• Home
  • Afwezig in eigen droom

Afwezig in eigen droom

18/01/2017 17:00

Afwezig in eigen droom

 

ACHTERGROND - Woordkunstenaar Guillaume Pool (86) schitterde door afwezigheid toen zijn lang gekoesterde droom in vervulling ging: de opening van een bibliotheek in Flora. Hij doorbreekt het stilzwijgen. ‘Ik wil niet blijven liegen dat er niks aan de hand is.’

tekst: Audry Wajwakana - beeld: dWT archief

HET ZOU DE mooie uitkomst moeten zijn van een decennialange droom. Guillaume Pool smachtte er al die tijd naar een bibliotheek op te zetten in Flora; een traditioneel achtergestelde buurt waar boeken geen eerste prioriteit zijn. Zijn visie: stichting Bukutori moest daar verandering in brengen. Nu die droom echter is 'uitgekomen' voelt het voor de initiatiefnemer eerder aan als een sinistere nachtmerrie. Bij de 'soft opening' van de bibliotheek, begin december vorig jaar in de Ormosiastraat, schitterde Pool door afwezigheid. "Aan de mensen die mij gesteund hebben met hun donaties wil ik nu uitleggen wat er met hun gedoneerde gelden en boeken is gebeurd. En waarom ik bij de 'soft opening' niet gekend ben", zegt de woordkunstenaar.

Met hoofdsponsor boekhandel Vaco NV, die de bouw van de bibliotheek heeft gefinancierd, kon Pool eind april 2016 niet meer door één deur. Zes maanden voordat het gebouw door de aannemer zou worden opgeleverd, kwam toenmalig directeur Ed Hogenboom van de boekhandel met een concept-contract. Pool: "In het contract stond onder andere dat de stichting het gebouw niet mocht verhuren of verkopen zonder toestemming van de sponsor. Daar had ik geen bezwaar tegen, want ik ging ervan uit dat het juist een soort veiligheidsmaatregel is voor toekomstige besturen van de stichting indien die zou overwegen om het gebouw voor een appel en ei te willen verkopen. Maar aan het einde van het contract stond een regel waar ik van rilde. Namelijk dat we Vaco het recht geven om een hypotheek te nemen op het gebouw. Dat betekende dat het gebouw nooit van de stichting kan zijn." Omdat Pool zich hiertegen verzette, vertroebelde de relatie tussen de sponsor en de initiatiefnemer.

Beschuldiging

In 2014 was het saldo boven 10.000 euro

HOGENBOOM WENSTE IN maart 2016 duidelijkheid van het bestuur over een Facebookpagina onder de naam Bukutori Nederland, waarmee Pool mensen in Nederland aanmoedigde gelden op een bankrekening in Nederland te storten voor de bibliotheek. "Het gebouw was bijna af en vrienden die mij altijd steunen, wilden met die pagina geld vragen voor de inrichting. Met mijn hand op mijn hart kan ik veilig zeggen dat we geen cent gestort kregen op die rekening", zegt Pool. Van de sponsor moest hij als voorzitter terugtreden. Toen hij dat weigerde, stopte de sponsor alle betalingen voor de bouw aan de aannemer. Zijn plan om na de opening zijn handen van de bibliotheek af te trekken, werd bespoedigd toen twee bestuursleden een coalitie met de financier vormden. "Ik kreeg van hem een voorgedrukte brief waarop ik alleen maar moest ondertekenen alsof ik imbeciel geworden ben. Ik heb mijn eigen brief opgesteld met als reden dat ik ten behoeve van de bibliotheek aftreed."

De beschuldigingen van Pool weerspreekt Hogenboom ten stelligste. Hij zegt dat het bestuur totaal niet op de hoogte bleek van de fondsenwerving via de gewraakte Facebookpagina. Hij overlegt een kopie van een jaarrekening, waaruit blijkt dat er alleen al in 2012 meer dan zesduizend euro aan donaties werd ontvangen. Hogenboom: "Het saldo in 2014 was ver boven tienduizend euro. Dus de bewering van Pool dat hij daar geen cent gestort kreeg is een onwaarheid van jewelste. Los van het feit dat Pool jaarlijks een paar honderd naar Suriname overmaakte, is al dat geld heimelijk onder beheer van zijn stichting gebleven." Hogenboom zegt ook dat hij Pool geen brief heeft gegeven om te tekenen. "Dat is een actie van de bemiddelaar geweest."

Aanleiding voor de vertroebelde relatie is dus volgens de toenmalige Vaco-directeur te wijten aan Pools halsstarrige weigering sinds 2014 om financiële openheid van de stichting in bestuursverband te geven. De sponsor wenste daarnaast ook financiële garanties dat haar schenking blijvend gebruik zal worden voor het doel van de bibliotheek. Hogenboom: "In een bestuursvergadering in februari 2016 werd afgesproken dat dat gegarandeerd zou kunnen worden door een hypotheek te vestigen voor een bepaald bedrag en gedurende tien jaar steeds een tiende deel kwijt te schelden. Uiteraard hoefde er nooit iets afgelost te worden. In de vastlegging van die vergadering staat dat ook aangegeven. Het bestuur stond daar positief tegenover." Het concept-contract dat daarna werd opgesteld is opgestuurd naar Pool, werd vervolgens zelfs ook goedgekeurd door hem. In de mailcorrespondentie geeft Pool aan Hogenboom aan zelfs te wachten op een finale versie (waarvan ook bewijs dat Hogenboom aan dWT opstuurde).

Indringende vragen

G2

POOL DIE OM het ene half jaar in Suriname en in het andere half jaar in Nederland woont, had voor de bibliotheek twee stichtingen in 2004 opgezet: Stichting Bukutori (in Suriname) en Stichting Bukutori Nederland. Op de bankrekening van de Nederlandse poot kreeg Pool donaties van vrienden, om de transportkosten van de boeken naar Suriname en de huur van de opgezette oude bibliotheek te kunnen betalen. Hogenboom: "In diezelfde vergadering (2014..., red.) gaf Pool aan dat er niet veel was en ook niet exact te weten hoeveel het saldo is. Dat zou Pool bij zijn penningmeester in Nederland natrekken. Dat is ondanks herhaalde navraag nooit gebeurd."

Pool postte talloze foto's van de bouw in Suriname op de gewraakte Facebookpagina voor het ophalen van geldelijke donaties bij Bukutori Nederland, zonder kennis van de sponsor en het stichtingsbestuur in Suriname. Dat was voor de vicevoorzitter, die toen terstond opstapte vanwege de ernst van de zaak en Vaco een brug te ver was. "Het oud-bestuur stelde indringende vragen aan Pool en die gaf toen aan het een pure privéaangelegenheid was en dat het Surinaams stichtingsbestuur daar niets mee te maken had", zegt Hogenboom. Ook de secretaris van Surinaamse stichting trok zich terug. Vanwege het ontstane bestuursvacuüm legde Vaco de bouwactiviteiten stil.

Aangeboden

Ik wil niet constant liegen

POOL WIL DUIDELIJK stellen dat hij nimmer Vaco benaderd had voor sponsoring. "Het is mij aangeboden." Een bestuurslid werkte voor het bedrijf en had haar werkgever benaderd voor sponsoring van de verlichting en kasten van de oude bibliotheek. Het contact bleef en Hogenboom hielp ook zoeken naar een geschikte grond voor de nieuwe bibliotheek. "Nog voordat ik de grondbeschikking kreeg, heeft hij me thuis gebeld om te vragen of ik zin had in een samenwerking."

Hogeboom zegt: "Ik betreur dat gebrek aan transparantie zelf bij een dergelijke substantiële schenking van ruim SRD 1,8 miljoen dat dit soort issues niet zijn uitgebleven. Vaco heeft vanwege de in SRD's uit de hand gelopen begroting van de bouw, financiële ondersteuning gekregen van zusterbedrijf Ingas en heeft volledig met de aannemer afgerekend." Op de bedrijfsvoering van de bibliotheek en bestuursaangelegenheid van de stichting zegt Hogenboom geen invloed te hebben. Hij zegt als toenmalige directeur van Vaco wel door Pool te zijn gevraagd om tot het bestuur te treden. "Maar dat heb ik steeds geweigerd omdat ik van mening ben dat een donor een te dominerende rol in het bestuur zou vervullen. Ik ben totaal niet betrokken bij het bestuur of bestuursbesluiten, laat staan de dagelijkse gang van zaken. Ook niet bij de samenstelling van het bestuur", benadrukt Hogenboom.

Nadat Pool zich als voorzitter in 2016 terugtrok is er een nieuw bestuur gekozen onder leiding van Kathleen Djasman. Ze vertelt dat de opening van The Hub Bibliotheek in december een 'soft launch' was, om data te verzamelen, marktonderzoek te doen en na te gaan of de procedures werkbaar zijn met de buurt. "We hebben het zo gedaan om een grote toeloop te voorkomen. Het bestuur concentreert zich op de winnaars van dit prachtig project: de gemeenschap van Flora", zegt Djasman. The Hub Bibliotheek wordt officieel in februari geopend.

Met het doorbreken van het stilzwijgen rondom zijn afwezigheid bij de soft opening wil woordkunstenaar Pool vooral zijn naam zuiveren. "Ik wil niet constant liegen tegen mensen dat er niks aan de hand is. Wie mij kent weet dat het niet mogelijk is dat ik gewoon afstand doe van een dossier waar ik jarenlang aan heb gewerkt.

Bukutori bibliotheek

New Bibliotheek Flora _JL_

BUKUTORI IS OP initiatief van Pool opgericht omdat hij in Nederland een grote collectie aan boeken heeft, die constant wordt aangevuld. De in Nederland wonende woordkunstenaar komt elk jaar zes maanden in Suriname 'overwinteren'. In 2003 besloot hij zijn privécollectie naar Suriname te brengen met de bedoeling om een bibliotheek op te richten. In 2004 richtte Pool de stichting Bukutori op, waar hij de bibliotheek exploiteerde. Bij het SOS Kinderdorp kon hij een ruimte huren voor het uitlenen van de boeken. De kosten en de huur werden door donorgelden van vrienden van Bukutori in Nederland (Stichting Bukutori Nederland) gefinancierd.

Na een aantal jaren werd de locatie te klein om andere activiteiten te organiseren en Pool ging op zoek naar een geschikte plek voor een eigen bibliotheek. Die plek vond hij aan de Ormosiastraat waarvan de stichting de beschikking van het ministerie van Ruimtelijke ordening Grond- en Bosbeheer kreeg. Ed Hogenboom heeft als toenmalige directeur van Vaco bij het zestigjarig bestaan van de boekhandel ingespeeld op de droom van Pool om zijn wens een bibliotheek voor een omgeving met veel kansarmen te vervullen.◊

Dit artikel is verschenen in onze bijlage van 14 januari 2017.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina