Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • Leven in Tepu aangenamer met zonne-energie

Leven in Tepu aangenamer met zonne-energie

12/11/2019 20:49 - Charles Chang

Door het zonne-energieproject kunnen de bewoners van Tepu nu overdag meer doen, zoals in de kerk spreken via een microfoon die aangesloten is op een geluidsversterker.

Door het zonne-energieproject kunnen de bewoners van Tepu nu overdag meer doen, zoals in de kerk spreken via een microfoon die aangesloten is op een geluidsversterker. Foto: Charles Chang  

PELELU TEPU - Het is half acht ‘s avonds. Het laatste beetje licht aan de horizon verdwijnt en zoals in elk dorp in het verre zuiden van Suriname is dit het moment waarop overal zaklantaarns beginnen te zwaaien. De paden en ‘wegen’ zijn namelijk donker, maar de woningen niet. Al langer dan een jaar beschikt Pelelu Tepu, afgekort Tepu, over continue energie. Dit dankzij het zonne-energieproject dat is gesponsord door India.

Twee vrouwen uit Tepu werden afgevaardigd voor deelname aan een internationale training die te maken heeft met women empowerment. Volgens basya Jang Sanaupe (57) is er 24 uur per dag stroom en niet zoals in alle dorpen in het binnenland beperkt van zeven tot elf uur 's avonds. Door de schone energie heeft Tepu zich niet alleen bevrijd van deze beperking, maar ook van de afhankelijkheid van brandstof van de overheid. De nutsvoorziening is kosteloos en de gemeenschap gaat er verantwoordelijk mee om.

"Wanneer we gaan slapen, doen we de verlichting uit. Alleen hier en daar laten we wat lampen aan tegen vleermuizen, aldus Sanaupe. Enkele uurtjes later is het dorp in het donker gehuld. Voor de elektriciteit heeft de man wat offers moeten brengen. "Mi pina yere. Een half jaar lang was mijn vrouw weg naar India. Ik at rijst, want cassavebrood weet ik niet te maken en als ik toch traditioneel wilde eten, moest ik peprewatra kopen bij anderen."

Anna, de vrouw van Sanaupe, praat nu lauwtjes over de training en het verblijf in India, maar volgens program director van ACT Suriname, Minu Parahoe, was het een risky project. "Ten eerste hadden ze moeite met het eten. Alles was vegetarisch - kan je je dan voorstellen wat dit betekent voor deze twee vrouwen die gewend zijn dagelijks vis en vlees te eten? Anna kreeg zo erg heimwee dat ik - vanwege het tijdsverschil - in de ochtenduren naar kantoor moest gaan om met haar te skypen. Later begon ze eraan te wennen, maar tot overmaat van ramp kwam de man van Ketura Aparaka, de tweede inheemse vrouw, te overlijden!"

De ambassade bood aan om de vrouw terug te laten komen voor de begrafenis, maar inheemsen begraven dezelfde dag en de weduwe vond het niet nodig. "Het dorp heeft deze twee vrouwen voorgedragen maar er zat wel een groot verschil in sociale klasse: Anna was Trio en Ketura een Akurio, het laatste zwerfvolk dat is opgenomen in de gemeenschap. Je mag zeggen dat zij de eerste Akurio-vrouw is die in een grote Airbus heeft gereisd. Maar er was ook een probleem met de mannen van het dorp. Ze waren boos en begrepen niet waarom alleen vrouwen mochten meedoen. Normaal worden de mannen weggestuurd."

Parahoe prijst de prestatie van de twee vrouwen. Vanwege de lage scholing en de verschillende talen werden er tijdens het trainen van de vrouwen uit verschillende landen geen teksten maar symbolen en kleuren gebruikt. "Ze hebben geleerd om een zonnepaneel te maken, installeren en onderhouden. Met deze kennis zouden ze voor elk huishouden een apart zonnepaneel kunnen plaatsen, maar in Tepu is er gekozen voor een solar farm waarmee meteen het hele dorp van elektriciteit wordt voorzien. Nu is Coroeni aan de beurt en op Sipaliwini staat ook een solar farm.

Het is nu wachten op het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen voor de overdracht, het onderhoudsplan en de indienstname van de twee vrouwen. De solar farms zijn voor een klein deel bekostigd door een Japans fonds, het grootste deel komt van ACT en de overheid is ingekomen met arbeid." Op 18 november vindt de officiële opening (of ingebruikname) plaats van de groene energievoorziening in de twee eerdergenoemde dorpen.

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina