Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • COLUMN : Het Suriname van AdeK

COLUMN : Het Suriname van AdeK

13/09/2018 14:00 - Pokay Tongo

COLUMN : Het Suriname van AdeK

Stuart Rahan  

“Van 2 tot 6 graden zuiderbreedte, van 54 tot 58 graden westerlengte, tussen het blauw van de Atlantische Oceaan en het ontoegankelijke Toemoek- Hoemakgebergte, dat de waterscheiding vormt met het Amazonebekken, gevat tussen de brede waterstromen der Corantijn en Marowijne, die ons van Brits- en Frans-Guyana scheiden, rijk aan ontzaglijke bossen, waar de groenhart, de barlak, de kankantrie en de kostbare bruinhart groeien, rijk aan brede rivieren, waar reigers, wieswiesies, ibissen en flamingo’s hun broedplaatsen vinden, rijk aan natuurlijke schatten, aan goud en bauxiet, aan rubber, suiker, banaan en koffie… arm aan mensen, armer aan menselijkheid.”

Met deze eerste zin begint Anton de Kom zijn aanklacht tegen Nederland in zijn boek 'Wij slaven van Suriname'. Het is een kennismaking met het land dat driehonderd jaar het bezit was van Nederland. Je kunt ook spreken van een kolonie maar al lezend kom je erachter dat het begrip bezit toch beter past in de historische context. Een kolonie is namelijk een gebied buiten het eigen land dat bedoeld is om in cultuur te brengen of om winst mee te maken. Maar in feite was Suriname een bedrijf waar investeringen ondergeschikt waren aan nagejaagde winsten: Nederland was de meester en Suriname de slaafgemaakte.

Het wingewest Suriname werd net zolang uitgeperst als een sinaasappel tot er geen sap meer uit vloeide. Toen werd de onafhankelijkheid als zogenaamde medemenselijke daad geschonken in 1975. 'Wij slaven van Suriname' was in het weekend onderdeel van een literaire en historische kennismaking met Suriname. Een theatrale lezing door bekende persoonlijkheden als Jörgen Raymann, Pierre Bokma en Noraly Beyer, versterkt met harmonieuze treurzang van Black Harmony.

Schrijver/theatermaker Raoul de Jong gaat op zoek naar zijn Surinaamse voorvaderen. Tot zijn achtentwintigste had hij zich nooit afgevraagd waar het andere dan witte deel van hem uit bestond tot zijn Surinaamse vader (in feite verwekker) bij hem op de stoep stond. Die was bekeerd en waarschuwde Raoul het duistere verleden van afgoderij te laten rusten. Zijn grootvader was dresiman en kon in een jaguar veranderen, althans volgens de overlevering. Die waarschuwing liet Raoul aan zich voorbijgaan. Het werd een pijnlijke confrontatie. Een stukje geschiedenis wat hij in zijn achtentwintig jaren nooit op een witte Nederlandse school had meegekregen.

Hij ontdekte schrijvers als Johannes King, Edgar Cairo, Anil Ramdas en Anton de Kom. Zij wezen hem de weg. Allemaal mensen waar hij zich in herkende. Zij vertelden hem hun kant van de eenzijdige Nederlandse geschiedenis. Het werd een voorstelling waar de on-tering van zijn voorvaderen hem deden gruwelen en huilen. Ook Raoul de Jong maakte in zijn voorstelling gebruik van de eerste zin uit Anton de Kom's 'Wij slaven van Suriname'. De verheerlijking van het Surinaamse oerwoud met haar oneindige groen en rijke wateren leveren een paradijselijk beeld op waar je het liefst zou willen wonen en sterven. Alleen, er is één klein probleem. Of eigenlijk een dilemma wat je niet zomaar oplost. 

Wil je in het geografische paradijs van Anton de Kom leven en begraven worden dan vrees ik dat jouw graf in Brazilië terechtkomt. Hoezo dan, zult u zich afvragen? Suriname is toch geen Brazilië, ook al waren er ooit speculaties dat Brazilië  Suriname wilde inlijven. Een blik op de kaart laat namelijk zien dat Suriname niet ten zuiden van de evenaar ligt maar ten noorden. Tussen 2 en 4 graden noorderbreedte en 54 en 58 graden westerlengte. 

Hoe heeft Anton de Kom deze geografische verplaatsing van het land waar zijn navelstreng begraven ligt, voor elkaar kunnen krijgen. Voor zover ik weet heeft Suriname in de afgelopen tien jaar twee keer last gehad van een aardbeving waarvan het epicentrum minstens zeshonderd kilometers verder lag. De enige verschuiving die ik mij kan herinneren is dat mijn vader uit zijn bed viel. Verder niks. 

Het is ook niet de eerste keer dat deze eerste zin van Anton de Kom is gebruikt in een theatervoorstelling. In mei dit jaar was er 'Hatta en De Kom' van theatergroep 'Sir Duke'. In deze voorstelling kwam nog bijkijken dat Suriname verminkt was. De zuidoostelijke en zuidwestelijke gebieden, beter bekend als de betwiste gebieden, waren weggelaten. Mijn dilemma is nu, moet de tekst van onze grote held Anton de Kom aangepast worden of gunnen wij hem zijn literaire vrijheid het land van zijn dromen te positioneren zoals het hem belieft? Zegt u het maar.

taknangami@live.nl

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina