Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Onbeperkt recht op sport en bewegen

Onbeperkt recht op sport en bewegen

14/12/2015 13:00

Onbeperkt recht op sport en bewegen

 

ACHTERGROND - Ook kinderen met een beperking hebben recht op sport en beweging. Het project Special Heroes Suriname Sport & Bewegen wil hierin voorzien. Het project wordt uitgevoerd door de Ilonka Elmont Foundation in samenwerking met de Stichting Nationaal Fonds ‘het Gehandicapte Kind’ uit Nederland.

Tekst en beeld Akke de Bruijn

OM HET REVALIDATIEBAD aan de Margarethalaan, dat in eigendom is van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo, staan rolstoelen en rollators opgesteld. Die zijn van de kinderen van de Mytylschool Paramaribo. In hun zwembandjes drijven zij zonder zorgen op het water onder toeziend oog van de vrijwilligers. Het water en plezier spat van hun gezichten af. Zij zijn kinderen met - zoals dat heet - een 'beperking'. De Mytylschool heeft met geld van sponsoren het revalidatiebad, dat er jaren ongebruikt bij lag, opgeknapt en in oktober weer in gebruik (wel in eigen beheer) genomen. De kinderen van de Mytylschool krijgen nu elke week tijdens schooltijd zwemles. Als kind of jongere met een beperking in Suriname is het helemaal niet vanzelfsprekend dat je kan sporten en bewegen. Na schooltijd worden de kinderen met een speciale bus van school naar huis gebracht, om daar dan hun vrije middag verder door te brengen.

In een 'normale' situatie gaan kinderen buiten spelen of naar een sportclub, hengelen, of een potje ravotten rondom het huis. Maar als je een beperking hebt; blind, doof, in een rolstoel, of moeilijk lopend met een rollator, is vrijetijdbesteding ingewikkelder en niet vanzelfsprekend. Daar probeert Ilonka Elmont al jaren iets aan te doen. Met haar Foundation werkt ze nu samen met Special Heroes Nederland die al een groot aantal jaren werkzaam is in het speciaal onderwijs. Hun doel is om samen met scholen en sportverenigingen in Suriname structureel sporten bewegingsmogelijkheden aan te bieden voor kinderen en jongeren met een beperking, in en vooral buiten schooltijd.

Ilonka Elmont Foundation

bewegen3.jpg

'Ik krijg veel mensen met mij mee en vind het mijn plicht om iets terug te doen voor mijn land'

SURINAME (en de wereld) KENT ILONKA Elmont als de zevenvoudig wereldkampioen Thaiboksen. Naast haar vechtsportcarrière zette 'Killer Queen' Elmont altijd al veel sociaal maatschappelijke projecten op. In de Bijlmer, in Amsterdam-Zuidoost, werkte ze jaren met hangjongeren en gedetineerden. Ze werd daarom tot ereburger van Amsterdam gekozen en later (2008-2012) gebombardeerd tot sportambassadeur van het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, samen met zes andere bekende sporters.

De portefeuille 'Sportontwikkeling' brengt haar hier naar haar geboorteland, waar internationale projecten worden ondersteund. Dat doet ze ook in Zuid-Amerika en het Caribisch gebied. Onder haar verantwoordelijkheid vallen ook kinderen en jongeren met een beperking. Ze werkte al met zo'n duizend gehandicapte kinderen aan sport en bewegen. In 2007 heeft ze haar Ilonka Elmont Foundation opgezet. "Omdat ik iets terug wilde doen voor Suriname. Ik heb altijd heel veel steun gekregen vanuit Suriname bij mijn projecten. Vanwege mijn bekendheid kan ik veel dingen gedaan krijgen. Ik heb een goed netwerk binnen de Surinaamse gemeenschap, overheid en bedrijfsleven. Ik krijg veel mensen met me mee. Daarom vind ik het een plicht om iets terug te doen voor mijn land."

De doelstelling van de Foundation is sport in de breedste zin van het woord voor kansarme kinderen en jongeren in de lift te zetten en het peil omhoog te brengen. "Kinderen met een beperking zijn vaak in een achtergestelde positie en raken zo geïsoleerd, vandaar dat ik me nu vol inzet voor deze speciale doelgroep", aldus Elmont. Al vanaf 2009 organiseerde zij samen met stagiaires van het Regionaal Opleidingencentrum (ROC) in Amsterdam losse sportdagen voor deze jongeren. Nu zijn dat er zes per jaar. Op 13 november vond de laatste plaats, met 260 kinderen en jongeren met een beperking.

Special Heroes Suriname

'De scholen zijn de spil want het kennismaken met de sport begint binnen de school'

MAAR MET EEN losse sportdag om de zoveel tijd neemt Elmont geen genoegen. In 2013 kwam ze in contact met Special Heroes Nederland. Die bood precies aan wat ze wilde. Met scholen van het speciaal onderwijs en met sportverenigingen wordt een structureel sportaanbod geleverd aan de doelgroep waarmee ze zo'n speciale band heeft. Die methode heeft ze overgenomen en er is onder haar Foundation nu ook een Special Heroes Suriname.

Het project 'Special Heroes Suriname Sport&Bewegen' is een UTSN-twinningsproject en wordt uitgevoerd met de financiële ondersteuning van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. De projecten worden uitgevoerd door de Ilonka Elmont Foundation in samenwerking met de Stichting Nationaal Fonds 'het Gehandicapte Kind' uit Nederland. Nico Teunissen van Special Heroes Nederland is even in Suriname. Hij wordt vergezeld door Gertjan van der Linden, zelf gehandicapt omdat hij op vierjarige leeftijd door een noodlottig ongeval zijn twee onderbenen kwijtraakte.

Van der Linden won ooit goud op de Paralympics voor zwemmen en is nu basketbalcoach van het Nederlands rolstoelbasketbalteam. Voor kinderen met een beperking is hij hét rolmodel. "Special Heroes Nederland bestaat al sinds 2007 en is een groot succes," vertelt Teunissen. "Het laat kinderen met een beperking ervaren hoe leuk sporten en bewegen kan zijn." Het betreft een sportstimuleringsprogramma voor leerlingen in het speciaal en voortgezet speciaal onderwijs in de leeftijd van zes tot en met negentien jaar. Teunissen: "De scholen zijn de spil want het kennismaken met de sport begint binnen de school. De sportvereniging of andere sportaanbieder vervult een belangrijke rol in het gehele traject. Niet alleen om de leerlingen te enthousiasmeren, maar ook om ze blijvend deel te laten nemen aan sportactiviteiten."

Pilotscholen

bewegen2.jpg

SPECIAL HEROES SURINAME is voor oktober 2015 tot en met december 2016 een samenwerking aangegaan met vijftien pilotscholen voor speciaal (voortgezet) onderwijs in Paramaribo. Drie sporten worden op de school aangeboden: voetbal, volleybal en atletiek. Elmont zocht contact met de sportbonden. "Sportverenigingen willen graag deze doelgroep bereiken maar ze weten niet hoe. Wij helpen ze daarbij. Wij hebben de bonden gevraagd twee trainers per sportonderdeel aan te leveren die de scholen bezoeken." Per sporttak, drie ochtenden in de week, krijgen de kinderen les. In totaal kunnen zij dus negen ochtenden proeven van de drie sporten. De leraren van de school krijgen instructies van de trainers van de sportbonden. Via de school worden ook ouders betrokken bij de sportkeuze. Daarna is het de bedoeling dat de kinderen en jongeren met een beperking in hun vrije tijd zich bij een sportvereniging aansluiten om te blijven sporten en bewegen. Net zoals 'gewone' kinderen.

Soerin Goerdayal, bestuurslid en penningmeester van de Mytylschool Paramaribo met 75 leerlingen, staat aan de rand van het revalidatiebad en kijkt met plezier naar 'zijn' kinderen die nog steeds in het water ronddobberen. "Kijk, hier ligt natuurlijk een uitdaging", zegt Goerdayal. "Want hoe gaan deze kinderen in hun vrije tijd naar een sportvereniging? Tachtig procent van hen komt uit eenoudergezinnen. De ouder heeft vaak twee banen. De kinderen worden zoals gebruikelijk na schooltijd met een speciale bus naar huis gebracht, maar de ouder is dan meestal nog niet thuis. Dus wie brengt het kind dan naar de sportschool? Het kan er zelf niet heen natuurlijk. Dus het vervolg van kennismaken met een sport op school naar daadwerkelijk lid worden van een sportclub is niet zo eenvoudig."

"Maar alles is om te proberen", zegt de directrice van de Mytylschool Paramaribo, Meriam Karnadi ferm. Zij laat zich niet snel uit het veld slaan door zogenaamde onmogelijkheden. "Het argument 'er is geen geld' wordt vaak als excuus gebruikt. Je moet gewoon beginnen!" Samen met het bestuur en Special Heroes Suriname wordt er naar een oplossing gezocht. "Waarom niet de sportvereniging naar de school laten komen?" vervolgt Karnadi. "De kinderen zijn al hier. De sportvereniging kan na schooltijd dan met ze aan de slag. Dan kunnen de kinderen later in de middag naar huis gebracht worden." Goerdayal voegt eraan toe: "Naast zwemmen geven we ook nog twee keer in de week bewegingsonderwijs aan iedere leerling. Met sport en bewegen is veel te winnen: een goede gezondheid, sociale contacten, doorzettingsvermogen, discipline, grenzen verleggen, positief zelfbeeld. Ieder op zijn eigen manier. Ook kinderen met een beperking hebben daar recht op."

Ready and Able

Suriname Special Heroes

'we willen allemaal hetzelfde: dat kinderen en jongeren met een beperking volledig mee kunnen draaien in onze samenleving'

VOORDAT ELMONT MET Special Heroes Suriname aan de slag ging, deed ze eerst onderzoek. Het bleek dat op 1.500 kinderen en jongeren met een beperking in Paramaribo en omgeving er maar vijftien sportdocenten waren die binnen het speciaal onderwijs les konden geven aan deze speciale doelgroep. Elmont wilde meer deskundigheid en bedacht het 'Ready and Able Train de Trainer-programma'. Binnen dit programma worden trainers, coaches, vrijwilligers, schooldocenten en dienstverleners geschoold die met deze doelgroep willen sporten en bewegen. Nu zijn er 141 gecertificeerde sportbegeleiders voor deze doelgroep, in vier districten. "Samenwerken is het parool", aldus Elmont. "Met scholen, met sportverenigingen, met ouders. In Suriname doen mensen vaak hetzelfde maar op eilandjes, alleen. Wij zoeken bewust contact met andere stichtingen en organisaties die ook werken met kinderen met een beperking."

Ondertussen weten de mensen Ilonka Elmont Foundation te vinden. Soms vragen ze Elmont even goed naar hun projectplannen te kijken. Ze worden uitgenodigd voor de training 'Ready and Able'. Samenwerken betekent soms ook slikken. "In Suriname is men gevoelig voor kritiek", zegt Elmont. "Maar ik zie kritiek altijd als iets positiefs. En we willen allemaal hetzelfde: dat kinderen en jongeren met een beperking volledig mee kunnen draaien in onze samenleving." Als het tijd is dat de kinderen uit het revalidatiebad moeten, roepen zij in koor: "We zijn lekker aan het zwemmen, we willen er nog niet uit!" ◊

Dit artikel is verschenen in onze weekendbijlage van 12 december 

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina