Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • 'Poku na wan firi en firi na wan yeye'

'Poku na wan firi en firi na wan yeye'

05/09/2021 18:00 - Shanavon Arsomedjo

Tranga Rugie besloot de inheemse medley te maken na een spirituele ingeving.

Tranga Rugie besloot de inheemse medley te maken na een spirituele ingeving.  

PARAMARIBO - "Geestelijke communicatie is belangrijk en op grond hiervan krijg ik ingevingen, zoals in dit geval ook is gebeurd met de inheemse vloot/medley. Poku na wan firi en firi na wan yeye." Dat is de filosofie van Tranga Rugie.

Ze is bekend als commerciële artiest, die ook bij Top Notch heeft getekend. Maar niet lang geleden kreeg zij vanuit het spirituele de boodschap om een andere wending te nemen op muzikaal gebied. "Ik een zeer spiritueel mens, ik vertrouw op de almachtige God en op het feit dat hij ons beschermengelen heeft gegeven."

Vanuit die filosofie werkt de spirituele artiest met ingevingen, wanneer het gaat om het maken van culturele muziek. Dat was ook het geval toen zij werkte aan 'Ala libi lontu', de 'ingi vloot'. "Ik wilde meer aandacht besteden aan het uitdragen van culturele muziek. Ik wilde mijn focus niet leggen op een specifieke muziekstijl, maar gewoon culturele muziek maken."

Vanaf het idee tot aan de lancering van het 38 minuten durende nummer is goed doordacht. "Poku na wan firi en firi na wan yeye", verklaart ze. Daarom besloot de artiest het op een culturele manier te doen, hetgeen bekend staat als 'teri den yeye'. Tranga Rugie zegt dat ze is uitgekozen om deze keer een 'ingi vloot' te maken, omdat zij affiniteit heeft met de cultuur.

Haar moeder heeft inheems bloed en haar twee broers en zus zijn van inheemse afkomst, waardoor ook zij volgens de inheemse traditie is opgevoed. Daarom zegt zij dat de wortel van het inheemse evenals de cultuur in haar zitten. "Ik heb veel respect voor de inheemse cultuur. De taal en muziek maken deze cultuur zo mooi."

Daarom bedacht de zangeres om een combinatie te maken van pure inheemse muziek. Volgens haar komt de cultuur zo beter tot uiting. "Ik vind dat er heel weinig aandacht hieraan wordt besteed, waardoor deze verwatert. Omdat ik mezelf een inheemse voel, wil ik de cultuur helpen koesteren."

 

Liba

De artiest heeft de Samburagroep 'Wayamu' benaderd om, zoals het hoort, een samenwerking aan te gaan met haar band The Music Lovers. Zij zegt expliciet "zoals het hoort" omdat in de inheemse cultuur de Sambura niet zomaar in muziek wordt gebruikt. "Maak je gebruik van de Maraka en de Sambura, dan moet je de juiste richtlijnen volgen."

Uit eerbied voor de cultuur zijn Tranga Rugie en haar team de medley gestart met Maraka, vervolgens in gebed gegaan, waarna de overgang naar Samburakaseko volgde. "Een bekend gezegde is: 'den ingi lay na liba, ala sortu liba den ingi de'. Daarom vond ik het nodig om 'ala liba pe ingi de' te belichten in onze muziek. En deze combinatie was een bijzonder geweldige productie."

De titel van de productie, die ze samen met stiching Apache heeft bedacht, is niet zomaar 'Ala liba lontu'. Het verhaal zit diep. "In het geestelijke vertelt men je dat in elk kreek of rivier waarin jij je bevindt in Suriname een inheemse is om je de nodige kracht en bescherming te bieden. Zij zeggen dan dat 'wan ingi de fu dyo dyo yu'. Dit verhaal is een stukje geschiedenis en nu openbaart het geestelijke zich met 'Ala liba lontu'."

Op grond van dit verhaal en deze geschiedenis zegt de artiest 'wi e teri ala liba'. "Meestal wordt er muziek gemaakt voor specifiek de 'Saramacca ingi', 'Para ingi', 'Cottica ingi', 'Marwina ingi', maar ik heb me voorgenomen een vloot te maken voor alle ingi. Mi e teri ala ingi fu ala liba."

 

Bewustzijn

Met deze vloot wil Rugie het bewustzijn aanwakkeren. Zij wil mensen ervan bewust maken dat er ook anderen zijn die van de inheemse cultuur houden en deze respecteren. Zij verwacht daarom ook dat de inheemsen het respecteren dat anderen opkijken naar hun cultuur en dat zij meer aandacht en waardering hechten hieraan.

Tranga Rugie heeft een prettige samenwerking gehad met de Samburagroep. Wat zij bijzonder vond, was dat zij meteen bereid waren om dit te ondersteunen en hun cultuur uit te dragen in combinatie met The Music Lovers. Als er samen muziek wordt gemaakt, is het belangrijk om de muzikanten te bedanken middels een presentje. Dat gebeurt meestal met een pangi en drank.

Ook de mannen van de muziekformatie waren met hun hele geest aaanwezig. "Uiteindelijk was het vanaf het opnemen van die track tot en met het maken van de videoclip een bijzonder moment. Ook die andere artiesten, onder wie mijn zus Rochella Swedo, Gordon, Avaney en Dwayne, heb ik niet zomaar benaderd. Ook dat was een ingeving." Tranga Rugie heeft in de planning om ook een 'Ala Kondre'-album uit te brengen. Maar ze wacht het sein daarvoor af.

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina