Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • IVAN FERNALD: Reflectie op ons onderwijs - deel 12

De leerkracht voelt zich miskend

27/11/2017 16:00

De leerkracht voelt zich miskend

 

ACHTERGROND - Het onderwijs in Suriname wordt gekenmerkt door een hoge mate van verspilling (laag rendement) en de kwaliteit laat te wensen over. Maar al te vaak wordt er een schuldvraag opgeworpen en wordt er een priemende wijsvinger gestoken naar onderwijsgevenden. In deze aflevering wordt nader ingegaan op de miskenning en bevoogding die leerkrachten ervaren.

Tekst: Ivan Fernald - beeld: dWT Archief

Het maatschappelijk aanzien moet vergroot en de waardering moet verhoogd worden

DE PROBLEMATIEK IS complex en het getuigt van oppervlakkigheid om de bedroevende schoolresultaten slechts in de schoenen van leerkrachten te schuiven. Een zondebok is gemakkelijk gevonden maar met deze verwijten doen wij de onderwijsgevenden onrecht aan. Toegegeven, er zullen heus wel ongemotiveerde en misschien zelfs onbekwame leerkrachten zijn maar die zijn niet representatief voor de gehele beroepsgroep.  

Het is niet allemaal kommer en kwel

ER ZIJN OOK leerkrachten die met overgave zich kwijten van hun taak en zich liefdevol ontfermen over leerlingen. Het is werkelijk bewonderenswaardig dat zij, zonder al te veel middelen en onder moeilijke omstandigheden, aanvaardbare resultaten weten te boeken. Leerkrachten die fier opgericht staan in overvolle klassen (in kansarme wijken) en die onderwijs geven aan kinderen met diverse karakters en van verschillende ontwikkelingsniveaus. Leerkrachten die boven het traditionele lesgeven uitsteken en de les steeds boeiend kunnen houden. Chapeau! voor deze onderwijsgevenden die als rolmodel fungeren en een blijvende indruk maken op onze kroost.

Er is veel goeds te zeggen over de categorie scholen die al jaren excellente resultaten boeken. Scholen die degelijkheid uitstralen en die leerlingen stimuleren om zich correct te gedragen en om optimaal te presteren. Er zijn onderwijsinstellingen waar leerlingen geleerd wordt om zelf op zoek te gaan naar informatie waardoor er ook veel buitenschools leren plaatsvindt.

De kwaliteit van het onderwijs staat ter discussie. Wij kunnen geen wonderen verwachten van leerkrachten als wij niet eens gedegen (wetenschappelijk) onderzoek gepleegd hebben en alle factoren en de onderlinge relaties die invloed hebben op prestaties van leerlingen in kaart gebracht hebben.

Reflectie Op Ons Onderwijs 1

Geen aantrekkelijk beroep

Het onderwijs is gebaat bij hoog opgeleide krachten die ook over de nodige didactische kwaliteiten beschikken

VOOR VEEL JONGE mensen is het beroep van leerkracht geen aantrekkelijke optie. Er is geen rush naar de pedagogische instituten. Kennelijk is er niet genoeg animo voor een loopbaan in het onderwijs vanwege het karig loon, de psychische belasting en de relatief lage status. In de Ware Tijd van 30 augustus 2017 staat er: 'Geslaagden verkiezen Imeao boven Kweekschool'. "Bij de centrale inschrijvingen van de overheid hebben van de duizend leerlingen die het eindexamen hebben gehaald negenhonderd gekozen voor het Imeao. Slechts honderd kozen voor een pedagogische studie. Van de driehonderd leerlingen die bij de herkansing zijn geslaagd hebben 275 gekozen voor Imeao en amper 25 voor de leerkrachtenopleiding". De uitdaging is om het maatschappelijk aanzien van het leraarsberoep aanzienlijk te verhogen en te investeren in deskundigheidsbevordering.

Het wordt algemeen aanvaard dat de kwaliteit van ons onderwijs voor een belangrijk deel afhankelijk is van de kwaliteit van de leraar. Het onderwijs is gebaat bij hoog opgeleide krachten die ook over de nodige didactische kwaliteiten beschikken. Het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (Minowc) is voornemens om havogeslaagden te interesseren voor de pedagogische instituten. Dat is prachtig maar hoe denkt het ministerie dat te doen en welke ontwikkelingskansen worden mulogeslaagden geboden indien de weg naar pedagogische instituten wordt afgesloten. Zonder verdere studie en hogere gekwalificeerde uitstroom is een aanvaardbare plaats op de arbeidsmarkt nauwelijks te verkrijgen. Laagopgeleide personen zijn vrijwel kansloos op de arbeidsmarkt. Het studieaanbod is vooralsnog beperkt. Het Minowc moet ervoor waken dat het Imeao geen vergaarbak wordt van studenten die nergens anders terecht kunnen.

Historische doorbraak

DE ONDERWIJSMINISTER HEEFT wel een historische doorbraak weten te bewerkstelligen met het besluit om de onderwijsgevende per bevoegdheid en niet naar schoolniveau te bezoldigen. Dit valt toe te juichen. De verwachting is dat hoogopgeleide leerkrachten behouden worden voor de onderwijsniveaus glo en voj. De toekomst zal uitwijzen of het beoogde doel wordt gerealiseerd.

Welke vaardigheden zijn nodig in de 21ste eeuw?

De wereld verandert en vraagt competenties die nodig zijn om de huidige en toekomstige uitdagingen het hoofd te bieden en daaruit maatschappelijke kansen te creëren. World Economic Forum komt tot de opsomming van vaardigheden die in de nabije toekomst van essentieel belang zijn voor de samenleving.

  • Complexe problemen kunnen oplossen
  • Kritisch kunnen denken
  • Initiatief nemen en creatief zijn
  • Human Resource Management toepassen
  • Goed kunnen samenwerken en omgaan met anderen

Aangezien veel banen in de toekomst worden geautomatiseerd, zullen vaardigheden rondom samenwerken, leiderschap, ondernemerschap en menselijke interactie heel erg belangrijk worden.

Reflectie Op Ons Onderwijs 2

Consequenties voor het onderwijs in Suriname

WIJ KUNNEN NIET achteroverleunen en wachten op wat op ons afkomt. De leerkracht moet over de nodige vaardigheden beschikken om passend onderwijs te geven. De onderwijsgevende wordt steeds meer facilitator van leerprocessen want de school is meer dan een leerinstituut. In het onderwijs gaat het niet alleen om informatieoverdracht. Het is ook belangrijk om zelfsturingprocessen van leerlingen te bevorderen. Leren om te leren wordt steeds belangrijker. De leerkracht moet leerlingen stimuleren tot creativiteit en assertiviteit. De didactische werkvormen zouden daarop gericht moeten zijn. Hoe kan je als leerkracht dit ontwikkelen bij de leerlingen als jezelf niet de gelegenheid hebt om tot volle wasdom te komen? Er is een discrepantie tussen theorie en praktijk.

Korte metten, harde taal

de regeerstijl 'korte metten en harde taal' moedigt niet aan tot 'out of the box' denken

DE COMMANDOSTRUCTUUR, KORTE metten harde taal, waar de onderwijsminister zo prat op gaat, roept onbehagen op en smoort elk initiatief in de kiem. Er is niets mis met strakke regelgeving maar de regeerstijl 'korte metten en harde taal' moedigt niet aan tot 'out of the box' denken. Zij zijn niet blij met een cultuur van afstraffing in plaats van incentives. Dat is niet inspirerend. Deze beheersvorm is contraproductief en het zal op den duur niet standhouden.

De talenten en capaciteiten van het lerarenkorps worden niet ten volle benut. Directeuren en schoolleiders zijn bang om op de vingers getikt te worden. Eigen initiatief, durf voor innovatie en experimenten worden de kop ingedrukt. Er is niets over van de partiële verzelfstandiging van scholen waarvan de eerste serieuze stappen in de negentiger jaren zijn gezet.

De autoritaire gedragslijn staat in schril contrast met de internationale visie van ownership en interactie. Het is ook niet in overeenstemming met het sectorplan Onderwijs. Wij willen organisaties en instellingen waar mensen initiatiefrijk, creatief, kritisch en assertief zijn. Zijn wij terug naar af? Willen wij mensen opleiden die slaafs volgen en de leidinggevende naar de mond praten of willen wij kritische, verantwoordelijke burgers hebben die durven om een afwijkende mening te verkondigen.

De school leert leerlingen af om kritiek te hebben en het ministerie eist een slappe volgzaamheid van de schoolleiding. Dat is in strijd met de Missie die verwoord is in de Ontwerpbegroting Onderwijs-2018. Daarin staat letterlijk:

Het ontwikkelen van een veilig, inspirerend en interactief leer-en-werkklimaat. Het afleveren van zelfstandige, verantwoordelijke en assertieve burgers. Wij moeten keuzen maken en er daadwerkelijk naar handelen. 

 

Ivan Fernald

Ivan Fernald was twintig jaar directeur van het Instituut voor Middelbaar Economisch en Administratief Onderwijs (Imeao) en was minister van Defensie van 2005-2010 in het kabinet van president Venetiaan. Als manager bij RPBG heeft hij in de afgelopen vijf jaar ook de praktische kant van de economie ervaren en heeft hij de leiding gehad van Suriname Information Technology Training (Sitt). Fernald is momenteel parttime docent op het instituut voor opleiding van leraren (IOL). Er zijn eerder publicaties van zijn hand verschenen waarbij onderwijs in relatie wordt gebracht tot nationale ontwikkeling.

Share on Facebook    

Gerelateerde Paramaribo Post artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina