Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • 'A no taki na tranga yesi unu wani abi'

'A no taki na tranga yesi unu wani abi'

13/07/2020 20:02 - Aidy Pinas-Agodeba

'A no taki na tranga yesi unu wani abi'

De Noah-bussen blijken voor velen een welkome oplossing aangezien het openbaar vervoer sinds maart stilligt. Foto: Irvin Ngariman  

PARAMARIBO - De coranapandemie heeft de creativiteit bij velen geprikkeld. Zo zijn er zogenaamde 'lijnbussen' ontstaan, die personen zonder eigen vervoer helpen om hun plaats van bestemming te bereiken. Veel mensen die van het openbaar vervoer afhankelijk zijn, zijn al bijna vier maanden gedupeerd omdat de particuliere bussen en het Nationaal Vervoerberdrijf niet rijden. Maar er is een alternatief, al is die illegaal en duur.

"Sunny Point, Sunny Point. Ete wan sma dan wi e lusu", roept de 'tawaman', de handlanger van de bestuurder die passagiers ronselt. Hij loopt een koppel tegemoet dat enkele seconden later in een busje stapt en rent vervolgens naar een jonge vrouw die de straat oversteekt en in zijn richting loopt.

De bussen, die zo kenmerkend zijn in het verkeer, staan niet op de standplaats aan de dokter Sophie Redmondstraat. In plaats van deze traditionele bussen staan daar Noah-busjes. Ook enkele taxi's staan er geparkeerd. Er wordt continu getoeterd en door elkaar geroepen. Op dezelfde plek, maar dan langs de straat, bieden overwegend vrouwen hun handelswaar, zoals groenten, te koop aan.

De 29-jarige Adipi wacht, netjes gekleed, rustig op zijn beurt. Het is pas zijn tweede dag. "Mi na Frans pasi mi e du mi hossel, ma fa corona kon mi no man abra gowe baka dus dan mi de na foto. Na Frans'sey mi e bouw, maar now now ala sani tapu. Dus mi no abi wroko tu." Zo omschrijft hij de reden waarom hij aan het 'hosselen' is.

Zijn spaargeld is intussen op en hij moest een mogelijkheid vinden om zijn gezin van vier personen te onderhouden. Omdat het moeilijk is ergens een baan te vinden, ondersteunt hij de alternatieve lijnbussen. Zo komt hij - naar eigen zeggen - op een eerlijke manier aan geld en kan hij voorzien in de levensbehoefte van zijn gezin.

Hij heeft zich om zes uur 's morgens aangemeld en zal afhankelijk van de situatie tot zes uur 's avonds rijden. Daarna wil hij tijd voor zijn gezin vrijmaken. "Mi breti taki den man seti a tori now dat a sani e go nanga beurt. Esde a ben de wan tra fasi want dan na ala man ben e lon suku suma", zegt hij doelend op de chaos van de dag tevoren. Hij is blij dat de situatie nu enigszins is geordend. Chauffeurs moeten hun beurt afwachten om mensen te laten instappen. "So ala man kan feni wan pikin brede." Hij hoopt dat de autoriteiten hen niet komen lastig vallen.

Chille (36) werkt in het Lawagebied, maar is sinds 18 mei noodgedwongen in Paramaribo. Door de maatregelen om het coronavirus in te dammen, kan hij niet naar zijn werkgebied. Maar stil gezeten heeft Chille niet. Hij rijdt elke dag taxi op de route Paramaribo-Lelydorp (PL) en lijn 7. "Mi ben stop tu wiki, fu na total lockdown, maar now mi de tapu na hossel baka."

Eerst vervoerde hij zeven personen per keer. Maar nu heeft hij het aantal teruggebracht naar vijf, omdat hij vindt dat er ook rekening moet worden gehouden met de overheidsmaatregelen. Hij verdiende eerst meer, maar nu is het aantal 'lijnbussen' toegenomen. Hij neemt het niemand kwalijk, omdat iedereen probeert te overleven. Het is volgens hem niet makkelijk. "De politie is al zeker twee keer tegen hen opgetreden, maar ze hebben geen gehoor gegeven. A no taki na tranga yesi unu wani abi, ma na wan libi wi e suku. Ik weet dat wij illegaal bezig zijn, maar we hebben op dit moment geen andere mogelijkheid."

Het is volgens hem een win-winsituatie: zij verdienen eraan en de passagiers worden geholpen. Zo'n rit kost de mensen veel minder dan een taxi. Vivian Pinas rijdt mee richting Lelydorp. Ze is blij met de busjes, omdat ze alleen op deze manier naar haar werk kan. "Ik verdien nog geen SRD 2.000 per maand. Hoe zou ik moeten doen als ik elke dag de taxi moest betalen en dan nog drie kinderen verzorgen. Die mannen zijn niet slecht bezig dus ik vind dat niemand ze lastig moet vallen zolang ze de Covid-19-maatregelen in acht nemen."

Aan haar zal taxichauffeur Brikoe niet verdienen. Bijna machteloos moet hij toekijken hoe potentiële klanten aan hem voorbijlopen op weg naar de bus. Hoe anders was het in de afgelopen twee weken Hij zegt zich ervan bewust te zijn dat het de klanten wat kost, maar hij zegt zelf ook te moeten overleven.

Met een taxirit zitten mensen al heel gauw boven SRD 15. Niet iedereen kan het zich permitteren en daarom is hij ook blij met de 'bussen'. "De school is weer begonnen. Niet iedere ouder heeft eigen vervoer, dus er moet ergens een mogelijkheid zijn voor hen om zich te kunnen verplaatsen", vertelt Brikoe gelaten.

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina