Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Muzikale kruisbestuiving

Muzikale kruisbestuiving

02/02/2018 16:00

Muzikale kruisbestuiving

 

ACHTERGROND - Muziek uit Suriname vindt steeds meer ingang in Nederland. Na het succes van Damaru en Kenny B lijkt de weg geplaveid voor anderen om hun prestatie te evenaren. De grote motor achter deze succesvolle muziekverovering van de Nederlandse markt is Kees de Koning. ‘Die mix van reggae en het Nederlands taalgebruik dat totaal anders klinkt dan wat wij in Nederland gewend zijn, trok mij aan.’

Tekst: Edward Steins - beeld: dWT archief

OP DE VALREEP kan ik Kees de Koning (46) spreken. De oprichter en directeur van het bekende platenlabel Top Notch is dan net terug van een trip naar het binnenlandse oord Menimi en maakt nog de laatste zaken in orde voordat hij in de avond vertrekt naar Nederland. We komen elkaar tegen in de tuin van Royal Torarica op een zaterdagmiddag. Terwijl heel zachtjes op de achtergrond Surinaamse muziek de sfeer verhoogt, brengt een serveerster ons twee glazen water en een kopje koffie.

De Koning is een van de succesvolste personen in de Nederlandse hip-hopscène. Hij begon zijn carrière als journalist voor onder meer de Volkskrant en het muziekblad OOR. Hij was ook medeorganisator van de B-Boy Extravaganza-hiphopavonden in Paradiso in Amsterdam en in 1995 richtte hij Nederlands grootste hiphoplabel Top Notch op. De Koning heeft de jaarwisseling in Suriname doorgebracht. Naast het feesten heeft hij ook gesprekken gevoerd voor eventuele opties voor samenwerking.

Mi Rowsu

De interesse voor Surinaamse muziek heeft De Koning sinds zijn jeugd. Als jongetje woonde hij aan de Van Woustraat in Amsterdam. Hij ging vaak langs een kraampje met Surinaamse muziek op de Albert Cuypmarkt als hij naar school liep. Hij hoorde muziek en zag posters en hoezen van diverse Surinaamse artiesten. De muziek bleef jaren hangen in zijn onderbewustzijn. Die interesse laaide weer op toen hij met de zanger Dino 'Damaru' Canterburg ging werken in 2009.

In die periode bracht Top Notch 'Mi Rowsu' weer uit. "Dat nummer liet me denken aan de oude Surinaamse nummers uit mijn jeugd. Die mix van reggae en het Nederlands taalgebruik dat totaal anders klinkt dan wat wij in Nederland gewend zijn, trok mij aan. Ik kwam echter niet verder dan Trafassi. Ik ben toen verder gaan zoeken naar oude Surinaamse nummers en kwam erachter dat die niet te vinden waren. Ik vond dat achterlijk en idioot en dat is dan de aanleiding geweest om het project SrananGowtu in 2013 te starten."

Het project bestond onder meer uit een boek, een compilatie-cd met oude Surinaamse nummers en nog eens tien cd's met verzamelwerk van onder anderen Max Woiski sr., Lieve Hugo, Trafassi en Max Nijman. Intussen kwam De Koning naar Suriname en hoorde Kenny B op de radio.

Thuis

"Ik dacht: dit kan ook werken. Ik hoorde ook veel van de muziek die Top Notch in Nederland uitbrengt op de radio hier en vond dat ook leuk en interessant en daardoor voelde ik me extra thuis. Torarica besloot meer artiesten van ons uit Nederland te laten halen voor optredens en ik was vaak bij die shows aanwezig. Daar ontmoette ik steeds meer Surinaamse artiesten zoals Adika en James Francis. En natuurlijk heb je ook Music Steroidz (Surinaams platenlabel, red.) dat bezig is en zo zag ik steeds meer talent."

Uiteindelijk besloot De Koning talent in Suriname te strikken voor zijn label. "In de afgelopen jaren is de figuurlijke afstand tussen Suriname en Nederland kleiner geworden door Damaru, Kenny B en Âdïka. Ons probleem nu is dat het niet makkelijk gaat om artiesten die hier wonen naar Nederland te halen voor promotie of samenwerkingen. Je wilt het talent hier weghalen en zeggen 'kom in Nederland wonen' en zo verdergaan."

De afgelopen jaren heeft Top Notch een aantal artiesten in Suriname gecontracteerd: Damaru, James Francis, Alec Petrus, Poke en Oath. De Koning is echter nog lang niet klaar met het zoeken naar talent in het land. Het bedrijf in Nederland streeft er naar omstandigheden te creëren voor artiesten om zo goed mogelijk muziek te maken.

"We zijn geen managers, we concentreren ons op samenwerkingen tussen de artiesten en anderen om muziek te produceren.Wie ben je eigenlijk als artiest en hoe kunnen we je helpen daarin om jezelf verder te ontwikkelen? Wij begeleiden artiesten vanaf het schrijfproces tot het ontwikkelen van promotiemateriaal. Wij zorgen ervoor dat mensen de muziek horen en de artiest zien."

Volgens De Koning is dat bij de ene artiest goed in beeld. Die komt met een kant en klaar product en anderen hebben wat meer begeleiding nodig. "Je hebt artiesten die aan het begin zijn van hun carrière, anderen middenin en sommigen aan het eind en wij begeleiden ze om daarmee om te gaan en te kijken naar de next step."

Kruisbestuiving

De Koning heeft Suriname in de afgelopen vijf jaar elk jaar minimaal twee keer bezocht. De investeringen die hij heeft gedaan in het begin met Damaru en Kenny B hebben binnen korte tijd vruchten afgeworpen. Deels heeft dat hem gemotiveerd om verder te kijken naar andere artiesten die hij eventueel kan begeleiden naar succes toe. Maar hij houdt echt ook gewoon van Surinaamse muziek, dus ongeacht of een project wel of niet slaagt, hij geniet ervan om iets moois neer te zetten met de artiesten van het land.

"We willen dingen hier maken met artiesten, producers, clipmakers en anderen van Suriname en Nederland", zegt de Koning. "Als dat goed werkt krijg je een gezonde kruisbestuiving van creativiteit. In mijn ideale wereld komen we met producers van Nederland hier twee weken zitten en met mensen werken en omgekeerd met een producer van hier een tijdje in Nederland zitten. Of een regisseur van Nederland die met een team van Suriname een clip maakt en omgekeerd."

De afstand en de reiskosten die daarmee gepaard gaan, vormen een probleem. "We lopen tegen kosten aan die twee keer zo hoog zijn als wanneer het proces maar in één land plaatsvindt. De investering moet wel rendabel zijn voor ons. Door de economische crisis kan je ook niet echt bij bedrijven aankloppen met de vraag om iets te doen voor muziek. We moeten dus zoeken naar manieren om verstandig met het talent hier samen te werken."

De afstand

Als iemand van Suriname naar Nederland wil, moet die ongeveer een soort van scriptie schrijven en de administratie overhandigen en dat is idioot.

Hoewel de relatie tussen Suriname en Nederland best intensief is, zorgen de letterlijke en figuurlijke afstand voor stremming van de ontwikkeling van een heleboel artiesten hier. De letterlijke afstand brengt veel kosten met zich mee en ten grondslag aan de figuurlijke liggen veel bureaucratische issues. Zo heeft naar zeggen van De Koning Damaru niet het maximale kunnen halen uit de samenwerking met Top Notch door het immigratiebeleid van Nederland. "Zo treurig is dat. Je komt makkelijker in China terwijl je Nederlandstalig bent opgevoed en de topografie van Nederland hebt geleerd op school."

"Als ik naar Suriname wil komen, kan ik dat in een dag beslissen, ik koop een ticket en een toeristenkaart en ik ben er. Maar als iemand van Suriname naar Nederland wil, moet die ongeveer een soort van scriptie schrijven en de administratie overhandigen en dat is idioot. Voor Damaru was dat ook zo. Aan hem werd op een gegeven moment gezegd dat hij te vaak naar Nederland was gekomen, terwijl hij gewoon aan het werk was. We moesten promotie doen. Hij stond acht weken op nummer één, maar zijn visum werd geweigerd. Hij heeft daardoor een heleboel inkomsten misgelopen en dat was frustrerend voor ons beiden. De andere liederen na 'Mi Rowsu' konden diens succes niet evenaren, maar als hij in Nederland was geweest, had hij er zeker meer uit kunnen halen. Dat is hem onthouden."

Dubbele lading

Kees De Koning _JL_ (7)

"Je hebt in zekere mate een verwachting dat een artiest succes gaat boeken anders begin je niet aan een samenwerking", zegt de Koning verder." Als een bokser de ring ingaat kan die niet zeggen 'misschien' ga ik winnen. Dat is niet de motivatie. Als je muziek gaat uitbrengen, of je begint met elkaar als label en artiest aan een project, moet je ervan overtuigd zijn: dit is het beste wat er is."

Het gevoel dat De Koning had over Kenny B was dat die net zo groot in Nederland zou worden als in Suriname. Het succes van Kenny B heeft een dubbele lading voor De Koning. In grote delen van Nederland heeft men namelijk geen idee wat de geschiedenis tussen de twee landen is en waarom er zoveel Surinamers rondlopen in Nederland.

"De meeste mensen zijn best kortzichtig en niet goed onderwezen in hun complete geschiedenis. We leven ook in een tijd waarin er steeds meer racistische partijen in de politiek zijn. Ze zijn heel populair terwijl ze dingen zeggen die totaal niet deugen. Ik herinner me nog toen Jan Smit ging meezingen op het lied 'Mi Rowsu' van Damaru. Dat was het jaar dat de PVV-partij van Geert Wilders de grootste partij was van Volendam. En Jan Smit is de volksheld van Volendam. Ik vond het een persoonlijke overwinning dat hun held in het Sranantongo een nummer één hit had."

Voor De Koning is het alvast mooi dat Kenny B op zijn vijftigste als het ware een doorbraak heeft gemaakt. "En dan zit hij in een populaire talkshow in Nederland te praten over zijn levensloop en zijn bijdrage aan de vredesbesprekingen tijdens de Binnenlandse Oorlog in Suriname." Voor vele Nederlanders is dat stuk van de Surinaamse geschiedenis onzijdig.

"Kenny B biedt een ander perspectief op hoe men naar de geschiedenis kan kijken. Een voormalig vredesonderhandelaar die nu succes boekt als artiest. Als je zijn levensverhaal zou opschrijven, zouden mensen denken dat het vergezocht was." Kenny B heeft ook de granman van Drietabbetje de goudenplaatoorkonde overhandigd toen hij recent in het land was.  "Dus er hangt gewoon een goudenplaat-oorkonde van een album dat Top Notch heeft geproduceerd in Drietabbetje in het binnenland van Suriname", lacht De Koning.

Ik wil jongeren in Nederland prikkelen om te lezen over de koloniale geschiedenis

Volgens de platenbaas heeft Top Notch als hét hiphoplabel van Nederland diverse successen geboekt in de afgelopen 22 jaar van zijn bestaan met vele artiesten. Klinkende namen nu zijn Lil Kleine, Ronnie Flex en Broederliefde. Maar niet alleen op muzikaal gebied zijn er successen geboekt. Twee jaar geleden bracht het bedrijf het geschiedenisboek 'Roofstaat' uit over de koloniale geschiedenis van Nederland om jongeren te prikkelen te lezen over zaken die ze niet meekrijgen op school.

"Op school wordt er veel gesproken over de glorie van het kolonialisme, maar niet over de gruwel. Wij vinden het belangrijk om dat wel te doen. We zijn blij dat het gelukt is om dat boek uit te brengen en ook heel veel exemplaren te verkopen. We zijn ook in genomen dat we daarmee een bijdrage kunnen leveren aan het debat over hoe we in Nederland omgaan met ons geschiedenis onderwijs."

Vandaar dat de Koning ook met specialisten van de Anton de Kom Universiteit van Suriname aan het onderzoeken is wat gedaan kan worden met de archieven die van Nederland naar hier zijn gekomen. De Koning probeert verder zoveel mogelijk mensen van zijn bedrijf Suriname te laten zien en voelen. Hij gaat nu verder aan de slag met Poke en Ronnie Flex.

Samen met Flex is hij aan het prospecten hoe een grotere show in Suriname te geven van het jaar. Met James Francis is hij ook meer muziek aan het maken. De Koning ziet graag dat ook anderen hem benaderen voor samenwerkingen omdat hij er voor openstaat. Het gesprek is ten einde. We schudden elkaar de hand en vertrekken beiden. Vaststaat dat de plantenbaas binnenkort weer terug is de tropen. ◊

Dit artikel is verschenen in onze bijlage van 27 januari

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina