Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Gedrukt in stereotype hoek

Gedrukt in stereotype hoek

21/06/2018 16:00

Gedrukt in stereotype hoek

 

ACHTERGROND - Kinderen moeten in de ideale situatie worden opgevoed door vader en moeder. Ook als vader en moeder niet meer samen zijn, zou je in het belang van het kind - en zeker als de vader daaraan meewerkt - moeten kiezen voor een gezamenlijke ouderverantwoordelijkheid. Volgens Delano is dat hem ontzegd doordat de instanties en de maatschappij de man stigmatiseren als ‘altijd dé boosdoener’. ‘Maar nu daar ik wel mijn vaderrol wil vervullen en wel met mijn zoon wil zijn, werkt het hele systeem tegen me.’

Tekst: EurithaTjan A Way

DELANO ZIT BIJ de kinderpsycholoog. Hij zit er bijna radeloos bij. Hij had gedacht een aanknopingspunt te vinden, en lichtpuntje aan het einde van een lange donkere tunnel. Een sprankje hoop om meer zeggenschap te hebben en meer betrokken te zijn bij de opvoeding van zijn zoon Denny (7 jaar). Maar het klinkt zoals zo vaak: "U moet zich aan het vonnis van de rechter houden, uw zoon zes uren houden en niet langer. Pas dan zouden wij weer een poging kunnen wagen om met de moeder te praten om u meer tijd met uw zoon door te laten brengen." Hij vraagt aan de psycholoog: Of het gedrag van de vrouw met wie hij drie jaar getrouwd was negatieve gevolgen kan hebben op de geestelijke gesteldheid van zijn zoon. "Ze scheldt me in bijzijn van mijn zoon vies en vuil uit. Ze zegt hem dat zijn vader slecht is en dat mijn familie slecht is. Die jongen is niet gek. Hij is deels uit mij gekomen. Hij zal dan ook denken als mijn papa niet goed is, ben ik dan wel goed?"

Stigmatiseren

In vind dat instanties de tijd moeten nemen om ten minste objectief dus zonder stigma de zaak te onderzoeken, want soms zijn de moeders de stichters van onheil

HET VERHAAL VAN Delano is niet uniek, maar in de Surinaamse maatschappij wordt wel vaker negatief geoordeeld over vaders. De publieke opinie dringt volgens Delano door tot binnen verschillende overheidsinstanties, die hem totaal geen voordeel van de twijfel gunnen en hem eigenlijk stigmatiseren en generaliseren; want alle mannen zijn toch slecht en alle moeders zijn toch goed? "Mensen moeten niet zo snel hun mening klaar hebben over vaders. In vind dat instanties de tijd moeten nemen om ten minste objectief - dus zonder stigma - de zaak te onderzoeken, want soms zijn de moeders de stichters van onheil." Het begon als een sprookje in 2008. Delano en Devi leerden elkaar kennen op het terrein van het Instituut voor de Opleiding van Leraren, het IOL. Het initiele contact ging wat stroef, maar een jaar later was het stel getrouwd. "Ik moet wel toegeven dat ze zwanger was, maar we hebben bewust gekozen voor het huwelijk. Ik vond dat mijn kind niet buiten een huwelijk geboren mocht worden." Na het huwelijk gaat het stel samenwonen met de moeder van Delano. "Dat hadden we van tevoren afgesproken. Ik ben de jongste uit het nest en ik wil mijn moeder niet alleen laten. Wie gaat dan voor haar zorgen?" Het samenwonen met zijn moeder was ook praktisch, want Delano was voor zijn beroep vaak weg. "Het was geen leuke gedachte dat ze dan vaker helemaal alleen zou moeten zijn." Achteraf bezien, geeft hij toe dat het misschien toch wijzer was geweest om als stel alleen te wonen.

Vertrouwen

VERDRIETIG VERTELT Delano dat de eerste baby het levenslicht helaas niet zag. Maar het stel wil een kind hebben en al snel is er weer een zwangerschap, helaas gaat ook dat fout. De ruzies waren er nog voordat het de eerste keer misging. Maar uit verschillende overwegingen is het koppel toch doorgegaan. Devi vertrouwt Delano echter niet en is vooral schichtig als hij met stagiaires op pad is. "Ik werd heel vaak gebeld als ik op een missie was, en dan werd ze boos als ik niet kon praten. Maar dat gaat toch niet als je op het werk bent?" De meningsverschillen lopen hoog op en vaker pakt hij zijn auto om even af te koelen en dan wil ze hem tegenhouden. "Het ging er heel vaak heftig aan toe. Uiteindelijk besloot ik om veel dingen niet meer te doen. Heel vaak na een missie is er een etentje met de groep. Het is een goede gelegenheid om te netwerken en ook toekomstige opdrachten binnen te halen. Maar ik bleef weg bij die etentjes, want dat zorgde voor huizenhoge heibel thuis", zegt hij terwijl hij ijsbeert door de kamer. Op de vraag of hij trouw was tijdens zijn huwelijk volgt een volmondig: "Ja, altijd!" Het koppel raakt weer zwanger en Delano hoopt op rustiger vaarwater."En het was een tijdlang wel een beetje rustiger." Hij is gedurende de zwangerschap ook veel meer thuis en helpt in het huishouden. "Helaas mocht ik van de dokter niet aanwezig zijn bij de keizersnee, maar ik was wel in het ziekenhuis." Zoon Denny wordt geboren.

Delano hoopt op betere tijden, maar al heel snel gaat het verkeerd. "De ruzies, oh de ruzies. Ik werd er gek van, echt! Niets was goed en mijn moeder die de situatie zag, kwam steeds vaker tussen ons. Toen besefte ik ook hoe verschillend zij en ik waren opgevoed. De manier waarop zij met haar ouders omging…dat zou ik nooit durven met de mijne." De meningsverschillen lopen zo hoog op, dat een climax bijna onvermijdelijk is. "Het was weer eens zover", schetst hij de aanloop naar de climax. "Ze schold op me, terwijl mijn zoon aan de borst at. Ik had haar heel vaak gevraagd dat niet te doen. Dat e kweki fyo fyo. Mijn moeder kon het niet aanhoren en het werd voor de zoveelste keer een gehaal en getrek. Om erger te voorkomen ben ik naar buiten gelopen. Opeens vielen er klappen. Ik ging naar binnen en ze had mijn moeder geslagen. Volgens haar relaas had mijn moeder haar eerst geslagen, dat ontkende mijn moeder. Toen sloegen alle stoppen door en ik heb haar geslagen. Ik geef toe, je mag niet slaan. Maar na zo vaak uitgelokt te zijn en zoveel meegemaakt te hebben kon ik me niet beheersen. Ik heb haar een klap verkocht." Devi belt de politie en ze gaan er beide naartoe. Ze doen hun relaas en ze mogen gaan. Haar familie komt Devi gelijk verhuizen. "Ik heb gezien hoe ze met hen omgaat en ze weten wat voor vlees ze in hun kuip hebben. Ik vind het daarom zeer kwalijk dat ze niet eens hebben gevraagd wat er precies gebeurd is."

Monstervonnis

Vader Zoon _IN (3)

EERST LEEK DE afstand de storm te luwen, maar zoals zo vaak bedriegt schijn ook dit keer weer. "Eerst leek het alsof die afstand ons goed deed. We hebben daarna nog verschillende ontmoetingen gehad, en ik kan me een diner herinneren waarbij we echt van elkaars gezelschap hebben genoten. Na drie maanden heeft ze me zelf gebeld om met mijn zoon te praten. Maar toen we een keer samenkwamen om zijn verjaardag te plannen ging het fout. Het meningsverschil liep uit de hand en we belandden bij de politie en sinds toen was de sfeer weer uiterst gespannen." Nog voordat het stel scheidt in 2014 belanden de twee bij Bureau Familierechtelijke Zaken (Bufaz). Er wordt beslist dat de Denny vier uur per week bij zijn vader mag zijn. Delano is daarmee hoogst ongelukkig: "Rijden van en naar haar verblijf duurt gemiddeld een uur, wat voor tijd heb ik dan met mijn zoon?" De redenering is allemaal aan dovemansoren en bij de rechter pleit Delano voor gedeeld ouderschap: 50/50. "Ik denk dat er psychisch iets fout is met Devi, dus nog voordat de rechter een besluit nam, vroeg ik nog om een psychologisch onderzoek te laten doen bij ons beide - in het belang van mijn zoon. De rechter weigerde. Hij wees voogdij toe aan haar en hij besliste dat ik mijn kind wekelijks zes uur kon zien, onderling mochten we afspraken maken over vakanties, weekenden, verjaardagen en meer", zegt hij. En dan vol ongeloof: "Als ik het monstervonnis twee maanden later krijg, staat dat ik per week recht heb op bezoektijd van zes uur. Niets meer. Ik kon ook geen protest meer aantekenen, want ik had daar maar twee weken voor. De rechtsgang in Suriname is vreselijk krom. De rechter heeft een heel ander vonnis geschreven als ik kijk naar zijn mondelinge uitspraak. Maar ik kan niets doen!

Onmacht

Als je moeder je constant zegt dat je vader slecht is en dat je vaders familie slecht is en ook je vader elke keer weer uitscheldt voor alles wat vies en vuil is

ZIJN ONMACHT ZIET hij terug in de ogen van zijn zoon. "Hij voelt zich gevangen tussen voor zijn moeder kiezen of voor mij kiezen. Hij is ook heel anders met haar dan met mij. Heel vaak als we samen zijn, wil hij nog niet naar huis. Het breekt me dan op dat ik mijn zoon, die nu zeven jaar is en dus wel weet hoe zaken in elkaar zitten, maar zes uur mag zien. Ik maak me ook zorgen om de gevolgen van deze situatie op hem. Als je moeder je constant zegt dat je vader slecht is en dat je vaders familie slecht is en ook je vader elke keer weer uitscheldt voor alles wat vies en vuil is, kan je een slecht zelfbeeld ontwikkelen." Weet je hoe vaak de politie in de buurt van haar woonplaats werd gebeld omdat ik een uur te laat was en kennelijk mijn zoon zou meenemen. Ze hebben me vaker geadviseerd om haar vooraf te melden als ik een beetje laat was, maar dat hielp ook niet. Als bemiddelende gesprekspartner is Bufaz aangewezen. Toch noemt Delano het een impotent instituut. "Ik ben heel vaak geweest naar Bufaz en ik heb vaker gevaagd dat zij bemiddelen dat ik op een bepaalde dag mijn zoon langer mag zien, of dat hij tijdens mijn jaardag bij mij mag zijn. Het is ze nooit gelukt haar te overtuigen. Als we weer eens een conflict hadden en Bufaz riep ons op om te komen praten, verscheen ze vaker niet. Toch kreeg ik vaker zinnen te horen als: jullie vaders komen toch nooit de afspraken na en nog meer. Ronduit stigmatiserend naar mannen toe. Daar worden alle mannen over een kam geschoren, er zit geen objectiviteit bij.

Ik vraag me af hoeveel mannen hierdoor niet afknappen en hun kinderen daarmee het recht op bijstand en opvoeding door beide ouders wordt ontzegd? Want dat is waar het om moet gaan toch, het belang van het kind. Ik twijfel ernstig of dat de belangrijkste overweging is bij sommige instanties en individuen." Delano stuit over het algemeen ook op heel veel onbegrip wanneer hij zijn kant van het verhaal vertelt. Vaker krijgt hij het advies om de situatie maar zo te laten, want die ruzies zijn niet goed voor Denny. "Mensen zeggen mij vaker, als hij groot is komt hij wel bij je. Maar waarom moet ik zijn kinderjaren missen. In die jaren worden banden geslagen, als ik wacht totdat hij groot is, mis ik dat. Hij is mijn meest waardevolle contact. Waarom spreekt niemand haar aan en zegt niemand aan haar dat de ruzies niet goed zijn voor Denny? Recent was hij enkele dagen in het ziekenhuis. Ik was er ook natuurlijk. Plots is het mijn schuld dat mijn jongen ziek is, omdat ik met hem was gaan zwemmen zondag en hij woensdag onwel wordt. Dan word ik daar in het ziekenhuis voor iedereen zeer onheus behandeld", klinkt het emotioneel. "Als een man dat zou doen in een ziekenhuis zou hij tot de orde geroepen worden, maar omdat zij dat deed stond iedereen erbij en keer er maar naar."

Stereotype

VERDER WORDEN ALLERLEI beperkingen opgeworpen door Devi. Delano laat een paar sms-en zien. "Hij mag niet in zwart water zwemmen, niet te lang fietsen, niet te lang gamen en noem maar op. Ik mag ook niet omgaan met mijn kind volgens mijn wintireligie. Maar zij is hindoe en die ceremoniën mag hij wel meemaken." Delano overweegt of het opnieuw aangaan van een zaak zinvol is gegeven het stigmakarakter van deze kwestie. "Het gaat me minstens SRD 3.500 kosten, en dat is voor de eerste basiszaken. Terwijl ik toen al geld heb uitgegeven daarvoor. Alles is zo duur, waar haal ik dat vandaan. Ik vind het altijd zo grappig dat ze me wel weet te vinden omalimentatie te vragen, maar ik mag mijn zoon maar zo weinig zien", klinkt het verbitterd. Dit alles laat volgens Delano zien dat de Surinaamse samenleving en het rechtssysteem de vader in een stereotype hoek drukken. "Want als ik me zou gedragen als al die leeglopers die niet omkijken naar hun kind, zou ik niemand tot last zijn toch? Maar nu daar ik wel mijn vaderrol wil vervullen en wel met mijn zoon wil zien, werkt het hele systeem tegen me. Zelfs Bufaz praat in het voordeel van Devi. Niemand kiest als uitgangspunt een vader als slachtoffer. Het is belachelijk", klinkt het bijna reddeloos.◊ 

Om de privacy van de genoemden te beschermen is niet hun eigen naam gebruikt

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 16 juni

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina