Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • Nabestaanden verwachten minder lafheid van 'stoere daders' Decembermoorden

Nabestaanden verwachten minder lafheid van 'stoere daders' Decembermoorden

31/07/2021 19:30 - Ivan Cairo

Nabestaanden verwachten minder lafheid van 'stoere daders' Decembermoorden

Foto: dWT Archief  

PARAMARIBO - Met de beslissing van het Constitutioneel Hof dat de daders van de Decembermoorden nimmer in aanmerking kunnen komen voor amnestie, is een einde gekomen aan de mogelijke juridische ge­volgen van de gewijzigde Amnestiewet 1989. De Amnestiewet van 5 april 2012 is namelijk in strijd met de Grondwet en internationale verdragen waar Suriname partij bij is.

"De familie is heel blij met deze beslissing want het betekent natuurlijk dat de daders hun straf niet kunnen ontlopen. Al vanaf de aanname van de gewijzigde Amnestiewet luisterden wij naar de argumenten en commentaren van deskundigen in de samenleving, dus hadden wij sowieso verwacht en natuurlijk gehoopt dat het recht zou zegevieren." Aan het woord Cindy Smuller, familielid van de op 8 december 1982 om het leven gebrachte vakbondsleider Cyrill Daal, die de gevoelens bij de nabestaanden van de vijftien omgebrachte mannen omschrijft.

Ook voor de verwerking van het verlies van hun dierbare is de beslissing van het Hof belangrijk. Aan erkenning van schuld en het vertellen van de waarheid zouden de getroffen families wel veel meer hebben. "Natuurlijk draagt deze beslissing bij aan het verwerkingsproces. Het zou echter meer lucht geven als die stoere daders minder laf zouden zijn en de verantwoordelijkheid voor de moorden zouden nemen door te vertellen wat er zich die nacht van 8 december 1982 heeft voltrokken", voegt Smuller eraan toe.

 

Hira maakt pas op de plaats

Dew Baboeram, ook een nabestaande, maar voorstander van een politieke oplossing van het '8 decembervraagstuk', zegt de beslissing van het Constitutioneel Hof te hebben verwacht. Baboeram, ook bekend als Sandew Hira, heeft zich, nadat Bouterse in 2010 president werd, ingezet om de strafrechtelijke vervolging van de verdachten te doen stopzetten. Hij vindt dat met het straffen van de daders alleen, de zwaar aangetaste onderlinge verhoudingen tussen delen van de samenleving niet worden hersteld. Die problemen zijn mede door de Decembermoorden en andere gewelddadige conflicten daarna, zoals de Binnenlandse Oorlog, ontstaan. Hira is één van de voorstanders van het instellen van een waarheidscommissie die niet alleen de Decembermoorden onderzoekt.

In het traject naar het vinden van een oplossing heeft hij enkele jaren geleden urenlange sessies gehouden met Bouterse om van hem te verhoren wat er op 8 december 1982 is gebeurd. "Nee, een politieke oplossing hangt af van politici", reageert Hira op een vraag van de Ware Tijd of de beslissing van het Constitutioneel Hof invloed zal hebben op zijn inspanningen en streven naar een politieke oplossing. Met de ex-legerleider die in november 2019 tot een gevangenisstraf van twintig jaar werd veroordeeld door de Krijgsraad voor zijn betrokkenheid bij de moorden, heeft hij intussen geen contact meer. Voorlopig zal hij ook geen acties ondernemen voor het traject dat hij was begonnen. "We wachten af wat de politici gaan doen", zegt hij. Waarom de in de Amnestiewet genoemde waarheidscommissie niet is gekomen, weet Hira niet.

 

Ongedaan maken

Volgens Hugo Essed, advocaat van de nabestaanden in het strafproces, is er tegen de beslissing van het Constitutioneel Hof geen beroep mogelijk. Het is geen rechterlijke en ook geen administratiefrechtelijke instantie. "Daarom geeft het volgens de wet een 'beslissing' en geen 'uitspraak'. Zo een beslissing moet gezien worden als een oordeel van deskundigen", stelt Essed. Het oordeel van het Constitutioneel Hof zal volgens hem geen invloed hebben op het verdere verloop van de strafzaak.

Nu is beslist dat de gewijzigde Amnestiewet indruist tegen de Grondwet zal ze bij wet ongedaan gemaakt moeten worden. "De regering is bevoegd zo een wetsontwerp in te dienen. Als dat wordt aangenomen is die wet ingetrokken of vervallen en bestaat formeel alleen de Amnestiewet 1989 nog. Ook DNA-leden kunnen een ontwerp tot intrekking indienen. Dat zou DNA niet slecht staan, want als ik me niet vergis was de Amnestiewet 2012 ook een initiatief van het parlement", zegt de jurist.

 

Excuses

Mensenrechtenorganisaties Stichting 8 december 1982 is blij met het "onvermijdelijke besluit" van het Constitutioneel Hof. "Verzoening is voor het dadersregiem altijd een schaamlap voor straffeloosheid geweest", zegt voorzitter Sunil Oemrawsingh. Hij wijst erop dat niet eerder bij wet verklaard werd dat massamoord straffeloos kon plaatsvinden. Oemrawsingh wil ook dat allen die meegewerkt hebben aan de wetswijziging en bekrachtiging en zich bereid getoond hebben uit eigen belang de Grondwet "te vertrappen en de moordenaars vrij uit te laten gaan" publiekelijk excuses moeten aanbieden. Indien zij dit nalaten en publiekelijk geen afstand nemen van hun politiek wangedrag tegenover slachtoffer­s, diens nabestaanden en het volk, kunnen zij met de historische feiten bestempeld blijven worden als antidemocraten.

Volgens de stichting moet de uitspraak van het Constitutioneel Hof niet als afsluiting gezien worden, maar als een extra stimulans voor herstel van een consistent functionerende rechtsstaat en integer bestuur. De mensenrechtenorganisatie stelt dat haar eis om de zelfamnestiewet in te trekken, niet van tafel is gehaald door het oordeel van het Hof. "Met intrekking en excuses kunnen parlement en regering zich ethisch rehabiliteren", meent de stichtingsvoorzitter.

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina