Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Altijd lawaai in je hoofd

Altijd lawaai in je hoofd

30/12/2016 18:00

Altijd lawaai in je hoofd

 

ACHTERGROND - Wereldwijd neemt het aantal mensen met een constante piep, fluit of ruis in het oor toe. Dat tinnitus, beter bekend als oorsuizen, een gekmakende en vaak onbegrepen aandoening is, bevestigen patiënten. ‘Soms wilde ik een mes in mijn oor steken.’

Tekst: Caroline van Schubert - illustratie: Edward Wong Loi Sing

SWINGENDE STRAATFEESTEN, METERSLANGE PAGARA'S en partybussen die met grote speakers en dansende passagiers door de straten van de stad rijden. De decembermaand is weer aangebroken. Een maand van feest en gezelligheid, maar die funest kan zijn voor het gehoor.

Die schade heet tinnitus: het horen van geluiden zonder dat er een geluidsbron aanwezig is. De symptomen zijn voor veel mensen herkenbaar; de vervelende piep in één of beide oren na een avondje stappen. Meestal gaat dit weer over, maar in sommige gevallen blijft het permanent aanwezig. Tinnitus kan het leven tot een hel maken. Vladimir weet daar alles van. "Het is bij mij het beste te omschrijven als het rinkelen van een oude telefoon." In 2009 bezocht hij een concert van de Lucky Dube Band. Hij stond pal naast een grote geluidsbox. "Er waren technische problemen, waardoor er steeds van die harde kraken en piepen door de boxen heen kwamen. Ik denk dat het daardoor komt."

De rinkel in zijn hoofd is continu aanwezig. "Het is er altijd, maar het is het ergste wanneer het juist stil is of wanneer ik gestrest ben. Dan kan het echt gekmakend zijn." Het advies van zijn huisarts: niets aan te doen, hij moest er maar mee leren leven.

Zorgwekkend

Oorsuizen wordt niet altijd serieus genomen door de omgeving

ZOALS IEDER JAAR deelt Quota International of Suriname op 31 december oordopjes uit. "We merken dat er ieder jaar wat meer awareness komt rondom de pagara-estafette. Mensen weten dat het lawaai van de knallen gevaarlijk kan zijn. Maar dat harde muziek in discotheken en feesten ook schadelijk is, dringt nog niet genoeg tot ze door", zegt Claudine Gajadien van Quota.

Het normale geluidsniveau zou niet hoger mogen zijn dan 85 decibel, legt kno-arts Jim uit. Maar op feesten zijn de niveaus meestal boven de honderd decibel. Hoewel het merendeel van degenen die er last van hebben waarschijnlijk niet bij de specialist terechtkomt, merkt Bean wel een toename. "Het is een zorgwekkende ontwikkeling, vooral de jongeren." Wel wijst de arts op de grote complexiteit van tinnitus. "Elke situatie is als het ware anders. Bij sommigen ontstaat tinnitus al na een avondje stappen met blootstelling aan hoge geluidsniveaus, maar bij de grootste groep die uiteindelijk de aandoening ontwikkelt, ontstaat het langzaam."

Geen harde muziek, maar jarenlang werken in een sporthal met een sterke weergalm van geluid, bezorgde Werner een constante piep in zijn oor. "Het heeft mij helemaal afgetaaid. Het mat je hersenen af. Je kan er niet door slapen, waardoor je oververmoeid raakt. Het is dusdanig slopend dat het je lichaam ook helemaal uitput. Ik kreeg leverfunctiestoornissen en mijn nieren en schildklier werkten niet meer goed."

Omgeving

EEN PIEP IN het oor staat vaak niet op zichzelf en kan voor ernstige psychische en lichamelijke klachten zorgen. "Het oorsuizen wordt niet altijd serieus genomen door de omgeving. Maar als mensen er zelfs suïcidaal van kunnen worden, betekent het wel dat het een groot probleem kan zijn", zegt Bean. Bij stress krijg je meer last van de tinnitus, maar door tinnitus krijg je ook meer stress. De slapeloosheid door het oorsuizen maakt het suizen in veel gevallen alleen maar erger, waardoor je verstrikt raakt in een vicieuze cirkel. De diagnose is daardoor niet makkelijk te stellen.

"Eerst dacht ik dat ik een burn-out had. Ik was eigenlijk een beetje de weg kwijt. Alle andere geluiden die ik plotseling hoorde, zorgden voor een schrikreactie. Het was erg frustrerend", zegt Werner. "Als je een gebroken been hebt, kunnen mensen aan je zien dat je ziek bent, maar bij een geluid dat niemand anders kan horen, is het moeilijk begrip te krijgen."

Werner besloot zelf op onderzoek uit te gaan en kwam erachter dat de geluiden in de sporthal tot aan 140 decibel reikten. Met hoop op meer rust besloot hij van Nederland naar Suriname te verhuizen. "Het ging iets beter, de zon deed me goed. Ik ben nog een aantal keer naar het buitenland gegaan om onderzoeken te laten doen. De schade zit bij mij op zenuwniveau, waar de overdracht plaatsvindt naar de hersenen." Een medicijn is er niet, maar inmiddels heeft Werner een manier gevonden om ermee om te gaan: veel sporten, het luisteren naar rustige muziek en het dragen van een gehoorapparaat dat de ruis bijna volledig maskeert. "Tinnitus is een hel, een wurgslang. Het is niet alleen een oorsuis, maar een continue vermoeidheid aan je hersenen. "

Fantoomgeluid

Index

VOLGENS SHIMONA BRUINING-ARRIAS, de enige audioloog in ons land, is tinnitus veroorzaakt door lawaai in de basis geen mentaal probleem. De schade is aantoonbaar, ook al is er geen pasklaar antwoord voor. "Bij lawaaibeschadiging zijn de haarcellen in het slakkenhuis beschadigd, waardoor ze geluiden niet meer goed kunnen sturen. Er ontstaan open plekken in het slakkenhuis en door die beschadiging hebben je haarcellen als het ware niets meer te doen en gaan ze zelf geluidjes produceren. Het zijn fantoomgeluiden, die alleen de persoon in kwestie kan horen", legt ze uit. "Er is geen medicatie en een operatie is ook niet mogelijk, omdat het zo diep zit. Het enige wat in deze gevallen kan helpen, is een gehoorapparaatje of therapie."

Niet alleen lawaai van buitenaf, maar ook het eigen lichaam kan de bron van tinnitus zijn. Wanneer bijvoorbeeld hersen- of zenuwcellen overactief zijn of er een afwijking is in de bloedvaten en je dit zelf kan horen. Volgens Bean zijn er ruim vierhonderd oorzaken voor tinnitus. "Soms is het objectief, vanuit het lichaam, dus bijvoorbeeld geluid van bloedvaten die je hoort. Dit is ook aantoonbaar voor anderen." Bij de meest voorkomende subjectieve tinnitus zijn de geluiden alleen te horen voor de persoon zelf.

Er is geen medicatie

In veel andere gevallen wordt de oorzaak helemaal niet gevonden, zoals bij Cedric. "Ik heb nu al vier jaar een piep in beide oren. Het klinkt zoals het testbeeld van de televisies van vroeger. Het kwam plotseling na een hele heftige hoofdpijn. Ik heb toen alles laten onderzoeken in Panama. Er is een hersenscan gemaakt, gekeken of ik tumoren had, mijn oren zijn helemaal gecontroleerd maar tot op de dag van vandaag weet niemand hoe het komt."

Concentreren op werk is moeilijk, slapen doet Cedric met de televisie zachtjes aan en als de piep ondraaglijk wordt, luistert hij naar klassieke muziek. Toen de medische wereld hem geen uitsluitsel kon geven, is hij verder gaan zoeken. "Vooral in het begin werd ik helemaal gek van die geluiden. Er doen zoveel verhalen de ronde in Suriname, dus ik ben na een tijdje bij een medicijnman gegaan en daar kwamen verschillende theorieën uit. Eén daarvan was dat mijn winti het deed omdat ik er niet goed voor zou hebben gezorgd. Ik weet niet of ik dat allemaal moet geloven. Om het te verhelpen zou ik een langdurig en prijzig ritueel moeten ondergaan buiten de stad om de winti weer tevreden te stellen. Dan heb ik wel zoiets van 'laat maar, dit gaat me toch te ver'. " Wel heeft Cedric nieuwe hoop voor een andere oplossing. "Ik las dat hypnose het kan verhelpen, wanneer de oorzaak in de hersenen zit. Ik heb ermee leren leven, maar ik zou graag willen dat het weggaat. Het heeft me niet doodgemaakt, maar wel veranderd."

Grote onzekerheid

Als je gehoor verstoord is, dan is het al te laat

OOK KATHLEEN LEEFDE jaren in onzekerheid over de oorzaak van haar tinnitus. Op een dag werd ze wakker met een kloppend geluid in haar oor, dat maar niet wegging. "Ze dachten eerst aan Meniere's Disease, een soort manager-stress. Het is een symptoom dat je geluiden hoort bij deze ziekte." Na een aantal jaar merkte Kathleen dat de kwaliteit van haar leven achteruit ging. Haar energie raakte op, omdat ze nog amper sliep. "Mijn leven was werken en thuis tv kijken met de airco aan en de gordijnen dicht. Ik ging niet meer uit. Naar een restaurant gaan was al te vermoeiend. Ik kon niet meer de vrouw, de moeder en de medewerker zijn die ik was. Het geluid werd niet erger, maar het werd geestelijk steeds zwaarder. Soms had ik de neiging een mes in mijn oor te steken, alleen maar om het geluid te stoppen."

Ze besloot naar de Verenigde Staten te gaan om te laten onderzoeken wat de oorzaak was van het suizen. Daar kreeg ze de diagnose objective pulsatile tinnitus, maar keerde terug naar Suriname met de boodschap dat ze ermee moest leren leven. "Dat is het ergste wat mensen tegen je kunnen zeggen. Dat was voor mij geen optie. Het geluid in mijn oor was 40 decibel." In haar zoektocht naar andere oplossingen kwam ze uiteindelijk op een website terecht waarin een artikel van een Chinese dokter stond. "Ik zou op zakenreis gaan naar China en ik dacht, ik probeer hem gewoon te contacten." Door middel van een MRI-scan van haar hersenen vond deze dokter de oorzaak; een vernauwing van een bloedvat achter haar oor. Na een gesprek in China besloot ze hem haar vertrouwen te geven en via haar lies werd er een stent op de plek van de vernauwing geplaatst. "Toen ik wakker werd van de operatie was het meteen stil. Dat was het mooiste geluid van mijn leven."

Haar energie heeft ze gelukkig weer terug maar praten over tinnitus brengt haar weer terug naar die zware periode die ze doormaakte. "Het krijgen van begrip en empathie is moeilijk. Met tinnitus kan je op weinig plekken terecht. Je moet ermee leren leven of de middelen hebben om uit te zoeken wat er aan te doen is." Ze slaakt een diepe zucht. "Mijn hart bloedt voor de mensen die hiermee moeten leven. Wanneer je er last van krijgt, besef je pas hoe erg het is. Ik zie de feesten met harde muziek en kan mensen alleen maar waarschuwen. Als je gehoor verstoord is, dan is het al te laat."

Dit artikel verscheen in onze weekendbijlage van 24 december.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina