Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • Literaire grootheid Bea Vianen heengegaan

Bea Vianen, een Surinaamse literaire grootheid, heengegaan

07/01/2019 20:39 - Tascha Samuel

Schrijfster Bea Vianen is maandag heengegaan.

Schrijfster Bea Vianen is maandag heengegaan. Foto: dWT Archief  

PARAMARIBO - Een van Surinames literaire grootheden, Bea Vianen, is maandag heengegaan op de leeftijd van 83 jaar, dezelfde leeftijd als haar tijdgenoot Michaël Slory. Vianen was een unieke vrouw die in de koloniale tijd, een periode waarin vrouwen (vooral Hindostaanse) geen stem hadden, opstond en op fenomenale wijze literaire producties neerzette die een scherp en kritisch beeld schetsten van Suriname toen. Volgens schrijver/uitgever Robby 'Rappa' Parabirsing was zij een unieke persoonlijkheid.

"Toen zij begon, zat ik nog op de basisschool en op de middelbare school maakten we kennis met haar verhalen, boeken en gedichten. Ze had geen gemakkelijke manier van schrijven. Ze was zeer bereisd. Maar haar beschrijving was bijzonder." Vianen groeide op in een streng rooms-katholiek internaat waar haar basis voor het schrijven werd gelegd. "'Strafhok' is voor mij een krachtig boek. Ze schreef haar tijd ver vooruit over personages die 'gevangen' zitten in hun rassenhok, hun maatschappelijk hok of zoals een personage in haar boek die homoseksueel is en eruit probeert te komen."

De befaamde schrijfster heeft ook in Nederland haar licht laten schijnen op de maatschappij met haar boek 'Het Paradijs van Oranje'. "Ze behandelde altijd het perspectief van de verstotene en ook in dat boek ging het over de immigrerende klasse. Holland was geen hemel voor de immigranten, maar een hel. Vianen heeft sterk gevochten vanuit haar eigen ras in het boek 'Sarnami Hai'. Ze heeft vele teleurstellingen en tegenslagen moeten verwerken in het leven, zoals het overlijden van haar twee dochters. En zoals dat gesteld is met kunstzinnige zielen, kan het zijn dat zij dieper geraakt worden dan wij. Ze had daarom een teruggetrokken bestaan. Ze werd niet altijd gekend en begrepen. Een beetje zoals onze wijlen broeder Slory zich vaak beklaagde. Ja, we zijn weer een literaire grootheid kwijt", mijmert Parabirsing zacht.

Het proza kende eind jaren zeventig een opleving, vooral van het korte verhaal, maar uiteindelijk konden slecht weinig prozaschrijvers de gewekte verwachtingen waarmaken. Na zijn debuutbundel 'Spanhoek' bundelde Coen Ooft geen werk meer. Nel Bradley, Benny Ooft, Thea Doelwijt, Ruud Mungroo en Rodney Russel publiceerden na hun vroege werk weinig meer, of legden zich - zoals Doelwijt - toe op andere genres. De komeetachtige entree in de letteren van Leo Ferrier met zijn 'Átman' werd na de korte roman 'El Sisilobi' bruusk afgebroken. Alleen Bea Vianen bleef met vijf romans een decennium aanwezig als critica van de verloedering in Suriname.

Beatrice Sylvia Vianen was een Surinaamse schrijfster van romans, verhalen en poëzie. Zij wordt gerekend tot de belangrijkste Nederlands-Caribische auteurs van de jaren zeventig  van de twintigste eeuw. Zij werd opgeleid tot onderwijzeres en woonde enige tijd in Amsterdam. Haar debuut kwam in 1969 met de roman 'Sarnami Hai', het verhaal van een jong Hindostaans meisje dat haar weg naar volwassenheid en emancipatie moet vinden in Suriname, een land dat wordt verscheurd door etnische en religieuze tegenstellingen en dat wordt beheerst door een koloniaal verleden.  Ook haar latere Surinaamse romans, 'Strafhok' (1971) en 'Het paradijs van Oranje' (1973), worden door deze problematiek gevoed.

Gedicht:

Mijn beide handen

Mijn beide handen in je vaste greep

Onder mezelf trek ik een dikke streep

in gedachten. De bomen en de stilte weten

wie de grootste leugenaar mag heten

Van mij mogen herinneringen heten

Ik kon je niet vergeten.

Verloren plekjes opgespoord

Weet ik dat jij mij nog toebehoort

Houd mij dan vast in je greep

Maar onder mezelf trek ik een dikke streep!

Bea Vianen (Uit Soela 1962- 1964)

 

Share on Facebook    



Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina