Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • ‘Effect corona op kleine ondernemers onderschat’

‘We onderschatten de effecten op kleine ondernemers’

05/04/2020 05:23 - Tascha Aveloo

Beeldend kunstenaar Fabian de Randamie (tweede van links) aan het werk met jongeren.

Beeldend kunstenaar Fabian de Randamie (tweede van links) aan het werk met jongeren. Foto: Ada Korbee  

PARAMARIBO - “We moeten hardere maatregelen treffen en ook meer ‘hardere’ voorlichting geven. Meki den syi taki sma e dede”, meent Fabian de Randamie. Deze normaliter goedlachse street-artkunstenaar, bekend van grote openbare kunstprojecten zoals de beschilderde muur van de Oranjeschool aan de Henck Arronstraat zit een beetje met de handen in het haar.

Veel van zijn projecten zijn nu on hold vanwege de coronacrisis. "Nu is alles op een zeer laag pitje. Ik maak thuis enkele opdrachten af, werk nieuwe uit, maar hoe zal het worden als het total lock down wordt?" Hij wil absoluut niet pessimistisch zijn, maar benadrukt dat het effect op de kleine ondernemers immens wordt onderschat.

Als kunstenaar is hij volledig afhankelijk van inkomsten van lopende projecten en privé kunstopdrachten. De Randamie is van jongs af heel creatief. Hij bezocht de Nola Hatterman Art Academy, maar heeft zijn werk vooral verfijnd door veel te experimenteren en oefenen. In 2014 werd het echt zijn werk. "Ik kijk veel op het net, YouTube en zo en dat geeft je heel veel ideeën. Ik kijk erg op naar bepaalde street-artartiesten in het buitenland met wie ik regelmatig contact heb. In Suriname was dat Erwin de Vries. Die stond altijd open als ik wat wilde vragen."

Zelf werkt De Randamie niet zo vaak op doek. Het idee van openbare kunst waarbij iedereen de schoonheid kan bewonderen, de boodschap kan begrijpen en dat het kunstwerk dus van iedereen is, vindt hij het mooist. Collega-kunstenaar Dakaya Lenz is degene geweest die hem heeft gestimuleerd om te gaan voor wat hij eigenlijk wilde. "Ik had het idee van kunst op straat, maar deed het niet. Dakaya nodigde me een keer uit om mee te doen met een groep die samen iets zou doen. En ze bleef me vragen en so a lobi gro endoe ik nu mijn eigen ding soms ook met anderen."

Inmiddels staan zijn werken in het Academisch Ziekenhuis Paramaribo, Huize Tyl Tyl, Varossieau Mastanaweg, Las Tias aan de Johannes Mungrastraat, de Dierentuin en Telenamic. Ook kreeg hij tal van privé opdrachten in huizen en tuinen. "Nu ben ik bezig het ontwerp te maken voor het EBS-huisje aan de Heiligenweg dat ik ga beschilderen. En ook voor een clusterproject samen met enkele bedrijven en instanties dat wordt getrokken door Yves Tjon."

Dus stilzitten is er niet bij, maar actief geld maken wel. "Eind van de maand wil de huisbaas niets horen. Yu mus' langa kon. Als ik niet werk - en velen met mij - eet ik niet". Hij vervolgt: "Ik zit echt erover na te denken hoe wij als kleine ondernemers, zoals taxichauffeurs, groenten- en fruitverkopers, handlangers, pokuman, zuurgoedverkoopster, worstman, ala den man dati .... fafu den dey brede?" Volgens de kunstenaar is nu het moment aangebroken om de persoonlijke politieke verschillen en ambities aan een kant te zetten en gezamenlijk na te denken over 'hoe verder.'

"De kranten, tv en radio doen hun deel maar men zou 'hardere' voorlichting moeten geven in de talen die in Suriname gesproken worden. Want den sma no e begrijp a ernst fu a siki disi." Hij zegt als man van de straat de 'fake weetjes' over het coronavirus te horen. Er zou nu al nagedacht moeten worden over ondersteuning van kleine ondernemers. "Ik snap dat nu alle aandacht naar de bestrijding gaat, maar er zijn andere mensen die ook over andere dingen kunnen nadenken toch fosi a sani bos helemaal."

De entrepreneur vraagt zich af hoe iemand zonder KKF-uittreksel kan laten zien dat hij een kleine ondernemer is. "Want stel dat de overheid oproept, maar ik ben niet bij KKF aangesloten. Hoe ga ik ze bewijzen wat ik doe? Moet ik ze artikelen laten zien uit de Ware Tijd? En die zuurgoedvrouw, zij komt niet in de krant. Wat gaat zij laten zien?"

Hij hoopt in ieder geval dat Surinamers zich er bewuster van gaan worden dat hoe sneller het coronavirus weg is uit Suriname, hoe sneller we weer kunnen overgaan tot de orde van de dag zonder vrees en met veel minder stress. "Ik ben blij dat ik mijn stem heb mogen laten horen want ik praat met vrienden. Ze zeggen: stress niet. Maar sommigen zijn leerkracht. Zij zijn verzekerd van hun maandelijks salaris. Trouwens wordt er al nagedacht hoe men die achterstanden op school gaat inhalen. A no te corona gwe dan pas den man sa go denki na tori."

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina