Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Van kleinschalig landgoed naar groot resort

Van kleinschalig landgoed naar groot resort

26/02/2016 18:00

Van kleinschalig landgoed naar groot resort

 

ACHTERGROND - Ton Hagemeijer heeft onlangs ‘zijn’ Frederiksdorp verkocht. Een grote Nederlandse investeerder gaat samen met vier aandeelhouders de schouders onder de voormalige plantage zetten. Van een klein exclusief oord wordt Frederiksdorp het komende halfjaar omgetoverd tot een groot en luxe resort. Nieuwe aandeelhouder is onder anderen Sirano Zalman, directeur van Access Suriname Travel en eigenaar van Danpaati River Lodge. Een gesprek met de oude en nieuwe eigenaar van een van de mooiste historische plekken in Suriname.

Door Akke de Bruijn - Beeld Sirano Zalman

MOMENTEEL STAAN DE uit de achttiende en negentiende eeuw daterende gebouwen - politie-, commandants-, dokters- en directeurswoning (uit 1768!) - er fraai bij. Dat was wel eens anders. Toen Hagemeijer de plantage overnam vlak voor de Onafhankelijkheid van Suriname in 1975 was het een vervallen bende. Niet zo vreemd: van de ruim driehonderd plantagewoningen die er ooit in de zeventiende en achttiende eeuw gebouwd zijn in Suriname, de een nog groter en mooier dan de ander om welvaart en kracht uit te drukken, waren (en zijn) er nog maar een paar over. De meeste plantages in Suriname zijn ondertussen door het oerwoud opgeslokt, en de houten woningen en werkplaatsen overwoekerd, vervallen of verdwenen.

Geld om deze historische monumenten op te knappen is er nauwelijks. Dankzij Hagemeijer werd plantage Frederiksdorp in de oude glorie hersteld. De voormalige koffie- en cacaoplantage aan de rechteroever van de Commewijne Rivier is makkelijk te bereiken met een bootje vanuit Leonsberg of Mariënburg. Bij toeristen is het een uitermate geliefde dagexcursie, want 'lekker dichtbij de hoofdstad' en in combinatie met een dolfijnentour en een bezoek aan Fort Nieuw Amsterdam een heerlijk dagje uit. De geschiedenis van Frederiksdorp gaat terug tot het jaar 1747.

Restaurant

De eerste eigenaar was Johan Friedrich Knöffel die samen met zijn broer Theodorus als eenvoudige soldaat uit Belgard in Pommeren (nu Polen) naar de kolonie kwam en al snel opklom tot rijke bezitter van ondermeer plantages Belgard en Frederiksdorp. Friedrich begon met het planten van koffie. Hij woonde in een riant huis aan de Knuffelgracht in Paramaribo en liet het dagelijks beheer over aan een directeur die verplicht was op de plantage te wonen. Knöffel bouwde verschillende woningen op plantage Frederiksdorp, een koffieloods, stenen waterputten en een koffie droogvloer. Het is in Suriname de enige droogvloer die nog bestaat en in redelijke staat verkeert.

In de bloeitijd waren er op de plantage Frederiksdorp ruim 200 slaven tewerkgesteld. Na de afschaffing van de slavernij in 1863, kwamen er zo'n 100 Javaanse en Hindoestaanse contractarbeiders terecht. In 1873 ontstond op Frederiksdorp een politiepost en er kwam een gevangenis, waarvan de cellen nog steeds intact zijn en waar het huidige kleine restaurant is gevestigd. De drie dubbele politiewoningen en de commandantswoning met voor die tijd ruim gebouwde veranda's staan op hoge neuten in een U-vorm. Ze zijn waarschijnlijk ontworpen door de architect, topograaf en bestuurder J. Cateau van Rosevelt, die van 1862 tot 1867 chef was van het Surinaamse bouwdepartement. De hele politiepost bleef inclusief gevangenis in gebruik tot 1980, nadat er al jaren nauwelijks meer iets was te doen.

Van bouwen naar koeien naar toerisme

Dokterswonigzij

HAGEMEIJER WERD IN 1963 uitgezonden naar Suriname als militair en vervulde zijn dienstplicht in de Troepenmacht in Suriname, de TRIS. Hij had echter geen zin om terug te gaan naar Nederland en de tropen te verlaten nadat hij trouwde met zijn Marian en kinderen kreeg. Hagemeijer: "Tot de onafhankelijkheid in 1975 werkte ik voor het Nederlandse bouwbedrijf Van Heeswijk. Nadat de onderneming zich terugtrok uit Suriname, besloot ik boer te worden op de plantage Frederiksdorp, zo'n 300 hectare grond. Die kon ik voor een mooi prijsje in mijn bezit krijgen."

Na het nodige werk verzet te hebben - dammen herstellen en 100 hectare inpolderen - hebben er jaren zo'n 280 koeien gegrazen en honderden sinaasappelbomen gebloeid. De Binnenlandse Oorlog in de tweede helft van de jaren tachtig dompelden het land in een diepe economische crisis en met het boerenbedrijf ging het ook bergafwaarts. "Dat houd je een tijdje vol, maar in 2000 deed ik mijn koeien weg."

De van bouwvakker tot boer getransformeerde Hagemijer stapte het toerisme in. Hij zette alles in het werk om van Frederiksdorp een aantrekkelijk oord voor gasten te maken. En met succes. De toenmalige Nederlandse staatssecretaris van Cultuur bezocht in 2001 de plantage en was zo enthousiast dat hij zo'n 150.000 euro beschikbaar stelde om de eerste historische gebouwen te renoveren. Het Nederlands Cultuurfonds schonk nog eens extra geld. Zo werd plantage Frederiksdorp een hotelletje, klein maar fijn.

'Resort was niet mijn ding'

Dokters Woning Voorkant

EEN KLEINSCHALIG HOTEL opzetten is iets heel anders dan een resort van de grond krijgen. Dat weet Sirano Zalman als geen ander. Ton Hagemeijer kent hij ook al heel lang. "Zo'n twintig jaar geleden werkte ik al vanuit mijn touroperator Acces Suriname Travel met Ton. Op onze Commewijne-Dolfijnentour gingen we altijd lunchen in de directeurswoning op Frederiksdorp. Zijn Hindoestaanse vrouw Marian deed de keuken - en nu nog. Toen was Frederiksdorp nog echt bushbush, een ruïne. Ton had het landgoed gekocht. In het begin had hij het nooit over opknappen. Later is hij naar fondsen gaan zoeken."

Hagemijer had Frederiksdorp al vijf jaar geleden te koop aangeboden aan Zalman, maar het Access-team was er nog niet klaar voor. "We waren toen nog niet geïnteresseerd in resorts", legt Zalman uit. "Ik ben touroperator en kunstenaar, en resorts waren niet mijn ding. Danpaati River Lodge kreeg ik ook al jaren aangereikt, maar het paste niet bij mij. Een touroperator koopt en verkoopt door, bij elke handeling verdien je geld. Je huurt lodges, bussen, hotels.

En bij alles wat je doet heb je winst. Maar bij een resort, een hotel, ben je bezig met gebroken toiletten, gasleidingen die altijd lekken, tuinen, boten en machinerieën onderhouden, huizen renoveren. Je bent een groot deel bezig met onderhoud, housekeeping, nieuwe handdoeken, en je hebt nog geen cent verdiend. En dus liet hij het aanbod van Danpaati en van Frederiksdorp jaren aan zich voorbijgaan.

"Maar als het aangereikt blijft worden, dan moet je daar niet te licht mee omgaan. Ik ontkwam er als het ware niet aan", lacht Zalman. Op 1 januari 2014 nam Zalman als touroperator Danpaati River Lodge over van de Surinaamse Stichting Bonama, waar de zorgverzekeraar Menzis in participeerde. Menzis had het ecoresort jaren financieel ondersteund, in combinatie met een thuiszorgproject in twaalf dorpen aan de Boven Suriname Rivier. Zalman kon Danpaati 'krijgen' mits hij dit lokale thuiszorgproject en de lokale gemeenschap zou blijven ondersteunen.

'Het lokale Saramaccaanse team dat er werkte, lachte niet. Het team moest gelukkig worden op die plek. Ik ging team-krutus en motivatiegesprekken houden, en ze pikten het op'

Zo haalde Zalman zijn eerste resort 'binnen'. In twee jaar tijd wist hij met zijn team Danpaati naar grote hoogten te brengen. Hij sleepte prijzen binnen. Ook internationale: Danpaati werd eind 2015 uitgeroepen tot vakantieoord nummer één door The luxury Travel Guide. Minister Rusland van Transport, Communicatie en Toerisme reikte de onderscheiding in november jongstleden met trots uit.

"Het lokale Saramaccaanse team dat er werkte, lachte niet. Het team moest gelukkig worden daar op die plek. Ik ging team-krutus en motivatiegesprekken houden, en ze pikten het op. Het lokale team werd gelukkiger. Ze gingen zich meer betrokken voelen. Ik zei steeds: wij werken niet op Danpaati, wij zijn Danpaati. Dat kwam heel goed aan. Iedereen is bezig om de toeristen die er komen blij te maken.

Wie het oord ook maar bezoekt, wordt als koning(in) behandeld." In 2015 hoorde Zalman via Surgoed Makelaar in Paramaribo dat Plantage Frederiksdorp weer te koop stond. Maar zelf kopen zat er voor Zalman niet in. Het was veel te duur. "En in Suriname wil niemand meefinancieren. Toerisme betekent: grote investeringen, kleine winsten. Alle risico's zijn voor de ondernemer en er is ook geen goede wetgeving in Suriname, die bijvoorbeeld oneigenlijke concurrentie tegengaat."

Maar Zalman had de stellige overtuiging dat Frederiksdorp een succes kon worden. "Het heeft heel veel potentie die nog niet wordt gebruikt", vervolgt hij. "Het landgoed is nu nog kleinschalig, maar wij wilden het echt maximaal benutten". Met gasten van Danpaati die geld hadden en eventueel wilden investeren, ging Zalman regelmatig op Frederiksdorp kijken. Veel mensen vonden het een leuk idee, maar niemand sprong er in. Totdat Joop Akkerman kwam kijken. Hij is directeur van het Nederlandse bedrijf Micronclean Worldwide B.V., een groep die grote internationale investeringen doet in landen als Singapore, Maleisië, Thailand en Zuid-Afrika.

Fredriksdorp Eetzaal 

Met Micronclean Worldwide aan zijn zijde, stapte Zalman naar de Surinaamse banken. De Surinaamsche Bank zei al snel 'ja' en daarop was het financiële plaatje rond. Plantage Frederiksdorp gaat officieel op 1 april over naar een nieuwe eigenaar. "Micronclean Worldwide B.V. investeert in projecten en bedrijven waar ze zelf ook plezier aan beleeft en waar ze een bijdrage aan kan leveren", zegt Akkerman.

"We willen samenwerken met partners die betrouwbaar zijn, waar we een goed gevoel bij hebben en waarmee we ook nog kunnen lachen." Micronclean is een familiebedrijf dat zich richt op de lange termijn. "Natuurlijk willen wij op den duur graag onze investeringen terugverdienen met een behoorlijk rendement. Ik heb daarom al ingebracht dat we alvast moeten nadenken over nog eens veertien nieuw te bouwen cabins, bovenop de veertien die nu gepland staan. Dus de komende jaren gaan de aandeelhouders geen geld terugzien, omdat we willen bouwen aan verreweg het mooiste resort van Suriname, met behoud van het authentieke karakter van Plantage Frederiksdorp."

Nieuw Frederiksdorp

'Ik kan Frederikshoop niet meenemen in mijn kist, maar ik wil zeker niet dat het verloren gaat' 

 

EEN NIEUW FREDERIKSDORP is volgens Zalman niet alleen goed voor de aandeelhouders maar zeker ook goed voor Suriname. Van alle winsten gaat 40 procent naar de staat Suriname. Verder worden alle kosten gemaakt in Suriname , zoals bouwkosten en personeel. "We gaan een mooi team bij elkaar zoeken, een kleine dertig mensen uit Commewijne. Er staan nu negen huizen, er komen er nog veertien nieuwe bij. En een zwembad en wandelpaden. Bouwmaterialen, aannemers en werklieden in de komende zes maanden' alles komt uit ons land."

Met Plantage Frederiksdorp erbij, kan Zalman toeristen en Surinamers een fraaie historische combinatietour aanbieden. "De slaven kwamen naar Suriname, en gingen onder andere op Frederiksdorp werken", legt hij uit. "Sommige slaven vluchtten en overleefden in het oerwoud. Dat zijn de Marrons, die onder andere bij Danpaati wonen. En zo is de cirkel rond!" En Ton Hagemeijer? Met zijn 74 jaren wil hij het rustig aan gaan doen. "Ik kan Frederiksdorp niet meenemen in mijn kist, maar ik wil zeker niet dat het verloren gaat." Dat zit nu wel snor.◊

Zwamp

Dit artikel is verschenen in de bijlage van 20 februari

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina