Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • Toegewijde boekenliefhebber Frits Terborg heengegaan

Toegewijde boekenliefhebber Frits Terborg heengegaan

07/07/2020 21:12 - Tascha Aveloo

Met zijn sprekende ogen nam Frits Terborg van eFTee Books de mensen met hun 'dingen' goed op en kon hij scherpe inschattingen maken als het om boeken en literatuur ging.

Met zijn sprekende ogen nam Frits Terborg van eFTee Books de mensen met hun 'dingen' goed op en kon hij scherpe inschattingen maken als het om boeken en literatuur ging. Foto: FB  

PARAMARIBO - Op de achtergrond was Frits Terborg jarenlang de stuwende kracht van Boek- en kantoorhandel Vaco. "Als hij zich voornam om iemand te helpen, zou hij tot het uiterste gaan en al het mogelijke doen", vertelt schrijfster Cynthia McLeod over Terborg die vrijdag is overleden.

Ze heeft fijne herinneringen aan Terborg, die het 33 jaar geleden op zich nam om haar eerste roman 'Hoe duur was de suiker' uit te geven. "Het was een paar weken vóór de verkiezingen na het militaire regime en ik zei nog: 'Jullie hebben nog nooit een roman uitgegeven'. Hij antwoordde: 'Maar deze doen we wel'", onthult een lachende McLeod denkend aan deze interessante periode uit haar leven. "Het was een moeilijke tijd waarin er niets te koop was. Er was van alles mis: geen stroom, geen inkt en geen papier. Alles was een gedoe, waardoor het bijna anderhalf jaar duurde, voordat het boek uit was", haalt McLeod zich nog helder voor de geest.

Zij vertelt dat zij terugkwam naar Suriname na in België en de Verenigde Staten te hebben gewoond als diplomatenvrouw. "Ik had eigenlijk al een Nederlandse uitgever die 'Vaarwel Merodia' graag wilde uitgeven, maar ik was in Suriname en benaderde Vaco met mijn twee manuscripten. Frits las ze en zei na drie dagen: 'We gaan het doen'." Samen begonnen ze aan een triomfantelijke en glorieuze lijdensweg. "Hij betrok me bij alles, het lettertype, de kaft; elk detail besprak hij eerst met mij."

McLeod herinnert zich nog dat een collega Nederlands op de Algemene Middelbare School (AMS) - waar zij toen lesgaf aan de examenklassen - haar vertelde dat als zij "vijfhonderd boeken verkocht had, zij een bestseller zou hebben naar Surinaamse maatstaven". "Ik vertelde liever niet dat Vaco zo een drieduizend stuks had uitgeprint. Ik zag mijzelf al met een kamer vol boeken en een immense schuld." Gelukkig werd het boek in die tijd, waarin de lokale productie bijna op nul stond een enorm succes.

"Ik had proefschoolonderzoeken gedaan en besloot ze mee te nemen op de signeerdag bij Vaco, want ik verwachtte niet veel mensen." Uiteindelijk zat McLeod tot half twee in de middag te signeren en verkocht 675 boeken op die dag en in de weken daarop verkocht Vaco de resterende oplage. "Mijn succes met 'Hoe duur was de suiker' behoort hem net zo goed toe."

Terborg was behalve bij Obsession Magazine werkzaam op de Schrijversvakschool. Schrijver en dichter Alphons Levens herinnert zich dat Terborg als lid van de Schrijversgroep '77, vaak de maandelijkse literaire bijeenkomsten bezocht in Tori Oso. Volgens Ismene Krishnadath was Terborg een fervent literair liefhebber.

Behalve Vaco beheerde hij Faranaz Literair in de Hermitage Mall. "Dat was een top boekhandel, die bekend stond om gezellige boekpresentaties in de ruime passage voor de boekhandel. Ook was hij altijd aanwezig op het Kinderboekenfestival. Schrijvers konden in zijn stand hun boeken ten verkoop aanbieden. Hierdoor konden ze zich helemaal concentreren op de activiteiten met de kinderen", vertelt Krishnadath.

Na Faranaz ging Terborg zelfstandig door eerst in de Kersten Mall (nu Suriname Times Mall), de Maretraite Mall en in Hermitage Mall met eFTee Books. Echter, door verminderde koopkracht als gevolg van de devaluatie van de munt nam de boekenverkoop steeds verder af. "Desondanks bleef hij zijn krachten geven aan het boekgebeuren, de laatste tijd vanaf de achtergrond. We zijn dankbaar voor wat Frits voor de literaire wereld in Suriname heeft betekend en condoleren de nabestaanden", aldus Krishnadath.

Terborg was ook voor Robby 'Rappa' Parabrising een enorme steun. Onder meer bij de uitgave en het samenstellen van zijn novelle 'De Tapoe', die bij Rafael Boekhandel werd uitgegeven. "Hij zei dat ik goed teksten kon editen en gaf mij zelfs het manuscript van 'Vaarwel Merodia' van Cynthia Mcleod om door te nemen. Helaas kon ik die job niet aannemen, omdat ik toen voltijds onderwijzer was. Later verwees hij Juliën Zaalman naar mij en kwam 'August een bonuman' tot stand. Ook John de Bye stuurde hij met het boek 'Ter dood veroordeeld' als resultaat."

Volgens Rappa was Terborg een teruggetrokken persoon, die niet van de voorgrond hield. "Hij was gelukkig tussen zijn boeken en ondersteunde graag Surinaamse schrijvers. Met zijn sprekende ogen nam hij de mensen met hun 'dingen' goed op en kon hij scherpe inschattingen maken, als het om boeken en literatuur ging."

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina