Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • COLUMN: Kijkt u mee

COLUMN: Kijkt u mee

11/10/2019 14:00 - PS

Philomena Bijlhout

Philomena Bijlhout  

“Als je nu weggaat maak ik mezelf van kant!” riep de bejaarde vrouw en greep met haar twee handen naar haar keel die ze dichtdrukte. Het was beginjaren tachtig. Mijn Nederlandse collega Ans en ik waren vanuit Sociale Zaken belast met het maatschappelijk werk voor ouderen in Suriname waaronder ook de huisvesting in tehuizen. We stonden aan het bed van de oude vrouw. Ans keek mij met grote ogen aan en zei: “Ga je nu echt weg?” “Ja”, was mijn antwoord. “Ik laat mij niet chanteren.” De oude dame heeft haar leven niet beëindigd. Maar hoe serieus is het dreigement van iemand die zegt er een einde aan te zullen maken.

Ik denk dat je dit altijd wel serieus moet nemen. Echter, wanneer het als chantagemiddel wordt gebruikt om een ander psychisch kapot te maken, dan is de dringende vraag waar leg je de grens. Toch zijn de berichten over het aantal Surinamers dat daadwerkelijk zelfmoord pleegt alarmerend en zorgelijk hoog. Vergeleken met het wereldwijde aantal van zestien gevallen per honderdduizend inwoners is het gemiddelde in Suriname 26 gevallen op hetzelfde aantal: 150 personen per jaar.

Mijn oom, die neuroloog en psychiater is, legde mij eens uit dat er drie groepen zijn. Plegers die niemand op de hoogte stellen van hun voornemen en er direct een einde aan maken. Een groep die om aandacht schreeuwt en een poging onderneemt wanneer men denkt dat er iemand in de buurt zal zijn. En de laatste groep die hetzelfde wil, de daad ook pleegt maar de pech heeft dat er niemand op het verwachtte tijdstip komt opdagen. Zij sterven terwijl ze dat eigenlijk niet willen.

Overigens, het verbaast mij niet dat de grootste groep plegers tussen de vijftien en 29 jaar is. Op die leeftijd kunnen heftige emoties als liefdesverdriet, schaamte of uitzichtloosheid extreem worden uitvergroot. Daarom vind ik ouder worden zo mooi. Het laat je de betrekkelijkheid van gebeurtenissen en ervaringen zien als je terugkijkt op je leven. Maar hoe komt het dat deze groep klaarblijkelijk toch zo onbereikbaar is?

Misschien omdat we steeds minder tijd en aandacht hebben voor elkaar en dat wordt alleen maar erger. Ons sociaal en empathisch vermogen raakt door de modernisatie van de digitale wereld, steeds meer op de achtergrond. Ik was het afgelopen weekend in een restaurant waar grote groepen mensen gezellig aan tafels zaten. Een kind van een jaar of drie zat in een kinderstoel. Voor hem was in een houder een iPad geplaatst. Niet helemaal vreemd dus als jonge mensen later contactarm zijn, eenzaam, zich nauwelijks kunnen inleven in de gevoelens van anderen en zich niet begrepen voelen. Alhoewel. Dat is niet helemaal waar en geldt ook voor ouderen.

Anne, een goede vriendin in Nederland, werd steeds depressiever en liet zich regelmatig opnemen. Zo oud was zij niet maar haar partner was al geruime tijd overleden en ze had geen kinderen. Bijzonder was haar verlangen om te sterven maar op een nette en bewuste manier. Ze heeft heel lang het hele traject van de vele gesprekken over vrijwillige levensbeëindiging doorlopen. Tot die dag de kaart kwam dat Anne afscheid had genomen. Zij had én de aandacht én de keuze gekregen om goed te kunnen besluiten of ze daadwerkelijk uit het leven wilde stappen. Netjes en waardig.

Ik heb van dichtbij meegemaakt dat de wens van iemand om te sterven een groot verlangen is naar rust en stilte in een malend hoofd. Door liefdevolle aandacht is het soms toch mogelijk de ander weer moed en vertrouwen te geven in het leven. Door een moeilijke periode te helpen want dit leven leef je niet alleen. Kijkt u mee of draait u weg?.

bijlhoutdwt@hotmail.com

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina