Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • ACHTERGROND: Uitwisselingstraject voor versterking lokale gemeenschappen

ACHTERGROND: Uitwisselingstraject voor versterking lokale gemeenschappen

26/09/2019 22:00

Kampen van houtbedrijven in het Matawai gebied.

Kampen van houtbedrijven in het Matawai gebied.  

ACHTERGROND - Veel dorpsgemeenschappen weten niet precies wat er in hun gebied is aan natuurlijke hulpbronnen en hoe dat door de jaren heen verandert. Amazone Conservation Team ACT helpt gemeenschappen om hun gebied in kaart te brengen, zodat ze zelf de eventuele veranderingen en exploitatie kunnen sturen en helpen bepalen. Bij het uitwisselingsproject van Amazone Conservation Rangers blijkt dat ze allemaal gemotiveerd zijn hun gemeenschappen te ontwikkelen.

Tekst en beeld : Euritha Tjan A Way

"Staat er een nummer op de stam?" "Nee." "Is er efficiënt gekapt door rekening te houden met andere bomen in de omgeving?" "Nee." "Is er veel schade aangericht aan de omgeving bij het kappen?" "Ja". Terwijl de busiskowtu hoog in de bomen bijna dwingend zijn aanwezigheid aangeeft, zijn Amazone Conservation Rangers (ACR's) uit het Matawaigebied bezig hun eigen bos te inventariseren en te controleren.

Samen met ACR's uit Apetina, Sipa, Tepu, Kwamalasemutu en een community monitoringsspecialist uit Guyana doen zij mee aan een uitwisselingsprogramma gefaciliteerd door het Amazone Conservation Team (ACT) en het Wereldnatuurfonds (WWF) in het Matawaidorp Pusugrunu. Naast de uitwisseling om van elkaar te weten wat de uitdagingen zijn in de verschillende gebieden, wordt de gelegenheid aangegrepen om een bepaald digitaliseringstraject in te zetten met de data die rangers verzamelen.

Empowerment

Bruce Hoffman, één van de projectcoördinatoren bij ACT legt uit dat deze uitwisseling vooral bedoeld is om de gemeenschappen te empoweren. "Ze hebben eigenlijk allemaal te maken met dezelfde uitdaging. De grondenrechtenkwestie is nog niet geregeld, maar in de tussentijd kunnen ze data verzamelen over hun gebied zodat ze weten wat er precies in dat gebied is en wat de veranderingen zijn die optreden bij economische activiteit." 

De eerste dag van de uitwisseling is vooral ter kennismaking. In een kamp hoog boven de Saramaccarivier wordt duidelijk dat de rangers misschien onderling een andere taal spreken, maar wel een gezamenlijk doel hebben. Dat is hun gemeenschap verder ontwikkelen door beter in kaart te brengen wat er aanwezig is in het bos en te controleren wat er in het bos en het water gebeurt.

Monitoren

Niradj Hanoeman, ACT- stationcoördinator van het Matawai gebied, stelt dat de ACR's in de verschillende regio's met andere uitdagingen te maken hebben. "Hier in het Matawaigebied wordt in het gemeenschapsbos veel gedaan aan houtkap. Daarom is de training van de rangers die we in dit gebied hebben meer gericht op sustainable forestry, dus hoe wordt voldaan aan duurzaam bosbeheer. In het gebied van Zuid-Suriname hebben onze rangers bijvoorbeeld gemerkt dat ze steeds verder moeten gaan om succesvol te kunnen jagen. Daar wordt dus meegedaan aan community monitoring en ook de waterkwaliteit wordt gemonitord. We kijken welke factoren mogelijk een rol spelen daarbij. Het kan zijn dat er te veel gejaagd wordt en dat de populatie wild daardoor afneemt, maar het kan ook dat de factor climate change een rol speelt."

ODK

Data die verzameld worden door de rangers werden voorheen op een formulier met de hand ingevuld en daarna verwerkt. Tijdens de uitwisseling in het dorp Pusugrunu kregen de rangers een praktische training over hoe om te gaan met de Open Data Kit-applicatie waarbij specifieke formuleren zijn ontworpen per gebied. Door deze app op de telefoon is alles bij elkaar. Het formulier is dan ook gelijk digitaal. De informatie en eventueel geschoten foto's worden opgeslagen.

Het is de bedoeling dat de gegevens die nu bij ACT zijn, gebruikt worden om eenvoudige kaarten te maken van de gebieden maar dat ze in een later stadium, op een server in de dorpsgemeenschappen worden opgeslagen.

"In Suriname hebben de inheemse en marron gemeenschappen nog geen recht op de grond waarop ze wonen. Maar er zijn mensen die geïnteresseerd zijn in het ontginnen van de hulpbronnen in die gemeenschappen. Het is de bedoeling dat wanneer zulke mensen zich aandienen de gemeenschappen eigen data hebben om zelf te kunnen bepalen waar van hun gebied wat gebeurt", legt Hanoeman uit.

Guyana

Vitus Antone is community monitoringsspecialist voor WWF in het North Rupununi gebied in Guyana. Daar zijn de veertig gemeenschappen waarmee hij werkt helemaal up to international standards en zijn ze al gereed om samen met het Reducing Emissions from Deforestation en forest Degradation (REDD+) programma na te gaan aan welke projecten ze willen meedoen die in het voordeel zijn van hun eigen samenleving.

"In die gemeenschappen hebben de mensen titel op de eigen grond. Verder zijn de dorpen al in kaart gebracht en zijn er zones gecreëerd. Zo weten ze waar ze bijvoorbeeld aan landbouw en mijnbouw kunnen doen. Zij hebben hun gebied in kaart gebracht en de overheid werkt met hun data om beleid uit te zetten", zet Antone het systeem in Guyana uit.

Het is de bedoeling dat alle meer dan tweehonderd inheemse gemeenschappen in Guyana dit traject doorlopen en zo zeggenschap hebben over de ontginning van de eigen hulpbronnen. "De overheid komt pas in als we aan commercie willen doen. Zodra we bijvoorbeeld met een lading hout op de weg zouden komen voor export, zou dat volgens de landelijke wetgeving moeten", zegt Antone. Tijdens zijn uitleg kan niet anders dan geconcludeerd worden dat de Surinaamse situatie lichtjaren achterloopt.

Onderdeel van de uitwisseling is een veldbezoek waarbij gekeken wordt of de houtkap in het gebied geschiedt volgens de regels voor duurzaam bosbeheer van Stichting Bosbeheer en Bostoezicht. Na enkele metingen en het bekijken van video's die gemaakt zijn is het duidelijk dat er veel mis is. "Dat wil niet zeggen dat het helemaal niet gebeurt, daarom helpen we de gemeenschappen om data te verzamelen zodat ze weten waarover ze praten", zegt Hanoeman. Het is dan aan de gemeenschappen en het traditioneel gezag wat er met die data gedaan zal worden.

Habitat

WWF benadrukt dat wanneer er bos wordt gekapt, het hele ecosysteem eronder lijdt. "Er is recent een jongen overleden doordat hij is aangevallen door een poema. Dat is mogelijk de prijs die betaald moet worden voor deze vorm van houtkap. We komen in de habitat van de dieren en dat heeft gevolgen. Kijk maar naar de toegenomen jacht op jaguars. Er zijn steeds meer Aziaten in de bossen die een bepaalde waarde hechten aan het haar en de huid van deze dieren. En veelal wordt gezegd dat ze uit zelfverdediging hebben gehandeld door het dier te doden", aldus de vertegenwoordiger van WWF.

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen