Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • Lokaal initiatief voor behoud mondiale bosstatus

Lokaal initiatief voor behoud mondiale bosstatus

18/01/2021 17:11 - Euritha Tjan A Way

Lokaal initiatief voor behoud mondiale bosstatus

 

PARAMARIBO - Suriname behoort tot de weinige landen met een High Forestation Low Deforestation-status. Iedereen heeft een rol te vervullen in het streven dat zo te houden. De Amazon Conservation Rangers (ACR’s) zijn lokale inheemsen of marrons die gekozen zijn door het traditioneel gezag om ook daar invulling aan te geven via bosmonitoring en managing. Via het Amazonia 2.0 project werden de sterkten en zwakheden van dit systeem onderzocht.

"Het lijkt er op alsof mensen ons niet serieus nemen", zegt Domitsio Sedney (23). Hij is al twee jaar ACR in het Matawaigebied en weet niet of hij daarmee door wil gaan. ACR's zijn door Amazon Conservation Team Suriname (ACT-S) getraind om de activiteiten in hun eigen omgeving in kaart te brengen, te monitoren en te controleren. Er worden ACR-programma's uitgevoerd in Kwamalasamutu, Sipaliwini, Pelelu Tepu, Curuni, Apetina en Matawai.

Omdat er heel veel aan houtkap wordt gedaan in het Matawai gebied is de focus daarbij ook op het controleren of dat gebeurt volgens de regels van de Stichting voor Bosbeheer en Bostoezicht (SBB). Die regels hebben tot doel om door geplande houtkap te komen tot duurzame bosexploitatie. In andere gebieden waar bijvoorbeeld aan goudwinning wordt gedaan, wordt gekeken naar waterkwaliteit door omkwikvervuiling en ook het spotten van wild dat door goudwinning en ontbossing steeds verder het bos ingaat of juist steeds dichterbij de dorpen te zien is. Beide met alle gevolgen van dien.

 

Covid-19

De onvrede van Sedney ligt erin dat de rangers, die voordat het Matawai gebie¬d meedeed aan het lokale monitoringsprogramma Indigenous Park Guides werden genoemd, niet serieus genomen worden. Ook vindt hij dat de monitoringsactiviteiten die door Covid-19 nu stilliggen in het Matawai gebied kunnen leiden tot activiteiten die niet gecontroleerd worden en misschien zelfs illegaal zijn. "Wij zijn getraind door SBB om na te gaan of de bedrijven die in ons gemeenschapsbos werken dat wel volgens haar regels doen. Maar als we zaken merken mogen we het officieel niet doorgeven aan de instanties. We moeten het slechts melden aan het traditioneel gezag en dan weet ik niet wat ermee gebeurt, want het gezag bepaalt of het doorgegeven wordt", zegt Sedney nogal moedeloos.

 

Terrastories

De tweestrijd waarin hij verkeert is niet onbekend. Aankomende ACR's worden door het traditioneel gezag aangewezen, en door ACT getraind en daarna mogen ze data verzamelen. Deze worden in een datasysteem ingevoerd, maar mogen alleen gedeeld worden met derden als daarvoor toestemming wordt verleend. Het zijn immers data van de gemeenschap. Naast bosmonitoring zit daar ook bij de locatie van kostbare edelmetalen, van medicinale planten en ook waar de plekken in het dorp liggen die als cultureel waardevol gezien worden. Een positief uitvloeisel van dit project zijn de Terrastories, waarbij traditionele verhalen en overleveringen van de Matawai gedocumenteerd en opgeslagen zijn voor het nageslacht.

Sedney: "Er wordt heel veel aan houtkap gedaan in ons gebied. Buitenlandse bedrijven zijn bezig in ons gemeenschapsbos en de trucks rijden constant weg met hout. Wij als ACR's deden vóór Corona nog de controle of alles volgens de regels van SBB geschiedde. We hebben daarbij zaken geconstateerd, maar omdat we niets kunnen doen met wat we weten en we daardoor dus geen oplossing kunnen brengen hierin hebben mensen geen geloof meer in wat we doen. Als we een krutu beleggen blijven mensen weg, want we kunnen toch niets veranderen."

Als onderdeel van het Amazonia 2.0 project dat wordt uitgevoerd in Suriname, Guyana, , Brazilië, Colombia, Ecuador en Peru is in ons land onderzoek gedaan naar hoe dit systeem functioneert en wat de wensen zijn van de ACR's. Daarbij zijn ook vergelijkingen getrokken met de laatste drie landen. De resultaten van het onderzoek leggen inderdaad de uitdagingen weer die Sedney bespreekt.

ACT-S-program director Minu Parahoe geeft aan dat de ACR's eigenlijk door de overheid aangesteld zouden kunnen worden om ondersteuning te bieden aan SBB. "Want op dit moment is het een rare gang van zaken. Vaak vragen instanties in binnen- en buitenland data op die deze rangers verzamelen en met toestemming delen, maar de rangers die ze verzamelen hebben dus geen wettelijke basis." Sedney weet niet of hij ranger blijft. Dat hij een bijdrage wil blijven leveren aan behoud van het bos staat echter buiten kijf. "Als mensen zien dat je een SBB trui aan hebt, nemen ze je wel serieus."

 

Verantwoordelijkheid

In het onderzoek dat is gedaan als onderdeel van het Amazonia 2.0 project dat ACT in Suriname trekt zijn de sterktes en zwaktes van het systeem aangegeven. Een van de sterkten is dat door mensen in de gemeenschap te trainen in het monitoren, in kaart brengen en manager van hun eigen gebied er een voorschot wordt gegeven op het effectief beleven van de verantwoordelijkheid die meekomt bij het hebben van rechten op eigen grond, die natuurlijk gemanaged moet worden. "Maar doordat sommige van deze ACRs al zeven jaar werken voor hun gemeenschap en weinig tot geen vooruitgang of weinig impact zien van hun werkzaamheden raken ze soms gedemotiveerd en stoppen ze met het programma", zegt Parahoe. Daardoor houden de trainingscycli niet op en is verdieping in de kennis moeilijk te realiseren.

 

Vergoeding

Ook dat is in het onderzoeksrapport 'Assessment of the enabling conditions to articulate existing community based-forest monitoring experiences in Suriname with the national forest monitoring system' vermeld. De ACR's krijgen een vergoeding van ACT, maar dat is geen salaris en moet niet als zodanig gezien worden. "Ze werken niet voor ACT, maar wij vergoeden hen wel omdat het belangrijk is dat ze gemotiveerd blijven. Omdat ze voor hun eigen gemeenschap werken en een belangrijke schakel zijn om ervoor te zorgen dat ons bos en ons milieu behouden worden, zouden ze door de overheid binnen de bosbouwwet erkend moeten worden. Dat geeft hen ook uitzicht op bijvoorbeeld pensioen. Dat zijn zaken die wij niet in orde kunnen maken."

Hoewel het ACR-programma kampt met grote uitdagingen is het niet allemaal kommer en kwel. Olband Shanaupe (23) is al een jaar Amazon Conservation Ranger in het Tepu gebied. "Ik ben zeer blij met mijn werk. Ik bekijk of de zaken met betrekking tot het in stand houden van het bos hier volgens de regels gaan, ik verzamel data van de rivieren en zet die in het systeem. Ik leer hoe om te gaan met data, verzameld met de GPS en ook andere programma's." Shanaupe is vooral blij dat hij een bijdrage levert aan het instandhouden van zijn eigen leefomgeving. "Vooral het opslaan en doorsturen van data, vind ik prettig, want dat heeft een meerwaarde voor onze gemeenschap.". Hij zegt geen last te hebben van de Covid-19 regels en werkt gewoon door. Alleen is op dit moment geen begeleiding en training mogelijk vanwege de beperkte vluchten tussen Paramaribo en het achterland.-.

 

In Suriname zijn motivatie en goed gedrag de belangrijkste vereisten om monitor (algemene naam die gebruikt wordt om degene die het werk doen zoals de ACR's aan te duiden) te zijn. Enige geletterdheid is vereist, zoals kunnen lezen, maar niet alle monitors communiceren in het Nederlands, maar wel in hun lokale taal. Daarentegen hebben monitoren in Peru en Colombia een relatief hoge opleiding. bijvoorbeeld in Colombia, hebben ze een technische universitaire titel en in Peru worden ze gedeeltelijk geselecteerd op basis van hun academische achtergrond.

Een ander belangrijk verschil tussen ervaringen is dat monitoringactiviteiten in Suriname gericht zijn op het in kaart brengen en verzamelen van gegevens over gebieden die door de gemeenschap worden gebruikt als mechanismen voor belangenbehartigings om hun officiële recht op land te krijgen. In Peru, Ecuador en Colombia is dit niet per se een probleem en als zodanig richt het toezicht zich op kwesties als transparantie van landgebruik en bescherming tegen bosinbreukactiviteiten.

Een ander cruciaal verschil is de nationale accreditatie van de monitoren. In Suriname en Colombia hebben waarnemers geen nationale accreditatie, in Peru en Ecuador wel. Dit heeft invloed op hun werkzaamheden in landgebruik en beleidsvorming. Ten slotte hebben waarnemers in Suriname op sommige cruciale plaatsen waar er bedreigingen zijn voor het bos , anders dan in de andere landen, een beperkt mandaat om waarschuwingen te melden vanwege de traditionele gezagsverhoudingen.

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina