Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Van het kastje naar de muur

Van het kastje naar de muur

19/02/2016 16:00

Van het kastje naar de muur

 

ACHTERGROND - Minister Joan Dogojo van Sociale Zaken en Volkshuisvesting zei deze week dat zwangere vrouwen direct aanspraak kunnen maken op een basiszorgverzekeringspas. Een uitzonderingsregel die volgens haar al tijden van toepassing is. Voor Michelle Jasmo-Wirabangsa (23) liep het anders: “Ik heb in één keer 1700 SRD moeten betalen voor een particuliere verzekering van één jaar.” Ze is niet de enige met klachten over de basiszorgverzekering (BZV): onder hulpbehoevenden in de samenleving bestaat nog veel onduidelijkheid.

Tekst: Caroline van Schubert Beeld: Caroline van Schubert en dWT Archief

NOG HERSTELLENDE VAN haar tweede keizersnee amper drie weken geleden, woont Michelle bij haar schoonfamilie. Via een wankel houten bruggetje is het terrein toegankelijk. Het erf is vol bedrijvigheid, er staan verschillende huizen waar een tiental volwassenen gezellig zit te kletsen en daarbij ook nog verschillende kinderen spelen. Op het balkon zit Michelle, die vanwege haar littekens nog niet veel inspanningen mag verrichten. Ze heeft nog altijd spijt dat ze haar Geneeskundige Hulpkaart (GH-kaart) begin vorig jaar heeft ingeleverd. "Ik heb mijn GH-kaart afgestaan toen ik ben gaan werken en ben mijzelf gaan verzekeren bij Self Reliance. De mevrouw bij het wijkkantoor zei me nog dat ik het weer netjes kon aanvragen als ik het weer nodig zou hebben."

Het liep anders toen Michelle in oktober na zes maanden zwangerschap niet meer kon werken en weer gebruik wilde maken van haar kaart. Het wijkkantoor stuurde haar door naar het hoofdkantoor, waar ze na uren wachten eindelijk werd geholpen. "Iedereen werd van het wijkkantoor naar het hoofdkantoor gestuurd. Dus je kan je voorstellen hoe druk dat was. Het gaat volgens nummers één tot honderd. Als iemand al honderd heeft, kun je net zo goed naar huis gaan. Soms worden nummers al van tevoren besteld, dan krijg je niks. Ik was om half zes al daar, maar alle nummers waren al bezet."

Michelle had naar eigen zeggen nog het geluk dat een bewaker haar zwangere buik opmerkte en haar na een lange tijd wachten toch voorrang gaf. Toen ze vervolgens alle informatie doorgaf, had de medewerkster achter het loket slecht nieuws. "Ze zei me dat de kans klein was dat ik het zou krijgen, omdat ze nog maar één pasje per adres geven. Dus ook al ben je verlamd of wat dan ook, je gaat hem niet krijgen als iemand op dat adres het al heeft. Volgens mij adviseren ze mensen om juist in hun zak te gaan om een nieuw pasje aan te schaffen bij één van die verzekeringsmaatschappijen. Om geld te maken."

'Ik had het pasje wel, maar kon het niet permitteren. Mijn man werkte wel, maar we betalen ook de huur en we moeten nog stroom en water betalen. Er blijft weinig over'

Uiteindelijk hoorde ze dat verlengen niet voor februari mogelijk was, omdat ze tot dan bij Self Reliance verzekerd is. "Ik had dat pasje toen wel, maar ik kon het niet permitteren. Ik was al groot, ik kon niet meer werken. Mijn man werkte wel, maar we betalen ook de huur en we moeten nog stroom en water betalen. Er blijft weinig over." Ze slaakt een diepe zucht, alsof ze de stress van toen weer opnieuw beleeft. Inmiddels werd haar verzekering in november gestopt, omdat ze teveel maanden achterliep. Ook de decemberbonus van haar man waarmee ze haar schulden wilde betalen, mocht niet meer baten. Met wat moeite staat ze op uit haar stoel om haar tas uit de slaapkamer te halen.

Michelle laat haar nieuwe pasje zien dat ze in december aanvroeg. "Hier heb ik in één keer 1700 SRD voor moeten betalen. Samen met die achterstallige betaling is dat in totaal ongeveer 3500 SRD. Dat heb ik deels moeten lenen, want ik had het niet. Maar het is altijd nog beter dan de twaalfduizend SRD die ik anders zou moeten betalen voor die keizersnee. Waar zouden we die vandaan moeten halen?"

Inmiddels is haar dochtertje kerngezond geboren. Maar Michelle maakt zich zorgen over de financiële situatie. "Ik kan ook geen pap meer krijgen bij de RGD en een blik in de winkel kopen kost 23 tot 25 SRD. Alles wordt alleen maar duurder, ik weet niet hoe ik het moet doen", verzucht ze. "Ik heb deze verzekering nu voor een jaar moeten afsluiten door mijn zwangerschap, en ik weet toch al dat ik die basiszorg niet ga krijgen. Dus ik laat het maar gewoon."

Onzekerheden

Damez

BINNEN DE SAMENLEVING zijn nog veel onduidelijkheden over de basiszorgverzekering sinds de inwerkingtreding van de Wet Nationale Basiszorgverzekering in oktober 2014. Bij deze wet worden alle ingezetenen van Suriname verplicht zich te verzekeren van ten minste het basiszorgpakket. Jongeren tot en met zestien jaar en ouderen vanaf zestig jaar met de Surinaamse nationaliteit kunnen een basiszorgverzekering afsluiten die door de overheid wordt vergoed. Ook mensen die niet in staat zijn dit zelf te betalen, omdat ze bijvoorbeeld geen werk hebben, komen hiervoor in aanmerking. Deze groep viel eerder onder de blauwe Geneeskundige Hulpkaart, ofwel de on- en minvermogendenkaart, die inmiddels is afgeschaft. De onzekerheden zijn hiermee niet verdwenen, maar juist verergerd.

Albert Alleyne, voorzitter van Consumentenkring, constateert dat vóór de invoering van de wet medische kosten vaker werden gedekt door het Staatsziekenfonds en de on- en minvermogendenkaarten. Er komen nu geregeld vragen en klachten binnen van mensen die van het kastje naar de muur gestuurd worden omtrent hun basiszorgverzekering. 'U wilt gewoon niet werken', was de boodschap die Francisco Winabangsa (47), de vader van Michelle, meekreeg toen hij onlangs zijn huisarts bezocht. Liever had hij met een doktersverklaring de praktijk verlaten, zodat hij daarmee financiële bijstand aan kon vragen via het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting.

"Ik snap het niet. Op de televisie verklaart de minister dat mensen met een chronische aandoening in aanmerking komen voor financiële bijstand, maar mijn arts wil me niet helpen. Misschien zie ik er van buiten wel goed uit, maar van binnen gaat het niet goed. Als ik mijn medicijnen niet gebruik, moet ik misschien aan de nierdialyse." Francisco weet nu zo'n twaalf jaar dat hij diabeet is, nadat hij tijdens het autorijden ineens alles wazig zag. "Ik zag plotseling niets voor me. Vooral wanneer er een licht op me afschoot, zag ik alles onduidelijk. De dokter zei me later dat mijn bloedsuiker 33,8 was, terwijl het normaal tussen vijf en zes moet zijn."

'Zo een achttien jaar geleden was de aanblik van de woning al genoeg voor de maatschappelijk werker van SoZaVO om de aanvraag voor een GH-kaart goed te keuren'

Met zijn rechterarm leunt hij op zijn metalen kruk, terwijl hij zijn voet met op de wreef twee grote sneeën omhoog houdt. Het gevolg van een ongeluk in november waarbij hij zijn voet brak. De metalen plaatjes zouden er vorige week uitgehaald moeten worden, maar toen hij aankwam bij het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) stond hij voor een dichte deur. "De specialisten waren in staking dus stuurden ze me weer terug naar de poli. Nu moet ik de 24ste terugkomen om een nieuwe afspraak te maken." Voor de bekostiging van de operaties hebben zijn kinderen bij het Staatsziekenfonds (SZF) een verzekering voor Francisco afgesloten, omdat zijn GH-kaart voor hulpbehoevenden in september al was verlopen.

Tweemaal ging hij voor een herregistratie en zou binnen drie weken per sms bericht krijgen, maar tot nu toe hoort hij niets en neemt hierdoor aan dat het afgekeurd is. Zijn huidige zorgverzekering van SRD 160 per maand kan hij onmogelijk zelf betalen, waardoor hij een beroep moet doen op zijn oudste zoon en zwager. "Ik kan ze er niet iedere maand mee blijven belasten, maar hoe kan ik medicamenten uit mijn eigen zak gaan betalen als mijn zakken leeg zijn?" Tussen de stenen huizen bevindt zich het bescheiden houten huisje waar Francisco al jaren woont met zijn vrouw en kinderen. Het is onderverdeeld in twee ruimten; één om te koken en televisie te kijken, de andere om te slapen. De tand des tijds heeft op de houten planken en de golfplaten dakbedekking duidelijk zijn tol geëist. Het huis is getroffen door gaten en kieren en een beetje uitgezakt.

Zo'n achttien jaar geleden was een soortgelijke aanblik voor de maatschappelijk werker van Sociale Zaken al genoeg om zijn aanvraag voor een GH-kaart goed te keuren. "Ze zei: 'Ik hoef niet meer naar binnen, ik heb al genoeg gezien' en ze maakte alles in orde." Maar sinds de invoering van basiszorgverzekering gaat het allemaal een stuk moeilijker volgens Francisco. Zelfs nu hij ook nog diabeet is, kan hij niet meer rekenen op steun van de overheid. "Ik ben ook kind van het land, maar ik word stiefmoederlijk behandeld. Als anderen die bussen, trucks en winkels hebben wel in aanmerkingen komen, waarom ik dan niet?"

Onduidelijkheid

Mankrk

JOYCE BERGMAN (44) HEEFT zelf geen moeite gehad met de overgang naar de basiszorgverzekering. Ze is alleenstaand huismoeder van vijf kinderen en laat zowel haar oude kaart als haar nieuwe pasje zien. "Het ging heel gemakkelijk. Ik deed hier een aanvraag bij het wijkkantoor en kreeg binnen drie weken een smsje dat ik mijn nieuwe kaart kon ophalen." Bij het ophalen van de kaart werd haar pas duidelijk dat twee van haar kinderen er niet meer op stonden.

"Mijn dochter van 21 jaar heeft sikkelcelziekte en mijn zoon van negentien heeft astma. Ze zitten allebei nog op school, de ene op het Natin en de andere doet Imeao. Mij werd verteld dat ze dat via school moeten regelen, maar iedere keer als ze het daar aangeven wordt gezegd dat ze geduld moeten hebben. Ik denk dat de scholen ook niet weten wat ze moeten doen".

Het is voor Joyce onduidelijk wat ze nu moet doen of waarom haar kinderen van haar kaart zijn gehaald. Vooralsnog betaalt ze de medicatie voor haar kinderen zelf. "Het is gewoon heel onduidelijk. Gelukkig heb ik steun uit mijn omgeving, anders zou ik het allemaal niet kunnen bekostigen." Voor Francisco is de financiële steun uit zijn omgeving minder vanzelfsprekend. Terwijl de zoveelste regenbui van die dag over zijn woning trekt, tocht het door de kieren tussen de houten planken. Twee van zijn kinderen kijken op versleten bankstellen naar een aflevering van 'High School Musical' met daarin de liefdesperikelen van welvarende Amerikaanse tieners.

Een schril contrast met de eigen situatie. Francisco uit zijn zorgen: "Alles wordt iedere dag duurder. Ik weet niet of ik ooit nog zal lopen of niet, maar ik moet toch iets proberen te doen ondanks die suikerziekte. Ervoor zorgen dat we ook toespijs hebben en niet alleen rijst. We zijn niet rijk opgekomen, ik ken het klappen van de zweep. Als we dat moeten doen, dan doen we dat om te overleven." 

Dit artikel is verschenen in de bijlage van 12 februari

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina