Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Thuis bevallen moet mogelijk zijn

Thuis bevallen moet mogelijk zijn

30/01/2019 16:00

Thuis bevallen moet mogelijk zijn

 

ACHTERGROND - Met inspanning, geduld, moed en liefde zetten verloskundigen zich elke dag weer in om het leven van twee personen, moeder en kind, in goede banen te leiden. Niet altijd zijn het succesverhalen, maar zij doen waar zij voor getraind zijn. Toch kunnen ze veel meer dan ze nu al doen. Bevallingen thuis begeleiden behoort ook tot de competentie van een verloskundige. ‘Maar vele vrouwen in de samenleving weten dat niet.’

Tekst: Aidy Agodeba
Beeld: Stefano Tull

DE SFEER OP de kraamafdeling is anders dan op de andere afdelingen in een ziekenhuis. Het gehuil van baby's, maar ook het gekerm van vrouwen die de pijn niet kunnen verdragen, is er te horen. Daar liggen soms ook bedroefde moeders die het verlies van hun kind moeten verwerken. Ook moeders die middels een keizersnede zijn bevallen en het heel rustig aan moeten doen, bezetten de bedden. Hoewel het al jaren bekend is in de wereld dat kersverse moeders beter herstellen in hun eigen omgeving en een verloskundige daarbij prima kan assisteren, vinden in Suriname de meeste bevallingen plaats in het ziekenhuis. In het buitenland hebben verloskundigen ook meer inspraak en verantwoordelijkheid met betrekking tot hun eigen vakgebied. Ze hebben hun eigen poli's waar vrouwen kunnen bevallen. In Paramaribo zijn er officieel nu twee van deze poli's. Vanaf het moment dat een vrouw zwanger is, heeft ze recht op de beste zorg. Voor de medisch noodzakelijke controles en persoonlijke wensen is maatwerk van belang. Ook de aandacht voor aanstaande vaders en eventueel oudere kinderen spelen een belangrijke rol.

Bij het begeleiden van een zwangere vrouw is het ten eerste belangrijk om haar medische/obstetrische geschiedenis te kennen zodat er een duidelijk beeld is over haar gezondheidstoestand. Sommige vrouwen kunnen bijvoorbeeld aan een bepaalde ziekte lijden, zoals hoge bloeddruk, diabetes mellitus, schildklierproblemen of ze gebruiken bepaalde medicijnen. Het is daarom goed om een risicoselectie te doen. Hiermee kunnen voornoemde zaken vastgesteld of uitgesloten worden. In geval de zwangere aan een aandoening of ziekte lijdt, of een bepaald risico loopt wordt deze door de huisarts doorverwezen naar het ziekenhuis (tweedelijnsgezondheidszorg). Eerstelijnsgezondheidszorg wordt geboden door onder andere particuliere huisartsen, de Regionale Gezondheidsdienst (RGD) en de stichting Medische Zending. De RGD heeft zich de laatste jaren ook steeds meer gericht op het bieden van optimale zwangerschapsbegeleiding. Ook hebben vrouwen de gelegenheid om op de poli te bevallen. Als alles goed verlopen is, mag de moeder enkele uren na de bevalling naar huis. Moeder en kind worden thuis verder begeleid en alles wordt in de gaten gehouden. Vrouwen die bij de RGD willen bevallen, moeten zich wel laten registeren of inschrijven.

Bevalling buiten ziekenhuis

Ze had geen scheurtjes, niets

CYNTHIA ALENDY HEEFT vorig jaar haar eigen gezondheidscentrum Alendy Antominie Dataa Osu geopend in het zuiden van Paramaribo. In dit centrum kunnen ook bevallingen worden gedaan. Er is hiervoor speciaal een kamer ingericht met eigen bad, toilet en alle andere zaken die nodig zijn. Deze setting heeft ze afgekeken van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam, waar ze enige ervaring heeft opgedaan. Ze heeft intussen al een succesvolle bevalling gehad in het centrum. "De vrouw is om negentien minuten over vier in de ochtend bevallen. Het was een hele vlotte bevalling. Ze had geen scheurtjes, niets. Rond zeven uur stond ze gepakt en gezakt om met haar man naar huis te gaan. En ik was blij, want dat is wat ik wil. Het is eigelijk een droom die is uitgekomen. Ik begon in 2005 bij het Bureau Openbare Gezondheidszorg (BOG) te werken en ik werd geconfronteerd met het fenomeen dat vrouwen weinig andere opties hadden dan te bevallen in het ziekenhuis. En ik vond dat het moest veranderen. Ik wilde graag die optie hebben voor vrouwen die buiten het ziekenhuis willen bevallen onder deskundige begeleiding." Binnenkort vewacht ze nog twee bevallingen. Alendy wordt ondersteund door een verloskundige die ook werkzaam is in een ziekenhuis.

Verzekering

"DAT IS ZO jammer in Suriname", is Alendy's eerste reactie op de vraag hoe de verzekering in dit geval is geregeld. "Een bevalling in het ziekenhuis kost de verzekeringsmaatschappij ook veel meer. De laatste weken voordat de zwangere bevalt, gaat ze naar de specialist in het ziekenhuis, maar de controle wordt in feite door de verloskundige gedaan. Pas als er complicaties zijn, komt de gynaecoloog erbij." Alendy legt uit dat het systeem heel krom werkt, want "de kosten voor het specialistisch consult worden toch betaald. En ook de ligdagen - standaard drie - moeten vergoed worden." Bij een bevalling buiten het ziekenhuis bespaart de verzekeraar minimaal SRD 3.000. "Voor die drie ligdagen betaalt die al SRD 3.000. Dan heb je het consult van de specialist nog niet bijgeteld", merkt ze op. Maar de verzekeringsmaatschappijen zijn kennelijk niet geïnteresseerd in de bezuiniging, want ondanks dat ze voortijdig de verzekeraars in kennis heeft gesteld van de mogelijkheid die ze aan zwangere vrouwen biedt, is er nog niets van terechtgekomen. Tot nu toe heeft Alendy nog geen cent ontvangen voor de eerste bevalling die ze heeft begeleid.

Medisch beter

Een bevalling buiten het ziekenhuis is gezonder voor de vrouw

"BEHALVE DAT HET goed is voor de vrouwen is het ook goed voor het kind. Dat is wat ik heb geleerd tijdens mijn masterstudie Moeder- en Kindzorg. Een bevalling buiten het ziekenhuis is gezonder voor de vrouw. In het ziekenhuis heb je allerlei ziektekiemen en bacteriën. Het pasgeboren kind is heel vatbaar voor allerlei ziekten en bacteriën. De vrouw zou dus pas echt naar het ziekenhuis moeten gaan, als er complicaties zijn", legt ze uit. Ze vindt ook dat niet alleen particulieren die het zich kunnen permitteren gebruik moeten maken van deze gelegenheid. "Ik ben ermee bezig om dat stukje van de verzekering te regelen." Haar ervaring is dat de meeste vrouwen thuis willen bevallen. Ze heeft jaren geleden ook gewerkt bij de RGD, het BPG en de MZ op de afdeling Moeder- en Kindzorg. In die hoedanigheid heeft ze meermalen gesprekken gevoerd met verloskundigen. In bijvoorbeeld Nederland is het volgens haar heel goed geregeld. Zo goed zelfs dat je zelf ook kraamhulp krijgt. "Alles is erop gericht thuis te mogen bevallen." Er zijn medische winkels die kraampakketten verkopen. In zo'n pakket zit alles wat nodig is bij de bevalling. Het is volgens Alendy niet onmogelijk om te werken naar deze situatie toe, omdat er vroeger wel verloskundigen buiten het ziekenhuis opereerden. Eigenlijk zou de overheid moeten investeren in het opzetten van dergelijke klinieken.

Proces

Zuster Met Baby

GRISELDA VAN DER Leeuw, hoofd Verloskunde en Babykamer van het Diakonessenhuis, is voorstander van verloskundige klinieken. Ze weet dat het niet vandaag of morgen zal gebeuren, omdat er nog heel wat in place moet worden gebracht. Van der Leeuw merkt op dat de samenleving ook niet anders gewend is dan dat vrouwen, ook gezonde, in het ziekenhuis bevallen. "Sommige vrouwen zeggen zich veiliger te voelen in het ziekenhuis", merkt ze op. "Maar de samenleving moet weten dat de zorg en begeleiding van zwangeren het best door de verloskundige gedaan kunnen worden. Het is pas voor de gynaecoloog wanneer de zwangere een bepaald risico loopt of als er een complicatie komt bij kijken." Door minder zwangere vrouwen zonder een risico naar de tweedelijnsgezondheidszorg te verwijzen kunnen veel kosten bespaard worden, is ze het met Alendy eens. De tweedelijnsgezondheidszorg is nogal duur, want de specialist komt erbij. Ook zij merkt op dat de zwangere soms niet eens gezien wordt door de specialist, maar de kosten wel betaald moeten worden. Dit is volgens haar een kwestie die vooral de verzekeraars moeten bekijken. De verzekeringsmaatschappijen hebben ook voor de verloskundigen een tarief die zij vergoeden voor hun diensten omdat de verloskundige een zelfstandige beroepsbeoefenaar is. "Er zijn ook enkele collega's die een eigen praktijk hebben", maar veel mensen in de samenleving weten niet dat die optie er is.

Begeleiding

ZE BLIKT EVEN terug en vertelt over de groepszwangerschapszorg, het Samen Zwanger project, dat al iets meer dan drie jaar wordt uitgevoerd. "Met dit project hebben we de voordelen gezien van begeleiding van de zwangere vrouw door een verloskundige." In groepsverband komen zwangere vrouwen op vaste tijden en dagen bijeen , waarbij ze onder andere hun ervaring met elkaar mogen delen en vragen mogen stellen. Verder worden ook de groei en ontwikkeling van de baby gevolgd. Verschillende onderwerpen die heel belangrijk zijn voor de zwangere, haar partner en het ongeboren kind worden belicht en besproken. Veel onduidelijkheden worden voor de zwangeren weggemaakt. "In groepsverband informatie geven aan zwangeren helpt heel wat voorkomen. We besteden aandacht aan bijvoordbeeld de voeding. Gezonde voeding is belangrijk voor een zwangere vrouw. Een ander voorbeeld is informatie over een laag hemoglobine (HB)-gehalte. We helpen en informeren de vrouwen hierover zodat ze hierop letten en het niet moeilijk krijgen bij de bevalling. Het baren van een kind en een lage HB gaan niet samen. Bij de bevalling is er sprake van bloedverlies en als je dit niet goed aanpakt, heb je een probleem", besluit ze. Veel van de inspanningen in de medische wereld zijn erop gericht moeder en kind een gezonde start samen te geven. Daarbovenop is het goedkoper om thuis te bevallen, daar zijn verloskundigen als zelfstandige beroepsgroep voor opgeleid. Het lijkt dus alsof alle essentiële kennis er is om ervoor te zorgen dat bevallingen buiten het ziekenhuis vaker voorkomen. Om dit te kunnen realiseren, zullen belanghebbenden om de tafel moeten gaan om hierover van gedachten met elkaar te wisselen en om beleid op dit gebied te maken.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina