Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • 'Piepende' OM heeft foefje opgeworpen

Verwijzing naar Jungle Commando roept vragen op

07/01/2022 08:51

De toenmalige president Ronald Venetiaan (l) in maart 2005 tijdens een ontmoeting met ex-leden van het Jungle Commando op zijn kabinet.

De toenmalige president Ronald Venetiaan (l) in maart 2005 tijdens een ontmoeting met ex-leden van het Jungle Commando op zijn kabinet.  

PARAMARIBO - Het Openbaar Ministerie (OM) had er beter aan gedaan het persbericht van 23 december over de stand van zaken rond de mishandeling van journalist Jason Pinas van de Ware Tijd niet uit te geven. Als niet buiten de justitiële blinddoek is gekeken naar wie de overtreders zijn van de strafbare feiten, kan, zoals advocaat Murwin Dubois het uitdrukt, worden gezegd dat het OM een foefje heeft opgeworpen.

Tekst: Wilfred Leeuwin Beeld: dWT archief

In het persbericht wordt aangegeven dat de drie verdachten door de politie zijn gehoord en vervolgens heengezonden, nadat ze hadden toegegeven verkeerd te hebben gehandeld. Ook waren ze bereid tot excuses en vergoeding van de beschadigde telefoon. Verschillende juristen reageerden verontwaardigd dat betrokkenen niet in hechtenis zijn genomen. De inhoud van het persbericht roept nu veel meer vragen op over de werkwijze van het OM omdat de zaak uiteindelijk toch is verwezen naar de kantonrechter voor inhoudelijke behandeling.

Het 'foefje' is voor Dubois de mededeling van de vervolging dat de verdachten een politieman en twee ex-leden van het Jungle Commando (JC) zijn, maar ook naar de wijze waarop het OM heeft gemeend hen in vrijheid te stellen. Op zich biedt de wet - en dat was op 4 oktober 2021 door het OM aangekondigd - de mogelijkheid om middels artikel 100 van het Wetboek van Strafrecht verdachten in vrijheid te stellen buiten een gerechtelijk proces. Echter, Dubois en collega's wijzen erop dat de werkwijze die is gevolgd buiten de normale en wettelijke procedure heeft plaatsgevonden. In deze zaak is afgeweken van het proces van opsporing, aanhouding en voorgeleiding door de politie, waarna de rechter-commissaris (rc) eventuele invrijheidstelling gelast. 

Rebellengroepen opgeheven

"Waarom het Openbaar Ministerie een status geeft aan twee van de drie verdachten als te zijn ex-leden van het Jungle Commando, moet u het OM zelf vragen. Maar het Jungle Commando heeft op zich geen enkele status meer", zegt Romeo van Russel, minister van Regionale Ontwikkeling in het kabinet-Venetiaan 1.

De toenmalige bewindsman is voorzitter geweest van de regeringscommissie die in 1992 een akkoord heeft gesloten met alle toen bestaande rebellengroepen. In het akkoord voor Nationale Verzoening en Ontwikkeling, ofwel het Lelydorp-akkoord, staat dat al deze groepen per 8 augustus 1992 ophouden te bestaan en dus geen status hebben.

De verwijzing van het OM roept volgens juristen vragen op: wat is de status van de twee mannen?, in welke hoedanigheid zijn zij betrokken als beveiliger van de vicepresident (vp)?, zijn zij in dienst van de staat of behoren zij tot een privélegertje van de vp en wie betaalt ze? In het laatste geval is de vraag of dat mogelijk is. De vraag is ook waarom het OM niet gewoon stelt, zoals president Chandrikapersad Santokhi op 16 december 2021 in het parlement heeft uitgelegd, dat de beveiliging van hoogwaardigheidsbekleders ook kan bestaan uit burgers.

De verwijzing van het OM naar het Jungle Commando en de mededeling dat het onderzoek nog niet is afgerond en wordt gedaan door de afdeling Onderzoek Politionele Zaken (OPZ) van het Korps Politie Suriname (KPS) roept ook vragen op. Wie moet dan het onderzoek hebben gedaan van de twee, volgens het OM, ex-leden van het Jungle Commando, want het OPZ mag alleen onderzoek doen naar de betrokkenheid van de politieagent. Dat onderzoek zou, als het burgers zijn, moeten worden gedaan door de recherche van het KPS. 

Spoedoverleg

Dubois zegt dat dit foefje, de verwijzing naar twee ex-leden van het JC, op niets slaat omdat duidelijk is dat de twee mannen deel uitmaken van een officiële entourage belast met de beveiliging van een publieke figuur. De gepleegde strafbare feiten zouden er ook niet aan moeten toedoen, omdat de wet slechts beoordeelt als ze geschonden is of niet. "Terwijl het OM is afgeweken van het normale proces van opsporing, aanhouding en voorgeleiding, wordt het foefje compleet door op basis van het minste vergrijp, namelijk eenvoudige mishandeling, de verdachten in vrijheid te stellen", zegt Dubois.

De vervolging heeft - na spoedoverleg tussen de regering en de Surinaamse Vereniging van Journalisten (SVJ) - intussen besloten dat op 11 januari de zaak voor de kantonrechter komt. Het OM heeft zich daarbij mogelijk ook laten leiden door reacties van juristen, de publieke opinie - nationaal en internationaal - en niet te onderschatten de vastberaden opstelling van de SVJ en de journalist zelf dat deze zaak moet worden onderzocht en dat de verdachten moeten worden berecht.

"Nu de zaak onder de rechter is, kan alleen deze het onderzoek ter terechtzitting doen. Het kan ook zijn dat de rechter de instructie geeft dat het OM verder onderzoek moet doen", legt Dubois uit. Hij stelt dat in geval in het onderzoek van het OM de hulpofficier van justitie, dat is een inspecteur van politie, het dossier van de twee ex-leden van het Jungle Commando heeft opgesteld, die moet worden bestraft. De inspecteur heeft namelijk dan buiten het handvest van de politie gehandeld.

Overigens, het is opmerkelijk dat het OM er wel voor kiest een persbericht uit te geven, die veel vragen oproept, maar niet hetzelfde doet of op een persconferentie duidelijkheid geeft en daar melding doet dat de zaak naar de rechter is verwezen. Er is gekozen om via slechts één medium deze belangrijke mededeling te doen. 

Lelydorp-akkoord

Over het Lelydorp-akkoord, zegt oud-president Ronald Venetiaan dat er een verkeerde opvatting is in de samenleving alsof er sprake is van een discutabel Kourou-akkoord. "Dat akkoord is nooit getekend om verschillende redenen." Eén daarvan was ontevredenheid bij het toenmalige Jungle Commando over de inhoud. "En bij met name de inheemsen die van mening waren dat met dat akkoord hun territoriale rechten en gezag in handen zouden komen van het Jungle Commando. Het is pas daarna dat de Tucajanagroep is ontstaan."

Venetiaan, op wiens advies de Ware Tijd heeft gesproken met Van Russel, zegt dat het Lelydorp-akkoord samen gaat met de in 1992 tot stand gekomen Amnestiewet. Van Russel wijst erop dat de huidige vicepresident, die leider is geweest van het Jungle Commando, ervoor waakt de rebellengroep niet bij naam te noemen. "Hij heeft recentelijk ook nog opmerkelijk hen aangeduid als zijn mannen."

Intussen circuleert er een video waarin de vicepresident openlijk praat over het Jungle Commando. Hij is in gezelschap van vier mannen, die hij de commandanten van het JC noemt. Aan het einde stelt hij dat hij dus niet alleen is. De vicepresident heeft voor het laatst in 2005 gedreigd het Jungle Commando te heractiveren, omdat hij vond dat de afspraken in het Lelydorp-akkoord niet of niet voldoende werden nageleefd.

Eén daarvan was het opnemen van toenmalige Jungle Commandoleden in gewapende diensten. Van Russel zegt dat sinds het akkoord is gesloten, opeenvolgende regeringen wel degelijk op de één of andere manier uitvoering eraan hebben gegeven.

Het Lelydorp-akkoord omvat onder meer documenten en verklaringen over het ontbinden van de rebellengroepen inclusief de Mandela- en de Koffiemakagroep. Het beschrijft een compleet proces van ontwapening van de rebellengroepen, met een prominente plek voor de Organisatie van Amerikaanse Staten voor de ontwikkeling van lokale gemeenschappen in het binnenland.

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina