Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • 'Het inheemse stereotype hebben we eigenlijk verbroken'

'Het inheemse stereotype hebben we eigenlijk verbroken'

25/04/2021 10:10 - Amanda Palis

'Het inheemse stereotype hebben we eigenlijk verbroken'

 

PARAMARIBO - Sinds haar oprichting op 13 april 2018 heeft stichting Mulokot zich ingezet voor de ontwikkeling en het behoud van de Wayana inheemsen in Suriname. "Mensen hadden gezegd dat we het niet zouden kunnen omdat we de kennis niet hadden of omdat we inheemsen zijn, maar dat beeld hebben we eigenlijk verbroken", zegt Jupta Itoewaki, oprichter en voorzitter van de stichting.

Zowel Wayana's als andere inheemsen hebben bewezen dat ze het kunnen. "De bewijzen zijn geleverd, de projecten lopen, mensen hebben kennis opgedaan. De Wayana-gemeenschappen hebben een driejarenvisie kunnen formuleren waar we naar toe willen en welke ontwikkelingen we willen hebben voor die gemeenschappen", vertelt Itoewaki.

Jupta Lilian Itoewaki Mulokot

Door internationale donoren, organisaties als Nia Tero en instanties in Amerika en bij de Verenigde Naties gericht op de ontwikkeling van inheemsen, heeft stichting Mulokot een stabiele en betrouwbare reputatie opgebouwd. "Het was niet altijd even makkelijk. We hebben zeker uitdagende perioden gehad. Gelukkig hebben we tot nu toe flexibele donoren gehad die rekening houden met cultuurverschillen en dat het bespreken van sommige zaken lang kan duren voordat er iets kan worden gedaan."

De Wayana-gemeenschap bestrijkt een groot gedeelte van het Amazonegebied en de stam komt voor in Suriname, Frans-Guyana en Brazilië. In Suriname wonen de Wayana's voornamelijk langs de Lawa-, Litanie-, Oelemarie- en Boven-Tapanahonyrivier. Het zijn er naar schatting achthonderd tot duizend die af en aan tussen Brazilië en Frans-Guyana reizen.

Er zijn drie Wayana-dorpen: Apetina, Palumeu en Kawemhakan. "Helaas komen in deze gebieden ook goudzoekers voor die onze traditionele levensstijl verstoren", beklaagt Itoewaki zich. Door de gevolgen van goudwinning en houtkap zijn de Wayana-gemeenschappen in het gebied genoodzaakt op zoek te gaan naar andere overlevingsmethoden. "Vissen kunnen we niet want onze wateren zitten vol kwik. Daarom zijn wij onze eigen fish farm gestart."

Ook moest landbouw anders worden bedreven omdat de woongebieden zijn verstoord door goudzoekers. "We moeten hoe dan ook voorzien in voedsel. We zijn gedwongen anders te leren leven of overleven in ons eigen woongebied. Ja, de kans is groot dat bepaalde traditionele leefwijzen hierdoor verloren gaan, maar wat kan je anders? We zijn ons ervan bewust dat we in een andere tijd leven en zaken globaliseren en dat we ons moeten aanpassen. Maar dit moet niet onder dwang gebeuren, anders is dat mensenrechtenschending."

Als inheemse organisatie moet Mulokot samen met anderen zelf kunnen kiezen met welke mondiale ontwikkelingen de Wayana mee wil gaan. "Soms is het erg moeilijk om die balans te vinden, want iedereen heeft een andere definitie voor ontwikkeling. Wat voor mij prioriteit is, hoeft dat voor een andere niet te zijn", weet Itoewaki. Zij verwijt de overheid "absoluut geen rekening te houden" met de ontwikkeling van inheemsen. "We moeten ons steeds aanpassen, want los van het feit dat er geen beleid is, zijn er ook geen handvatten om ons te beschermen, terwijl dat wel zou moeten. Suriname heeft de declaratie van inheemse rechten getekend, maar rechterlijke uitspraken worden niet nageleefd." Als dat zou gebeuren zou de kans groot zijn dat het makkelijker voor de inheemsen zou zijn om zich aan te passen.

Nederlandse Woordjes

Naast het zelfvoorzienend zijn in voedsel, zijn er ook tal van projecten in de startblokken of al in uitvoering, om ontwikkeling te brengen. "We hopen over twee maanden in Anapaike door zonnepanelen 1x24uur stroom te hebben. Ook ons educatiesysteem is begonnen. De scholen die sinds de Binnenlandse Oorlog zijn gesloten, geven nu Nederlandse les aan ongeveer dertig kinderen en op een later tijdstip volgt Engels. Er zijn genoeg zaken die moeten worden opgepakt, maar we komen er zoetjes aan wel. We proberen daarbij ook andere inheemse gemeenschappen te helpen."

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina