Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Mensenrechter: Een stem voor sekswerkers

Mensenrechter: Een stem voor sekswerkers

04/04/2018 17:00

Mensenrechter: Een stem voor sekswerkers

 

ACHTERGROND - Sekswerkers hebben ook rechten. Dat is de stellige overtuiging van organisaties die wereldwijd lobbyen voor de rechten van deze groep. Sinds twee weken hebben sekswerkers ook een gekozen vertegenwoordiging in Suriname. Dat is volgens hen broodnodig omdat de Surinaamse samenleving naar deze groep toe intolerant en soms zelfs gewelddadig is.

Tekst: Euritha Tjan A Way Beeld: Jason Leysner / collectie Chances for live/New Beginnings

ER HEERST EEN gezellige drukte in het gebouw van Stichting Chances for Live/New Beginnings die zich inzet voor sekswerkers. De zorgen van alle dag zijn naar de achtergrond verschoven en iedereen kan zichzelf zijn, ongekunsteld en zonder vrees. Het is een veilige haven waar ze een goed gesprek kunnen hebben en een bordje eten krijgen. Maar ook bijvoorbeeld hun kleren kunnen wassen of naar de kliniek kunnen voor medische hulp. Het is een komen en gaan van cliënten die allemaal wat willen weten of willen hebben van 'Mum'. Tania Kambel-Codrington is de 'mum' van het huis. Ze werkt alruim24 jaar met commerciële sekswerkers van wie ze zegt: "Ze zijn eerst en vooral mens." De stichting bevindt zich in een transitiefase waarbij de sekswerkers steeds meer zelf hun eigen stem zullen laten horen.Het is een traject van ruim drie jaar geweest om de ze zover te krijgen de durf op te brengen om in het openbaar hun eigen zaak te bepleiten. "Het probleem was vooral de zichtbaarheid. We hadden flinke kandidaten die welbespraakt waren, maar die wilden niet dat hun mensen wisten dat ze sekswerkers waren.Dus dan moest weer gezocht worden naar anderen die wel bereid waren."

Vertrouwen

Ik ben benieuwd of mijn moeder kan zien dat haar wens voor mij toch is uitgekomen

DE ORGANISATIE BESTAAT uit consultancy Chances for Live waarbij trainingen en advies worden gegeven aan andere organisaties die omgaan met key population -groepen, bijvoorbeeld mannen die seks hebben met mannen, gays en hiv-positieven. En de stichting New Beginings die als doelgroep commerciële sekswerkers (mannen, vrouwen en transgenders) heeft." Het was nooit mijn bedoeling om met sekswerkers te werken. Maar het werken met deze groep vereist veel vertrouwen  omdat mijn moeder ook met deze groep mensen heeft gewerkt, benik uiteindelijk benaderd om haar werk voort te zetten." Mum verwijst naar haar overleden moeder Juanita Altenberg die met de stichting Maxi Linder - vernoemd naar de bekende Surinaamse prostituee - pionierswerk heeft verricht onder deze groep. "Ik had altijd verhitte discussies met mijn moeder, omdat ik voor mezelf had besloten dat ik niet wilde werken met deze groep. Dat was háár ambitie, ik wilde andere dingen doen." Maar toen haar moeder in 2009 overleed en Stichting Maxi Linder een jaar daarna ophield te bestaan, werd een beroep gedaan op Kambel-Codrington om haar diensten te verlenen. "Toen kwam ik erachter dat de groep echt heel veel ontbeerde en veel nodig had. Ook was er een band van vertrouwen opgebouwd met mijn moeder en dat vertrouwen zochten de sekswerkers bij mij. Vandaar dat ik het werk heb opgepakt. Ik ben benieuwd of mijn moeder kan zien dat haar wens voor mij toch is uitgekomen", lacht de voorzitter van de stichting New Beginnings, terwijl ze quasi serieus naar de hemel lonkt.

Ordening

INTUSSEN IS HET werk van de stichting gestadig gevorderd. De organisatie heeft de doelgroep zelfs zover gekregen de eigen vertegenwoordiging te kiezen om de problemen van sekswerkers inSuriname lokaal,regionaal en internationaal te bepleiten. De stem van de sekswerkers zelf is dringend nodig omdat er volgens Kambel-Codrington heel veel situaties zijn waarop ingespeeld moet worden. "We hebben van de districtscommissaris (dc) van Paramaribo-Noordoost Mike Nerkust, bijvoorbeeld begrepen dat hij voorstander is van de ordening van de seksindustrie in Suriname. Dat heeft direct te maken met onze doelgroep, dus we hebben een kennismakingsgesprek met hem gehad. Daarbij hebben we opgemerkt dat er bij het ordenen verschillende belangen zijn die spelen."

Prostitutie is het oudste beroep dat er is

Kambel-Codrington legt uit dat de groep sekswerkers, van wie het grootste deel migrant is, het zeker zal waarderen. "Niemand kent ze dus dan is dat geen probleem en ze willen graag de veiligheid die de ordening met zich mee zou brengen. Maar de transgenders bijvoorbeeld die heel erg veel last hebben van geweld en discriminatie, zullen niet graag ergens staan waar mensen ze kunnen zien. Bovendien zullen hun cliënten zich niet makkelijk begeven naar een plek waar iedereen kan zien dat ze bij transgenders gaan. Behalve dat heb je ook de grijze zone. Dat is de groep in de massagesalons en clubs die zich geen sekswerker voelt, die behoeft weer een andere aanpak. Ordening moet niet in het nadeel zijn van de sekswerkers", vindt Mum. Ze is zeer lovend over het gesprek met de dc, omdat die sprak vanuit een situatie van veiligheid voor de sekswerkers. "Soms wordt de ordening bekeken vanuit het concept dat de maatschappij beschermd zou moeten worden tegen sekswerkers, maar dat was niet het belangrijkste uitgangspunt van de dc." De gekozen vertegenwoordigers van de sekwerkers (vrouwen, mannen en transgenders) zullen zich inzetten voor de mensenrechten van deze doelgroep. Denise Car, die de kersverse gekozen president is van de Suriname Coalition for Sexworkers (Sucos), is ingenomen dat zij is gekozen. Vastberaden zegt ze: "Het is wel erg dat dezelfde mensen die wij hebben gekozen om voor ieders belangen op te komen, niet opkomen voor de belangen van de sekswerkers. Prostitutie is het oudste beroep dat er is. Wij als sekswerkers moeten ons verenigen om samen onze problemen aan te kaarten en oplossingen te zoeken."

Vicieuze cirkel

DIE PROBLEMEN WAAROVER Carr het heeft, zijn zeer divers. Veel heeft te maken met discriminatie en stigma. Maar ook partnerrelaties met andere organisaties waarbij een betere structurering gewenst is en waar ook nog veel energie in gestopt moet worden. "We hebben als organisatie het doel om aan voorlichting te doen maar ook om gedragsverandering te realiseren. We zetten ons ervoor in dat cliënten altijd condooms gebruiken en zo gezond mogelijk blijven. Maar het gebeurt vaker dat een van onze mensen moet detoxen of dat ze met hiv-remmers moeten beginnen. Dat kunnen we niet zelf, dus dan verwijzen wij ze door naar de desbetreffende instantie. Maar onze doelgroep vertoont complex gedrag en heeft veel meegemaakt."

Mum legt uit dat het gedrag van de groep niet altijd het gewenste is, om aan therapie te beginnen. Dan kunnen ze geen remmers krijgen of kunnen niet detoxen. Dat is dan funest voor zo iemand want die blijft ronddwarrelen in een vicieuze cirkel. "We hebben mensen hier gehad die hiv-negatief waren toen ze binnenkwamen. Toen begonnen ze drugs te gebruiken, in het bijzonder sukru. En dat is een drug die hun gedrag zodanig beïnvloedt dat ze geen remmingen hebben en niet weten wat ze doen. Daardoor waren ze na enige tijd hiv-positief." Door het gebruik van de drug kunnen ze het werk doen, maar dan weten ze naderhand niet wat ze is overkomen. Het is een wanhopige situatie, aldus Mum.

Onze doelgroep is eigenlijk moeilijk te bereiken

Ook de complexiteit van de doelgroep maakt de taak van de organisatie niet makkelijk. "Onze doelgroep is eigenlijk moeilijk te bereiken. Niet omdat we niet weten waar de mensen zijn, maar we kunnen onze diensten niet altijd aanbieden aan hen, omdat hun prioriteit geen gezondheid is maar andere dingen. Ze hebben behoefte aan veiligheid, ze zijn dakloos, ze hebben kinderen en moeten overleven. Jij als organisatie moet vaak ook inspelen op die behoeftes om de gezondheidsdialoog actueel te houden", legt Kambel-Codrington uit.

Tania Kambel

Grijze zone

VERDER IS DE seksindustrie in Suriname zeer divers. Simone Stjeward is gespecialiseerd in het omgaan met de dames die werken in de 'grijze zone'. "Het is de zone waarin meisjes werken die zich niet identificeren als sekswerker. Ze werken in een massagesalon of een club en je moet zeer discreet omgaan met hun informatie. Ze zijn vaak in de industrie omdat ze een plan hebben. Ze hebben een bepaald bedrag nodig om uit de business te geraken. Ze willen dus liever niet dat mensen weten dat ze zo'n baan hebben. We hebben heel veel moeite moeten doen om binnen te komen bij die plekken", zegt Stjeward. Ze zegt om die reden niet veel te willen vertellen over haar werk. "Ik kan u wel vertellen dat we nu geen problemen meer hebben om voorlichting te geven aan de dames en we spelen daar goed op in. Recent kregen we van hen ook de vraag om hen te leren hoe ze grenzen stellen bij cliënten omdat die na de film 'Fifty Shades of Grey' een heleboel sadomasochistische behoeftes wilden botvieren. Die training hebben we ook aan hen gegeven."

Intolerantie

EEN VAN DE grootste problemen die de gekozen vertegenwoordiging samen met de stichting zal moeten aanpakken, is de intolerantie van de maatschappij tegenover de sekswerkers en het geweld waarmee ze vaak geconfronteerd worden. "Er zijn mannen die vrouwen vastbinden en ze de hele avond door verkrachten, mannen die transgenders aftuigen en bezemstokken in hun anus stoppen. Mannen die transgenders aanvallen en ze voor dood achterlaten. Personen uit deze groep kunnen soms niet eens de bus pakken of naar school gaan, want ze worden gepest of mensen gooien stenen naar hen toe."

Kambel-Codrington benadrukt dat er nu een goede band wordt opgebouwd met de politie. "Maar dat was niet altijd zo. Ook nu nog hebben we situaties waarbij aangiftes niet doorbehandeld worden als een 'gegoede burger' verdachte zou zijn. Dan stuit je op een blinde muur. En dat is heel jammer. Omdat de dames bezig zijn met een voor de wet 'illegale daad', wordt daar anders naar gekeken door de maatschappij."

Ze vertellen ook dat de vraag in Suriname heel groot is, terwijl de populatie best klein is

Onderzoek heeft uitgewezen dat er om en bij tweeduizend sekswerkers actief zijn in Suriname. Maar volgens de dames die aanzitten bij het gesprek is dat aantal veel hoger. "Veel van ze zijn migranten die veel met ons praten. Het zijn vrouwen, mannen en transgenders die niet alleen in Suriname werken, maar die ook de regio afreizen. Ze zijn eigenlijk ondernemers in de seksindustrie. Die kunnen vergelijken en zeggen ook dat Surinaamse mannen vaak uitgebreid seks hebben met de sekswerkers, met voorspel en alles wat erbij komt kijken. Dat is niet zo in het buitenland. Vaak is dat gewoon business. Ze zoenen niet en spelen niet, het is rechttoe rechtaan. Ze vertellen ook dat de vraag in Suriname heel groot is, terwijl de populatie best klein is. Ze zeggen 'Suriname is the place to be'. Maar of dat nu ook geldt met de huidige economische situatie weet ik niet", zegt Kambel-Codrington.

Normen en waarden

Training

 

GESPREKKEN OP TWEE dagen leveren veel kwesties op die de revue passeren. Vaak worden problemen besproken aan de hand van een anekdote. Mum geeft aan de hand van een voorbeeld aan hoe complex Surinaamse mannen en soms ook vrouwen in elkaar zitten. "We hadden een training waarbij mensen konden vertellen over hun partner. Een man zei dat hij zijn vrouw saai vond, maar toen zij een keer een lingerieset voor hem aandeed en stripte, heeft hij de relatie verbroken. Hij vond dat gedrag niet passen bij zijn vrouw, maar bij een hoer. Besef je hoe seksuele handelingen gelinkt zijn aan de invulling die wij geven aan waarden en normen?" Een cliënt die getrouwd is met een sekswerker vertelde ook aan Kambel-Codrington dat ze zeker weet dat haar man weer op straat gaat, omdat hij haar niet meer vraagt om datgene waarvoor hij bij haar kwam als sekswerker. Conclusie: "Dat gedrag past niet bij zijn vrouw."

We merken dat Surinaamse sekswerkers steeds jonger worden

Op de vraag wat de organisatie nog als uitdaging ziet, zegt Kambel-Codrington resoluut: opvang. "We merken dat Surinaamse sekswerkers steeds jonger worden. Soms komen we meisjes tegen die heel jong zijn, maar als je ze van de straat haalt, wil niemand ze. Tehuizen willen ze niet omdat ze bang zijn dat ze andere meisjes gaan beïnvloeden en ze kunnen niet naar huis, dus opvang is een groot probleem." De organisatie doet ook aan prison support. Mensen die in de gevangenis zijn en geen bezoek krijgen, worden opgezocht door de stichting. "Maar als ze eruit zijn, komen ze bij ons. Maar wij kunnen ze niet opvangen. We hebben ook een groep mannen die in de gevangenis 'situational gay' zijn geworden. Ze hebben lange tijd opgesloten gezeten en hebben seks gehad met mannen. Deze mannen hebben counseling en opvang nodig om thuis in bed weer als man te kunnen functioneren. Dat gaat soms moeilijk. We willen ook de ruimte om hen op te kunnen vangen. Die hebben we nu niet."

Terwijl het laatste gesprek ten einde loopt, is de roep buiten om Mum even te kunnen spreken luider geworden. Kambel-Codrington zegt kalm en heel liefdevol: "Het is een moeilijke doelgroep maar het zijn prettige mensen. Ze zijn recht voor hun raap en dat vind ik fijn. Ik hoef niet te raden wat ze denken", zegt ze, terwijl ze naar buiten gaat om de drukte te laten afnemen.◊

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 31 maart

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina