bauxietsector met zich brengt."

Nadeel Surinaamse economie 

Shyamnarain rekent voor dat op grond van informatie van het Bauxietinstituut Suriname, de industrie gemiddeld tweehonderd miljoen tot 250 miljoen US dollar per jaar in de vorm van lonen en andere lokale bestedingen bijdroeg aan de Surinaamse economie. Vanaf 2015 zou dat voor de resterende duur van de Brokopondo-overeenkomst tot 2033 dus globaal moeten uitkomen op vier miljard tot 4,5 miljard US dollar. Door het sluiten van de bauxiet- en aluinaarde-operatie van Suralco ontbeert de Surinaamse economie nu dit bedrag. Dat is meer dan tweemaal het bedrag dat Suriname bij de onafhankelijkheid als ontwikkelingshulp heeft meegekregen. 

"Het is haast ondenkbaar dat de economie van een land zonder problemen zo een aderlating kan verdragen. Dus ook de Surinaamse niet. Vandaar dat het ook niet verwonderlijk is dat president Bouterse in 2016 in zijn aanvraag van de 478 miljoen US dollar Stand-By-Arrangement bij het IMF onder meer schreef dat '(...) together with the closure of alumina production in late 2015, has caused substantial fiscal and external current account deficits, decline in foreign reserves and pushed the economy into a recession'." 

Afobakadam tegen elke prijs 

Shyamnarain wijst erop dat uit het betoog van de waarnemend president nogmaals blijkt dat in deze hele kwestie het bij de regering vooral ging om tegen elke prijs de Afobaka-stuwdam in handen te krijgen. Deze zaak gaat volgens de deskundige eigenlijk terug naar het gesprek, dat op 14 juli 2011 heeft plaatsgevonden tussen de president en de toenmalige Alcoa-topman Klaus Kleinfeld. Dat gebeurde rond het tijdstip waarop men binnen Suralco druk bezig was met de feasability-studie voor Nassau en Alcoa beslissingen moest nemen over het beschikbaarstellen van geld voor de uitvoering van dit project. De besluitvorming hierover zou uiterlijk december 2011 moeten zijn afgerond.

"Er is toen niet veel over dat gesprek naar buiten gekomen, maar Starnieuws wist te melden dat overname van de Afobakadam tijdens het onderhoud een heet hangijzer is geworden. Suriname heeft de eis op tafel gelegd dat Suralco de stuwdam voor SRD 1 moest overdragen. Dit schijnt niet in goede aarde te zijn gevallen bij de Alcoa-topman en de sfeer voor een vruchtbaar gesprek over andere zaken was daardoor behoorlijk gebroeieerd. Opvallend is dat Alcoa en de Surinaamse regering het aan het eind van de bespreking ook niet eens konden worden over een gemeenschappelijke verklaring", zegt Shyamnarain. 

President Bouterse heeft naar aanleiding van het gesprek met Kleinfeld aan De Nationale Assemblee op 18 juli 2011 meegedeeld dat "wij op een openhartige wijze ons hoofd hebben gebogen over perspectieven van een versnelde groei en ontwikkeling van de bauxietsector in Suriname. Vele vraagstukken en mogelijkheden hebben wij hierbij de revue laten passeren. Wij hebben samen besloten dat gedurende de komende negentig dagen teams van beide partijen zaken gaan bestuderen en uitwerken tot concrete voorstellen (....)". 

Shyamnarain legt uit dat daarna niets meer is vernomen van de "concrete voorstellen voor versnelde groei en ontwikkeling" van de bauxietsector in Suriname, die zouden worden voorbereid. Wel is het ondertussen duidelijk geworden dat niet lang na het gesprek tussen Bouterse en Kleinfeld Suralco de voorbereidingen voor Nassau op een laag pitje heeft gezet. "En de rest van het verhaal kennen wij ondertussen maar al te goed." 

In zijn opsomming van wat de regering uit de onderhandelingen met Alcoa heeft weten te halen, meldde de waarnemend president bijna triomfantelijk dat Suriname als catch de Afobakadam per eind 2019 overgedragen krijgt. Hij had daarbij kennelijk niet eens in de gaten dat dit niet als verworvenheid van de onderhandelingen kan worden beschouwd, omdat dit gewoon een uitvloeisel is van artikel 1, lid 15 van de Brokopondondo-overeenkomst. Shyamnarain: "Wij krijgen die dam nu dus en hoeven niet eens die ene SRD ervoor te betalen. Maar die besparing van SRD 1 heeft voor de Surinaamse economie wel een prijskaartje van 4,5 miljard US dollar in de vorm van misgelopen local spending." 

Geen oorlog om bauxiet

Shyamnarain maakt uit de presentatie van de waarnemend president verder op dat de regering in haar drang om de Afobaka-dam in handen te krijgen zelfs bang was om Suralco voor het hoofd te stoten. "Ik kan anders niet begrijpen waarom de regering op voorhand al heeft besloten dat arbitrage voor haar geen optie is om de Alcoa-kwestie op te lossen." Dat zou volgens Adhin zijn gedaan op advies van nationale en internationale juridische adviseurs.

"Ik ben dan wel heel benieuwd naar de motivering waarop dit advies is gebaseerd. Want als wij goed hebben geluisterd naar hetgeen de waarnemend president uit het rapport van Worley Parsons heeft gehaald als rechtvaardiging om de aluinaarde- fabriek niet over te nemen, dan zien wij daarin tegelijk de rechtvaardiging voor de stelling dat Suralco ten opzichte van Suriname wanprestatie heeft geleverd. Als de bevindingen van het rapport juist mogen zijn, dan kan daaruit de conclusie worden getrokken dat Suralco doelbewust de aluinaardefabriek in een zodanige staat heeft gebracht dat het niet meer mogelijk is datgene waartoe Suralco zich ten opzichte van Suriname heeft verplicht, te realiseren. En dat levert een belangrijk aanknopingspunt op om via de arbitrage procedure adequaat te worden gecompenseerd", constateert de deskundige. 

Dat de regering er toch voor kiest om hier verder geen punt van te maken is tekenend. Het verklaart waarschijnlijk ook waarom Dilip Sardjoe, voorzitter van de presidentiële onderhandelingscommissie, in een gesprek met de Amerikaanse krant Washington Times liet optekenen, dat "our president will not make war over bauxite."

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina