Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • 55 jaar STVS: 'Surinamers werden gelijk wereldburgers'

55 jaar STVS: 'Surinamers werden gelijk wereldburgers'

25/10/2020 20:02 - Amanda Palis

Frits Pengel, de geestesvader van televisie in Suriname.

Frits Pengel, de geestesvader van televisie in Suriname. Foto: Irvin Ngariman  

PARAMARIBO - 55 jaar televisie in Suriname. Met nostalgie keken verschillende beleidsmakers, de nestor Frits Pengel en de nieuwbakken directeur Raoul Abisoina terug op een realisatie van formaat. 55 jaar verder heeft de STVS een aantal uitdagingen om te overkomen, maar er zijn ook kansen. Abisoina: "Ik wil juist bekendstaan als de directeur die de tv-zender verder heeft opgebouwd."

55jaar! Bigi yari, maar nog net geen veteraan. Het is dan ook groot feest op het terrein van de Surinaamse Televisie Stichting (STVS), de nationale zender. Hoewel het hier een aangepast feest betreft, kan de Covid-19-pandemie de blijdschap niet drukken. De gezichten van journalisten, technici en presentatoren stralen trots uit. Allen zijn ze blij dat ze hun bijdrage hebben geleverd aan het 55-jarig bestaan van de staatszender.

Raoul Abisoina (34), de jongste directeur ooit benoemd bij de STVS,  heeft een immense taak op zijn schouders gelegd gekregen: de garantie te bieden dat de legacy die hem is toevertrouwd voortgezet wordt. "Als ik ooit van hier ga moet ik niet bekendstaan als de directeur 'sa broko a tv-station'. Integendeel, ik wil juist bekendstaan als de directeur die de tv-zender verder heeft opgebouwd", vertelt Abisoina enthousiast over zijn benoeming. "Toen ik hoorde dat ik als aangewezen directeur bij de STVS zou werken was ik zeker enthousiast, maar ik ben ook in gebed gegaan en heb God gevraagd of dit werkelijk voor mij is", zegt de gelovige Abisoina.

 

Ervaring

De mediawereld is hem niet onbekend. Hij is er al sinds zijn dertiende jaar actief en maakte enkele jaren later zijn intrede bij Barron Omroepbedrijf (BOB), het radiostation van Gerrit Barron in Moengo. Hij is in zijn latere tienerjaren verhuisd naar Paramaribo om verder carrière te maken in de media en heeft ook gewerkt op verschillende communicatieafdelingen, onder meer bij het Staatsziekenfonds. "Ik zit al bijna achttien jaar in het vak en heb zelfs als journalist mogen werken bij de nieuwsdienst van de STVS. Ik ben ook met open armen ontvangen door mijn collega's", vertelt Abisoina die het belangrijk vindt om het pionierswerk dat door Frits Pengel, de geestesvader van de STVS, is verricht, wordt voortgezet.

Tijdens de festiviteiten heeft Pengel een 'Grantangi'-award ontvangen van de STVS voor zijn inzet die van onschatbare waarde is geweest. Abisoina: "Het harde werk is eigenlijk al gedaan door meneer Pengel. Ik hoef de zaken die hij moest uitzoeken niet meer te doen. Het rest mij nog om zijn levenswerk tot iets te maken wat wij nog veel langer kunnen koesteren."

 

Televisie in Suriname

De televisie deed met het oprichten van de eerste staatszender (STVS) haar intrede op 20 oktober 1965 in Suriname. Dat gebeurde onder de bezielende leiding van Pengel, die al vóór de oprichting van de nationale zender - sinds 1960 - met het plan liep. "Ik heb mijn plan aangeboden aan de regering van premier Severinus Désiré Emanuels, maar die was toen niet erin geïnteresseerd om televisie naar Suriname te brengen of te investeren erin."

Pengel vertelt trots dat hij de televisie heeft gebracht naar Suriname, want niet alleen 55 jaar STVS wordt gevierd, maar ook dat Suriname 55 jaar toegang heeft tot dit medium. "Televisie maakte eerst een start in de geïndustrialiseerde wereld toen en maakte pas in de jaren zestig haar intrede in kleinere landen zoals Suriname." Hij heeft met zijn kennis die hij heeft opgedaan bij de Nederlandse omroep VARA een wezenlijke bijdrage geleverd aan de vorming van het medialandschap in Suriname.

Premier Johan Adolf Pengel toonde in 1963 wel interesse voor het opzetten van een televisiestation. "Toen Jopi Pengel me belde en me vertelde dat hij een plan in handen had voor het opzetten van televisie in Suriname, vroeg ik hem dat plan opnieuw in te zien. Intussen was het 1963 en zoals we gewend zijn in de media gingen de ontwikkelingen toen ook snel. Ik heb toen wat zaken aangevuld en heb toen groen licht gekregen om mijn plan te verwezenlijken." De officiële oprichting van de stichting werd al in 1964 gedaan waarna Pengel pas echt zaken kon doen. "Ik kon als stichting nu officieel bedrijven aanschrijven en vragen voor offerten of advies aangaande televisie in Suriname."

Na de oprichting werd hij door de premier ook meteen in de directeursstoel geschoven, alleen was er nog geen zender. Wat Pengel toen nog ontbrak was een terrein voor het opzetten van een gebouw, de juiste technische apparaten en de bedrijven die dat zouden moeten aanleveren. "Ik kan zeggen dat het zeker spannende tijden zijn geweest. En niks gebeurde zomaar, alles was planmatig en stapsgewijs uitgewerkt."

De grondlegger van de televisie in Suriname zocht eerst naar technische apparatuur voor een relatief kleine televisiestudio voor een 'klein' land als Suriname. "Ik had alvast Phillips in gedachte om mee te werken, omdat ik al ervaring met de technische apparatuur van Phillips had opgedaan bij de VARA, maar voordat ik een besluit nam ben ik even gaan kijken bij de televisiestudio op Curaçao, waar Phillips de studio van heeft gebouwd. Zij hadden daar de 'moeilijkheden' waarmee kleine landen vaak te kampen hadden kunnen oplossen." Uiteindelijk benaderde Pengel Phillips om een offerte op te maken voor de eerste televisiezender in Suriname.

Het volgende op Pengel zijn lijst was een terrein waarop het gebouw moest komen te staan. "Er lag dus een stukje zwamp naast het stadion in de Cultuurtuin dat nog geen bestemming had. Ik benaderde de regering om dat toen onder beheer te plaatsen van de stichting zodat wij het konden cultiveren om ons gebouw op te zetten." Zijn keuze was volgens Pengel doordacht en bewust. "Ik dacht toen als er een voetbalwedstrijd is, kan ik lange kabels vanuit het gebouw naar het stadion trekken en zo dan een live uitzending van de wedstrijd doen." Hij werd vaker voor gek verklaard, maar dat heeft hem geen enkel moment tegengehouden.

Bij het realiseren van het eerste televisiestation waren er ook financiële middelen nodig, die de overheid toen niet in overvloed had. "Het heeft de overheid toen nog net geen half miljoen US dollar gekost om een compleet televisiestation op te zetten. Relatief goedkoop toen en eigenlijk nog steeds. Er is op creatieve manier getracht binnenshuis - dus wat ter beschikking was van de overheid - gebruik te maken van krachten om het station te bouwen."

Zo benaderde hij een architect die bij het ministerie van Openbare Werken werkte. "Samen met meneer Nooitmeer is het eerste gebouw, dat uiteindelijk in 1993 is afgebrand, ontworpen en getekend zonder kosten, want het was van de overheid", illustreert Pengel hoe hij te werk is gegaan met de weinige middelen die hij toen tot zijn beschikking had.

 

'Werkverschaffing'

Waar de rest van de wereld rond de jaren zestig overstapte naar kleurentelevisie begon de mediarevolutie in Suriname pas. Het terrein was er nu eindelijk en een mooie tekening. Nu alleen de werkers voor de bouw. "Het was toen de periode van werkverschaffing van de overheid. Een groep die bestond uit mensen die naar werk zochten werd samengesteld door het Ministerie van Sociale Zaken om aan de bouw van de STVS te werken. Met alle plannen in place is er een streefdatum van oplevering afgestemd: 1 september 1964 zou het gebouw af zijn. Toen ik de informatie kreeg heb ik meteen met Phillips afgestemd en goedkeuring gegeven dat zij 1 september alle technische apparatuur moesten leveren zodat de studio's ingericht konden worden".

Zijn onorthodoxe werkwijze kwam met de nodige uitdagingen. "Je moet je nou eens voorstellen hoe we de mensen motiveerden om de zaken op tijd af te leveren. Voor elke behaalde fase, want de bouw was in fases opgedeeld, kregen ze een bonus, wat zeker doorslaggevend geweest is om het op tijd af te ronden. Ook het opzetten van de mast die het signaal zou moeten uitzenden is door krachten van de werkverschaffing opgezet samen met technici van Phillips." Dat was zeker een uitdaging voor Pengel die in een zwamp, naast een stadion met arbeiders van Sociale Zaken een staatszender aan het opzetten was.

 

Wereldburgers

Dat de samenleving laaiend enthousiast was om deze ontwikkeling was te merken toen op 1 oktober 1965 de eerste proefuitzending werd gedaan. "De journalisten deden verslag van de ontwikkelingen en de gemeenschap kocht de televisietoestellen in om de proefuitzending te kunnen zien. Ik schatte een vijfduizend toestellen die binnen waren gehaald en waren afgestemd op de eerste uitzending, dat was veel voor die tijd", zegt Pengel.

Tijdens de viering van haar 55ste verjaardag werd de impact met nostalgie opgerakeld door de verschillende beleidsmakers die hommage brachten aan de producties die de STVS toen heeft uitgezonden. Van tante Jacqueline met haar verhaaltjes tot Jan Klaassen en Katrijn. Vele Surinaamse jeugdigen werden toen gevormd. "Daar was ik me als directeur ook van bewust. De televisie heeft tal van culturele zaken die misschien voorheen niet toegankelijk waren voor de gewone mensen, wel toegankelijk gemaakt. Als er een culturele dansopvoering werd gegeven toen, moesten wij als televisiemakers dit transporteren naar de mensen", zegt Pengel die ook vindt dat de televisie de Surinamer tot wereldburger heeft gemaakt, vooral nadat een satelliet was geïnstalleerd. "We waren toen de enige in het Caribisch Gebied. Suriname maakte zo kennis met buitenlandse programma's. We werden in een hit wereldburgers."

 

Politieke benoeming

Het directeurschap bij de STVS wordt al sinds de oprichting gezien als een politieke benoeming. Abisoina steekt dan ook niet onder stoelen of banken dat zijn benoeming van politieke aard is, maar hij heeft er wel geloof in dat de nationale zender zodanig gedraaid kan worden dat er geen bemoeienis van de politiek zal zijn. "Ik onderken niet dat de Abop mij in deze functie heeft geplaatst. Maar ik vind het wel mogelijk dat de functie uitgevoerd kan worden zonder politieke bemoeienis. We zijn een nationale zender en werken voor het volk, als we een nieuwsuitzending bekijken van de afgelopen twee weken dan zien we ook dat we iedereen de ruimte hebben gegeven om zijn zegje te doen", zegt Abisoina.

Hij is wel van mening dat de zender van het volk, voor het volk gebruikt moet worden. Echter, er zijn wel regels. "Je gaat niet hier komen en de president vies en vuil uitschelden bij wijze van spreken. Je hoeft het niet eens te zijn met zijn beleid, maar je gaat je mening op een moraal verantwoorde en ethische manier uiten met respect naar de andere partij toe", zegt Abisoina.

Ook Pengel moest in zijn periode dealen met de politiek. "Ik wens de nieuwe directeur heel veel succes en hoop dat het lukt, want dit heb ik zelf ook moeten meemaken met onder anderen premier Henck Arron. De kunst is dat de politiek je serieus neemt en naar je luistert." Hij vindt dat de staatszender het volk toebehoort. "Die is betaald met belastinggelden van het volk, dus moet die een zender blijven voor het land en niet toegeëigend worden door welke partij dan ook die toevallig aan de macht is op een bepaald moment."

 

Uitdagingen

Abisoina heeft uitdagingen genoeg als directeur van de nationale zender. Samen met de raad van toezicht komt er een doorlichting van het bedrijf. Daarvoor heeft hij een plan van aanpak. Op de jaardag van de zender heeft hij zowel de president als de vicepresident daarover een pakket aan informatie gegeven met zaken die zo snel als mogelijk de aandacht moeten krijgen. Een daarvan is het niet betalen van de loonbelastingen van 2016 tot en met januari 2020. "Dat baart mij inderdaad grote zorgen. Je weet hoe het eraan toegaat als je de belastingen op je hielen hebt als bedrijf", zegt Abisoina die hoopt op een spoedige oplossing.

Het feit dat zijn leeftijd als jonge directeur voor enige problemen heeft gezorgd om zijn aantreden te realiseren is voor Abisoina te verwaarlozen. "Je hebt natuurlijk overal mensen die niet tevreden zullen zijn, maar ik heb tot nu toe niks daarvan gemerkt. Ik ben juist met respect en open armen ontvangen door de mensen die ooit eens mijn collega's waren. Het is gewoon een kwestie van die omwisseling maken."

Een duidelijke visie hoe verder met de STVS laat de nieuwbakken directeur zien in een document dat hij tevoorschijn haalt. "Zoals je ziet zijn er een reeks aan stappen die wij hopen te realiseren. Eén daarvan is zeker een marktonderzoek doen naar wat de kijkers graag terug willen zien", zegt Abisoina die ook een uitgesproken mening heeft hoe de nieuwe media en hun technologie meegenomen zullen worden in dit proces.

Het grootste struikelblok voor any mediabedrijf is de beschikbaarheid van middelen. "We moeten ergens beginnen. Producties maken kost geld, desondanks willen wij dat terugbrengen. We maken er een begin aan en zien waar wij komen, gaandeweg halen we misschien die nodige financiële middelen binnen. Ik ben er in elk geval klaar voor om samen met het team ervoor te gaan. We hopen in elk geval STVS op een waardige manier in stand te houden", zegt Abisoina.

Share on Facebook    



Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina