Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • SKORO TORI: Ondervoeding en leerprestaties

SKORO TORI: Ondervoeding en leerprestaties

16/03/2017 15:00

Ondervoeding en leerprestaties

 

In deze rubriek gaat onderwijsspecialist Winston de Randamie in op actuele zaken aangaande het Surinaams onderwijs en het schoolgaande kind. Daarbij levert hij niet alleen kritiek maar draagt ook oplossingen aan.

Tekst: Winston de Randamie - illustratie: dWT

HET INKRIMPEN VAN de economie in ons land heeft vanaf het vorig jaar, volgens cijfers van het Algemeen Statistiek Bureau (ABS), voor duizenden gezinnen verlies van banen gezorgd. Zo ook Sonja, een alleenstaande moeder met drie schoolgaande kinderen: zij werd in december 2016 het slachtoffer van de precaire economische situatie en verloor haar baan als schoonmaakster bij een winkel. Vanaf dat moment moest het gezin het proberen te redden door hier en daar te hosselen om de eindjes aan elkaar te knopen. Sonja is door de schooldirecteur van haar zoon opgeroepen voor een gesprek omdat hij vaker in de klas in slaap valt. Tijdens het gesprek heeft zij toegegeven dat haar zoon meerdere malen zonder te hebben ontbeten het huis heeft moeten verlaten. Het niet optimaal eten zorgt ervoor dat hij niet wakker kan blijven in de klas. De kinderarts heeft vastgesteld dat hij te weinig eet, waardoor hij zich niet goed concentreren.

Ieder mens heeft recht op genoeg en gezond voedsel. Dat is onze overtuiging. Maar realiteit is een ander verhaal. Wereldwijd hebben op een bevolking van zeven miljard, bijna 800 miljoen mensen een tekort aan calorieën. Twee miljard, vooral vrouwen en kinderen, zijn ondervoed door een gebrek aan vitaminen en mineralen. Ondervoeding, vooral tijdens de eerste duizend dagen vanaf de conceptie, belemmert de fysieke en intellectuele ontwikkeling van een kind. Een zeer dreigende sociale factor van ondervoeding voor arme gezinnen is de verminderde of geen mogelijkheid om voldoende eten op tafel te zetten.

Te weinig

De overheid verschafte dagelijks een warme maaltijd op bepaalde scholen

OUDERS SCHRAPPEN TEGENWOORDIG steeds meer voedingsmiddelen van het menu: melk, brood, boter. Er blijft minder over om te kunnen eten. Te weinig voor een kind, dat in de groeifase is. In 2009 kregen ruim drieduizend kinderen in Paramaribo en Nickerie een broodje op school. Ongeveer twintig scholen namen oorspronkelijk deel aan het voedingsprogramma van het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (Minowc). Het doel van het broodjesprogramma was om de meest behoeftige kinderen tegemoet te komen. In de plaats hiervan is er nu een pilotprogramma van honderd scholen gestart waarbij leerlingen tweemaal per week pap of yoghurt krijgen. Tot aan het begin van de jaren tachtig verschafte de overheid dagelijks een warme maaltijd op bepaalde scholen. Door gebrek aan middelen moest ook dat programma worden stopgezet.

Ondervoeding tast bij kinderen niet alleen de groei en gezondheid aan, het leidt ook tot mindere prestaties op school. Kinderen die een tekort aan belangrijke voedingsstoffen hebben, lopen het risico op onherstelbare achterstanden in hun schoolloopbaan. Onderzoekers in de Verenigde Staten hebben aangetoond dat het IQ van deze kinderen relatief lager is. Dat leidt niet alleen tot slechte schoolprestaties maar later ook tot minder kansen en lagere lonen. De cyclus van armoede blijft zo in stand. Schooldirecteuren in ons land vrezen dat dit probleem alleen nog maar erger zal worden, gezien de achteruitgang van de economie en steeds stijgende prijzen van voedsel in de winkels. Steeds meer leerlingen komen met een hongerige maag naar school. Het probleem is zelf zo erg dat leerlingen een of meerdere dagen weg van school blijven, zegt een bezorgde leerkracht.

De reden is meestal niet eenvoudig een spijbelgedrag van deze leerlingen, maar ze blijven liever thuis om hun ouders aan eten of geld te helpen. De groep van kinderen die met een lege maag naar school gaat en ook geen voeding meekrijgt om de dag door te komen, wordt met de dag groter. Scholen doen uiteraard wat ze kunnen om die leerlingen een broodje aan te bieden. Er zijn leerkrachten die een extra broodje voor hongerige leerlingen van huis meenemen. Dat is in principe niet hun taak maar het wordt toch gedaan.

Fruit aanbieden

STEEDS MEER SCHOLEN in landen als Nederland en Amerika werken aan een kantine die een positieve en gezonde omgeving biedt. In de Verenigde Staten heeft de United States Department of Agriculture (USDA) regels opgesteld voor de verkoop van eten en drinken buiten de reguliere schoolmaaltijd. Deze standaarden geven aan hoeveel calorieën, vet, suiker en zout er in snacks en snoep mag zitten. Scholen mogen geen donuts en snoep meer verkopen, maar moeten onder andere water en fruit aanbieden.

Het Minowc kan gezonde schoolkantines op het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs met richtlijnen introduceren. Deze kantines moeten studenten concrete handvaten aanbieden om gezonde eetgewoonten te ontwikkelen. Elke school wil zo goed mogelijk zorgen voor haar leerlingen. De organisatie moet er wel voor open staan en een gezond assortiment aan eten en drinken aanbieden. Het introduceren van 'gezonde' schoolkantines is niet zo'n slecht idee. Leerkrachten en leerlingen worden hierdoor geïnspireerd gezonder te eten. Bij de kantine vind je bijvoorbeeld een heerlijk verantwoord broodje dat goed loopt en heeft de school nu een manier gevonden om leerlingen meer fruit te laten eten. Gezonde voeding sluit per slot van rekening aan bij de trend in de samenleving en bij de samenhang tussen gezondheid en leerprestaties van de leerlingen. De school moet een veilige plaats zijn waar kinderen niet voortdurend worden verleid om ongezond eten te kopen. Zo leren ze gezonde keuzes maken. Voor nu en voor later.

Dit artikel verscheen in onze weekendbijlage van 11 maart

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina